thumb|right|Статуа на Шива во јога медитација
Јога(јуџ) (санскрит, Pāli: योग yóga) е именка која е составен од два збора, „јо-га“ и значи спрегнување или соединување на Брахман (апсолут, космичка свест) со Атман (поединечна трансцендентална свест). Даршана ги претставува шесте ортодоксни филозовски правци: мимамса, веданта, самкја, јога, нјаја и ваишешика. Филозофскиот дел во јогата е преземен од Самкја. Јогата била пренесувана од големите мудреци и Ришии (Свети учители) исклучително по усмен пат, и не можел секој да ја изучува. Во Ведите и Упанишадите се пишува за јогата, но методиката и поврзаноста за првпат ја канонизира и опишува Патанџали во афоризмите за јога, попознати како Аштанга Јога („осумчлена јога“).
Целите на јогата се различни и се движат од подобрување на здравјето до достигнување на Мокша - ослободување. Во рамките на хинду-училиштата на Адваита Веданта, шавизмот и џаинизмот, целта на јогата добива форма на Мокша, која е ослободување од сите световни страдања и циклусот на раѓање и смрт, Самсара, до точката на сфаќање на идентитетот со Врховниот Брахман. Во Махабхаратата, целта на јогата е различно опишана, како влегување во светот на Брахма, како Брахман, или како спознавање на Брахман или Атман, кој продира низ сите нешта. За училиштата бхакти за Ваишавизам, бхакти или самиот обред на Свајам Бхагаван може да биде крајната цел на процесот на јога, каде што целта е да се ужива вечна врска со Вишну.
Генералното собрание на Обединетите нации го прогласил 21 јуни за Меѓународен ден на јогата, и се слави секоја година низ светот од 2015 година. Традицијата на јогата беше запишана на списокот на нематеријално светско наследство на УНЕСКО во Азија и Океанија во 2016 година.
Терминологија
Санскритскиот збор „јог“а има буквалното значење на „јарем“ или „чин на впрегнување“ и е изведен од коренот yuj.Марко Симиќ, „Јога - совршен склад на телото и умот“, Betty магазин, година V, број 54, август 2018, стр. 24. Во ведскиот санскрит, зборот „јога“, покрај својата буквална смисла, на впрегнување на волови или коњи, има и фигуративна смисла, каде што го зема општото значење на „работа, употреба, примена, извршување“ (споредбено со фигуративната употреба на „впрегнува“, како во „да се стави нешто во употреба“). Сите понатамошни развитоци на смислата на овој збор се пост-ведски, а чувството на „напор, настојување, ревност, посветеност“ се наоѓа во епскиот санскрит. Потехничка смисла на зборот „јога“, опишувајќи го системот на медитација или следење, чинот на одмарање на менталната активност и постигнување на „возвишена состојба“ се појавил со почетокот на будизмот (5 век п.н.е.), и бил прифатен од филозофијата Веданта од 4 век п.н.е.
Постојат голем број делови кои ја содржат јогата во санскрит, многу од кои не се поврзани со техничката или духовна смисла која ја има преземено зборот во Веданта. Јогата во овие зборови прима значења како што се „унија, врска, контакт“, или „метод, примена, перформанси“, итн. На пример, Гуна јога (guṇá-yoga) значи "контакт со ’рбетот ", Чакра јога (cakrá-yoga) има медицинска смисла на „примена на лонгета или сличен инструмент со помош на чекреци (во случај на преместување на бутот)“; candrá-yoga има астрономска смисла на „спој на месечината со соѕвездијата“; Пум јога (puṃ-yoga) е граматички термин кој изразува „врска или однос со маж“, и др.
Многу такви делови исто така се наоѓаат на поширокото поле на религијата. Така, Бхакти јога (bhakti-yoga) значи "посветен прилог" во монотеистичкото Бхакти движење. Терминот Крија јога (kriyā-yoga) има граматичка смисла, што значи "врска со глаголот". Но, на истиот дел, исто така му е дадено техничко значење во Јога сутри (Yoga Sutras), која ги назначува "практичните" аспекти на филозофија, односно „обединување со Врховниот“, поради извршување на должностите во секојдневниот живот.
