Книга за вештината на тргувањето (; ) — најзначајното дело на дубровничкиот економист и дипломат Бенедикт Котруљевиќ, напишано во 1458 г.

Ракописот бил првпат објавен дури во 1573 г., во изменета форма, од страна на филозофот Фране Петриќ под наслов Della mercatura et del mercante perfetto (мак. „За трговијата и совршениот трговец“). Изворниот, неизменет текст заснован на два преписи од 1484 г. бил објавен во 1990 г., по што научната јавност можела целосно да го процени револуционерното значење на делото. Ова дело се смета за првиот систематски прирачник за трговија и книговодство во светот.

Историја Повеќе историчари на науката нагласуваат дека овој ракопис е првиот труд што го опишува системот на двојно книговодство, со оглед на тоа што е завршен во 1458 г. — цели 36 години пред познатото дело Summa de arithmetica на Лука Пачоли.

Причината поради која Пачоли честопати се нарекува „татко на книговодството“ е фактот што делото на Котруљевиќ останало во ракопис повеќе од еден век. Италијанското издание на Петриќ било објавено во Венеција во 1573 г., додека францускиот превод под наслов Le Parfait négociant бил објавен во Лион во 1613 г.

Еден ран препис на ракописот од крајот на XV век се чува во Националната библиотека на Малта, а друг примерок е зачуван во Националната библиотека „Свети Марко“ во Венеција.

Содржина на ракописот Трудот е поделен на четири книги во кои се обработуваат следните теми: Прва книга: Потеклото, формите и суштината на трговијата, вклучувајќи го и првиот опис на двојното книговодство. Втора книга: Религиозниот аспект и односот на трговецот кон богослужбата. Трета книга: Моралните и општествените доблести на трговецот. Четврта книга: Управувањето со домот и домаќинството.

Котруљевиќ го спротивставува идеалниот трговец на морнарите и војниците, кои ги опишува како луѓе со груби манири. Според него, нивното однесување во таверните е незрело и „мегаломанско“, што е во спротивност со достоинството на еден вистински трговец.

Наводи

Литература

Bačeković, Alica (2006). „Benedikt Kotruljević, Knjiga o umiјеću trgovanja“. Prilozi za istraživanje hrvatske filozofske baštine, 32. Котруљевиќ, Б., „Книга за вештината на трговијата“, уредници Карло Караро и Џовани Фаверо, Палгрејв Мекмилан, 2017.

Категорија:Сметководство Категорија:Економија Категорија:Историја на Дубровник