Јанка Анастасова Рупкина () — бугарска народна пејачка, изведувачка на фолклор од Странџанскиот Крај. Својата светска слава ја должи на нејзиниот исклучителен глас и работата со вокалното Трио Бугарка.
Животопис Јанка Рупкина е родена на 15 август 1938 година, но поради тешкото закрепнување на нејзината мајка по породувањето, во регистрите е запишана со датум на раѓање 25 август.Јанка Рупкина: Сè уште нема виновни за авионската несреќа во која загина и Паша Христова (интервју со Александрина Роканова), Блиц, 16 септември 2009 Во 1954 година завршила средно образование во техничко училиште за медицински сестри во Бургас.
Во нејзиното семејство отсекогаш се пеело. Таа почнала да пее народни песни уште од мала, а на 22-годишна возраст ја освоила првата награда на соборот во селото Граматиково. Меѓу гостите на соборот биле и истакнати фолклористи, кои ја поканиле во Софија на конкурс за Ансамбалот за народни песни на Бугарското национално радио, каде Рупкина победила. Од 1960 година, во текот на 30 години, таа била негова солистка. Направила многу снимки за фондот на БНР, издала неколку плочи за „Балкантон“ и снимила бројни филмови за Бугарската национална телевизија. Во многу нејзини записи се откриваат варијанти за современа интерпретација на фолклорното наследство. Остварила современи фолклорни проекти со триото „Спешен случај“, со композиторот Димитар Пенев и со кавалџијата Теодосиј Спасов. Нејзината песна „Калиманку, Денку“, во обработка на Красимир Ќуркчиски, оставила силен впечаток кај швајцарскиот продуцент Марсел Селие, кој ја вброил меѓу неговите омилени во серијата албуми „Мистеријата на бугарските гласови“.
За нејзиното исклучително вокално мајсторство е одликувана со многу награди:
1961 — прва награда на радиотелевизискиот конкурс во Нови Сад, 1967 — прва награда на меѓународниот фолклорен фестивал во Картагина, Тунис, 1973 — награда на меѓународниот фестивал на грамофонски плочи во Братислава, 2007 — награда „Нестинарка“ на Меѓународниот фолклорен фестивал во Бургас.www.burgas.bg
Пресвртна точка во нејзиниот живот е 21 декември 1971 година. На тој ден група изведувачи, меѓу кои Јанка Рупкина, Паша Христова, Марија Нејкова, Борис Гуџунов и ансамбалот „Аура“, требало да заминат за Алжир. Поради неправилно одржување на авионот, се случила тешка авионска несреќа, во која загинала Паша Христова. Рупкина преживеала, но со изгореници на рацете, за кои подоцна тврдела дека ѝ дале моќ да лекува.
Кон крајот на 1970-тите години, заедно со Ева Георгиева и Стојанка Бонева, го основала Трио Бугарка. Токму со ова трио Јанка Рупкина стекнала светска популарност и го претставила бугарското народно пеење низ целиот свет. Самостојно и со триото остварила заеднички проекти со светски познати музичари како Кејт Буш, Крис де Бург, Џорџ Харисон, Линда Ронстад и „Трансглобал андерграунд“.
Јанка Рупкина истражила и снимила стотици оригинални песни од Странџанскиот Крај за БНР и Балкантон. Во 2005 година излегол нејзиниот албум „Керанка“, посветен на нејзината мајка, како последица на соработката со холандскиот композитор Роберт Елмар. Снимила успешни дуети со народните пејачи Калинка В’лчева, Јовчо Караиванов и Добрин Коев.
Во 2012 година Јанка Рупкина е одликувана со високиот државен орден „Кирил и Методиј“. Таа е почесен граѓанин на Бургас од 2017 година.
Починала во Софија на 7 април 2026 година.
Наводи
Категорија:Бугарски пејачи Категорија:Бугарски уметници Категорија:Починати во 2026 година