Историја
Пред Патанџали Праисторија Најраните описи на методите на јогата се наоѓаат во Ведите и потекнуваат од третиот милениум пред новата ера. Неколку жигови откриени во пределите на цивилизацијата од долината на Инд, кои се претпоставува дека датираат од средината на третиот милениум пред нашата ера па и повеќе, прикажуваат фигури во седечки позиции кои наликуваат на поза за јога или медитација, покажувајќи "форма на ритуала дисциплина, што претставува предвесник на јогата", според археологот Григориј Посел (Gregory Possehl). Тоа претставувало еден вид поврзување помеѓу жиговите на долината Инд со јога и практикување на медитација, за кои се шпекулирало од страна на многу научници, иако не постоел убедлив доказ. Поконкретно, научниците и археолозите ја забележале блиската сличност на јогистите (yogic) и медитативните пози прикажани на жиговите со оние на разни Тиртханкарас (Tirthankaras): на позата "kayotsarga" на Рсабха (Rsabha) и "mulabandhasana" на Махавира (Mahavira) заедно со жиговите на кои била насликана медитативна фигура нападната од исправени змии, која покажувала сличности со иконографијата на Парсава (Parsva). Сите тие се показател не само за поврзаноста помеѓу цивилизацијата на долината на Инд и џаинизмот, но и го покажуваат придонесот на џаинизмот на разните практики на јога.
Техники за доживување на повисоки состојби на свест во медитација биле развиени од страна на традицијата на Шраманите и традицијата на Упанишадите.
Иако нема јасни докази за медитација во пред-будистичкиот период, во раните Брахминик (Brahminic) текстови, постои мислење дека безобличната медитација може да потекнува од традицијата Брахминик (Brahminic). Ова било основано на силна паралела помеѓу космолошките извештаи Упанишадик (Upanishadic) и медитативни цели на двајца професори на Буда, како што било запишано на почетокот на будистички текстови. Како и некои помалку веројатни можности, изнесениот поглед дека космолошките извештаи во Упанишадите (Upanishads) одразуваат контемплативна традиција, а со тоа е констатирано дека Насадија Сукта (Nasadiya Sukta) содржи докази за контемплативната традиција, најрано дури и на почетокот на доцниот РГ ведскиот период.
Ран Будизам
Повеќе од техничката смисла на зборот "јога", опишувајќи систем на медитација или концентрација со цел на запирање на менталната активност и постигнување на "возвишена состојба" се појавила со почетокот на будизмот. Будистичките текстови се веројатно најраните текстови кои севкупно ги опишувале техниките на медитацијата. Тие опишуваат медитативни вежби и состојби кои се наведува дека постоеле пред Буда, како и оние кои за првпат биле развиени во рамките на будизмот.
Во Хинду скриптите, оваа смисла на зборот "јога" првпат се појавува во средината на Упанишадите (Upanishads), како на пример Ката Упанишад (Katha Upanishad) ( 400 п.н.е.). Шветашватара Упанишад (Shvetashvatara Upanishad) напоменува дека: "Кога ќе се појават земјата, водата огнот, воздухот и акаса (akasa), кога петте својства на елементите, наведени во книгите на јога, ќе се манифестираат, потоа телото на јогистот (yogi) станува прочистено од огнот на јогата и тој е слободен од болест, старост и смрт. " (Стих 2.12). Уште поважно во следниве стихови (2.13) се споменува, на "претходници????? за совршенство во јога", имено, леснотијата и здравјето на телото, отсуство на желба, чистиот тен, пријатноста на гласот, сладок мирис и благо лачење.
Раниот будизам приклучил состојба на медитативна апсорпција. Повеќето антички изрази на јогистичките идеи се пронајдени на почетокот на проповедите на Буда. Едно од клучните иновативни учења на Буда било тоа дека медитативната апсорпција мора да се комбинира со ослободувачкото сознавање. Разликата помеѓу учењето на Буда и јогата кои биле презентирани во почетокот на текстовите Брахминик (Brahminic) била фрапантна. Медитативните состојби сами по себе не претставувале крај, според Буда, дури и највисоката медитативна состојба била ослободителна. Наместо постигнување на целосен прекин на мислата, мора да се случи некој вид на ментална активност: ослободувачко спознание, врз основа на практиката на умствената свест.
