Зринска библиотека () — фондовска збирка книги на Никола VII Зрински, бан на Хрватска од XVII век. Библиотеката била основана во Чаковец, најверојатно околу 1662 г., во тогашното седиште на семејството Зрински, кога нејзиниот сопственик составил и отпечатил специјализиран каталог.

Збирката подоцна била преместувана неколкупати и поминала многу години надвор од границите на Хрватска. Конечно, во 1892 г. била откупена во Виена и пренесена во Загреб, каде што се чува до денес во рамките на Хрватската национална и универзитетска библиотека.

Историја Ренесансно-барокната библиотека во Чаковец започнала да се формира уште во XVI век од страна на предците на Никола VII Зрински. Се претпоставува дека почетоците водат од неговиот прадедо Никола Шубиќ Зрински (1508 — 1566), а продолжиле со неговиот дедо Јурај IV (1549 — 1603), неговиот чичко Никола VI (1570 — 1625) и неговиот татко Јурај V (1599 — 1626). Иако семејната традиција била долга, библиотеката била официјално каталогизирана дури во 1662 г.

Каталогот бил насловен на латински: Catalogus omnium librorum bibliothecae Chaktorniensis greatissimi atque illustrissimi domini comitis Nicolai a Zrinio bani. Anno Domini 1662. die 10 octobris, што во превод значи: „Каталог на сите книги во библиотеката во Чаковец на превозвишениот и славен гроф Никола Зрински, бан. 10 октомври 1662 година“.

Професорот Звонимир Бартолиќ, претседател на огранокот на Матица хрватска во Чаковец, наведува дека бројот на книги во тоа време надминувал 500 единици. Во самиот каталог биле наведени 431 книга, на кои им се додаваат уште стотина тома што не биле споменати во него. Сите книги биле поделени во единаесет тематски групи.

По неговата смрт во 1664 г., грижата за библиотеката ја презела неговата сопруга Марија Софија и неговиот малолетен син Адам (1662 — 1691). За време на бурните години на заговорот на магнатите, тие се повлекле од Замокот Зрински, прво во Вараждин, потоа во Вировитица и конечно во Виена. На тој начин „Зринијана“ била заштитена од грабежите што следеле по насилното задушување на заговорот.

По смртта на Адам Зрински во 1691 г. во Битката кај Сланкамен, неговата вдовица Марија Катарина се преомажила за грофот Максимилијан Арношт II Влашим од Моравија, со што библиотеката завршила во замокот Битов (денешна Чешка), каде што останала речиси два века. Речиси заборавена, таа повторно била „откриена“ во 1873 г., а во 1890 г. била продадена на виенскиот антиквар Самуел Кенде. Конечно, во 1892/93 г., хрватската влада ја откупила за 12.000 форинти, враќајќи ја во Загреб.

Содржина на библиотеката Денешниот фонд вклучува вкупно 731 единица, од кои најголемиот дел се чуваат во Загреб, додека остатокот е расфрлан низ разни европски архиви. Книгите се печатени во најзначајните европски центри како Виена, Париз, Венеција, Болоња, Рим, Антверпен, Амстердам, Франкфурт, Келн и Стразбур.

Во зачуваната збирка има дела од: Старогрчка и староримска книжевност: Хомер (Илијада и Одисеја), Валериј Максим, Плиниј Постариот, Хорациј, Вергилиј и Јулиј Цезар. Ренесанса и барок: Данте Алигиери, Франческо Петрарка, Џовани Бокачо, Лудовико Ариосто и Френсис Бејкон. Месни автори: Никола Зрински (Сирена на Јадранското Море), Катарина Зринска (Патнички сопатник), Фрањо Чрнко (Опсадата на Сигетвар), Фрањо Главиниќ (Приказната за Трсат) и Мавро Орбини (Кралството на Словените).

Покрај белетристиката, библиотеката содржи значајни трудови од областа на историјата, воената вештина, филозофијата, географијата (вклучувајќи ретки атласи) и архитектурата. Особено значајна е збирката песни од папата Урбан VIII, која Никола ја добил лично од авторот во Рим во 1636 г. Збирката содржи и 29 вредни ракописи.

Во чест на оваа историска збирка, народната библиотека во Чаковец во 1980-тите била преименувана во Библиотека „Никола Зрински“.

Поврзано Национална и универзитетска библиотека во Загреб

Наводи

Надворешни врски

Категорија:Национални библиотеки Категорија:Библиотеки во Хрватска