Буда, исто така, се повлекол од поранешното јогистичко мислење, отфрлајќи ја раната идеја на Брахминик (Brahminic) за ослободување по смртта. Ослободувањето за јогистичките Брахминик (Brahminic) претставувало сфаќањето на смртта како недвојна медитативна состојба која е очекувана во текот на животот. Всушност, на старите Брахминик (Brahminic) метафори за ослободување на смртта на вештите јогисти (" постанување смирен", "излегување") , Буда им дал ново значење, а нивна референтна точка станала мудрец, кој е ослободен во живот.
Индиска антика Класичната јога како систем на размислување, со цел за обединување на човечкиот дух со Ишвара (Ishvara) односно, "Врховното Битие", била развиена на почетокот на будизмот, хиндуизмот и џанизмот за време на индиската антика, меѓу Маурјан (Mauryan) и ерата Гупта (Gupta era), (приближно 2 век п.н.е. до 5 век од нашата ера).
Јога Сутри на Паџантали
Во хиндуистичката филозофијата, јогата е името на еден од шест ортодоксни филозофски школи. Филозофскиот систем на јогата е во тесна врска со училиштето Самкхија (Samkhya). Училиштето за јога објаснето од мудрецот Патанџали (Patanjali) ја прифаќа психологијата и метафизиката на Самкхија (Samkhya), но е по теистично, како што било просведочено од додавањето на божественото лице на Самкхија (Samkhya) 25 елементи од реалноста. Паралелата помеѓу јогата и Самкија (Samkhya) била толку блиска што Макс Милер (Max Müller) рекол дека „двете филозофии биле популарна тема на разговор, разликувајќи се една од друга како Самкхија (Samkhya) со Самкхија (Samkhya) без Господ ....“ Интимната врска помеѓу Самкхија (Samkhya) и јогата била објаснета од Хајнрих Цимер (Heinrich Zimmer):
Овие две, се сметаат во Индија како близнаци, два аспекта на една единствена дисциплина. Санкхија (Sāṅkhya) обезбедува основена теоретска изложба на човековата природа, енумерација и дефинирање на неговите елементи, анализа на нивниот начин на соработка во состојба на ропство ("bandha"), и опишување на нивната состојба од одмотување или одделување со ослободување ("mokṣa"), додека јогата ја третира посебно динамиката на процесот за одмотување, и препорачува практични техники за стекнување на ослободување, или "изолација-интеграција" ("kaivalya").
Патанџали се смета како основач на официјалната филозофија на јогата. Тој ги дефинирал основите на класичната јога во делото „Јога сутра“, составено од 196 записи, а создавањето на ова дело научниците го датираат меѓу вториот век п.н.е. и четвртиот век од новата ера. Основниот принцип во ова дело се однесува на јогата како средство за „запирање на вителот во свеста и мислите“.
Јогата на Патанџали е позната како Раџа-јога, која претставува систем за контрола на умот. Патанџали го дефинира зборот „јога“, во својата втора сутра, која претставува дефинирачка сутра за севкупното творештво:
योग: चित्त - वृत्ति निरोध: (Yogas Citta-vṛtti-nirodhaḥ) - Јога сутри 1,2 ????????
Оваа сликовита дефиниција го поврзуваат значењето на три санскритски термини. И. К. Таимни (I. K. Taimni) ја преведува како "Јогата е забрана (nirodhaḥ) од модификации (vṛtti) на умот (Citta)". Употребата на зборот (nirodhaḥ) во почетната дефиниција на јога е пример на важната улога што ја играат будистичката техничка терминологија и концептите во Јога сутра; ова укажува на тоа дека Патанџали (Раtanjali) бил свесен за будистичките идеи и ги проткајал во неговиот систем. Свами Вивекананда (Swami Vivekananda) сутрата ја преведува како "Јогата претставува ограничување на умствените работи (Citta) од преземање на најразлични форми (Vrittis)".
Пишувањето на Патанџали (Patanjali), исто така, станала основа за системот кој се нарекува Аштанга јога ("Ashtanga Yoga, "Осум-делна јога"). Овој концепт на осум делови потекнува од 29 сутри од втората книга, а е суштинска одлика на практично секоја варијација на јога Раџа (Raja Yoga) која се учи денес. Осумте делови се:
Јама (Yama, петте "воздржувачки"): без насилство, без лажење, без лакомство, без сензуалност, и без посесивност.