Фармација — применета наука и здравствена професија која ги поврзува медицинските и хемиските науки. Како научна и стручна дисциплина, фармацијата ги проучува лековите и медицинските помагала, односно постапките за нивно производство, контрола, дистрибуција и издавање. Како дел од здравствената дејност, фармацијата е вклучена во информирањето, советувањето и едуцирањето на пациентите и здравствените работници за правилната и рационалната употреба на лековите и медицинските помагала како и следење на ефектите од нивната употреба.
Зборот фармација потекнува од грчкиот збор φάρμακόν (pharmakon) што значи дрога односно лек. Низ вековите, записите за лековите постојано се дополнувале со нови сознанија, така што вештината на подготовка на лековите и начинот на лекување постојано се збогатувал и ширел. мини|Садот на Хигија - еден од официјалните симболи на фармацијата. Прикажана е грчката божица на здравјето и хигиената Хигија како змија обвиена околу сад. Полето на фармацевтската пракса вклучува повеќе традиционални улоги, како што се мешање и издавање лекови, помодерни услуги поврзани со здравствената заштита, вклучувајќи клинички услуги, разгледување на лековите заради безбедност и ефикасност и обезбедување информации за лековите. Така, фармацевтите се експерти во терапија со лекови и се примарни здравствени професионалци, кои ја оптимизираат употребата на лековите, за да обезбедат позитивни здравствени резултати кај пациентите.
Деловната единица во која се применува фармацијата (во вистинска смисла) се нарекува аптека, хемиска или (во САД) продавница за лекови. Продавниците за лекови во САД често продаваат не само лекови, туку и слатки, козметика и списанија, како и намирници.
Во прилог на своите одговорности, фармата нуди општ медицински совет и низа услуги кои се вршат исклучиво од страна на доктори-специјалисти, како што е хирургија и акушерство. Фармата (како што беше наведено) често работи како мала продавница која покрај состојките за лекови, продава тутун и патентирани лекови. Фармите исто така користат многу други растенија кои не се наведени. Во истрагата на билните и хемиските состојки, работата на фармата може да се гледа како претходник на модерните науки, хемија и фармација, пред формулацијата на научниот метод. Дисциплини Фармацевтската област генерално може да се подели на неколку области:
Фармација Медицинска хемија Фармакогнозија Фармацевтска пракса Фармакологијата понекогаш се смета за четврта дисциплина на фармацијата. Иако фармакологијата е од клучно значење во изучувањето на фармацијата, сепак не е специфична. Поради тоа обично се смета за поле на пошироките науки. Фармакоинформатика - Нова дисциплина за систематско откривање и развој на лековите со ефикасност и безбедност. Други специјализации во фармацевтската пракса, признаени од страна на Управниот одбор на фармацевтски специјалисти, се: кардиоваскуларните, инфективни болести, онкологија, фармакотерапија, јадрена, исхрана и психијатрија. Комисијата за сертификација на геријатриската фармација издава сертификати за фармацевти од геријатриската фармацевтска пракса. Американскиот одбор за применета токсикологија издава сертификати за фармацевти и други медицински професионалци во применетата токсикологија.
Границите меѓу овие области на фармацијата и другите науки, како на пример хемијата, биохемијата и медицината, не се секогаш јасни и често заедничките тимови од различни дисциплини истражуваат заедно.
Фармацевти Фармацевтите се високо обучени и вешти професионалци за здравствена заштита, кои играат повеќе улоги во обезбедувањето најповолни здравствени резултати за нивните пациенти. Многу фармацевти се и сопственици на мали бизниси, бидејќи ја поседуваат аптеката во која што работат.
Фармацевтите се претставени на меѓународно ниво од страна на Меѓународната фармацевтска федерација (МФФ). Тие се претставени на ниво на држава од страна на професионалните организации, како што се Холандската асоцијација на фармацевти (ХАФ), Кралското фармацевтско општество на Велика Британија (КФОВБ), Здружение на фармацевти на Австралија (ЗФА), Фармацевтското општество на Пакистан (ФОП) и Здружение на фармацевти на Америка (ЗФА). Поврзано: Список на фармацевтски здруженија.
Во некои случаи претставничкото тело е исто така и тело за регистрирање, кое е одговорно за етиката на професијата. Од Шипман анктетата, во Велика Британија имаше движење за разделување на двете улоги. Историја Палеофармацевтските студии потврдуваат употреба на лековити растенија во праисторијата.
Најрано познатата збирка на лековити супстанции е АРИАНА, опишана во древниот трактат на Сушрута Самхита (Sushruta Samhita), индиски Ајурведа посветен на Самхита во 6-тиот век п.н.е. Сепак, најраните сочувани текстови датираат од третиот или четвртиот век.
Многу сумерци (крајот на шестиот век п.н.е.- почетокот на вториот милениум п.н.е.) запишуваа рецепти за лекови на клинесто глинени плочи.
Староегипетските фармаколошки знаења се запишани на разни папируси, како Еберс папирус (Ebers Papyrus) од 1550 година п.н.е. и Едвин Смит папирус (Edwin Smith Papyrus) од 16 век п.н.е.
Најстариот познат кинески прирачник за materia medica е Шенон Бенчао Џинг, кој датира од првиот век. Создаден е за време на династијата Хан и се препишува на митскиот Шенон (Shenoong). Претходно, литературата вклучи список на рецепти за одредени заболувања, илустриран со примерот за еден ракопис „Рецепти за 52 заболувања“, пронајдени во гробницата Мавангдуи (Mawangdui), запечатен во 168 година п.н.е. Повеќе детали за кинеската фармација може да се најде на статијата Фармацијата во Кина.
Во Стара Грција, пред, за време и по времето на Хипокрит имаше една група на експерти за лековити растенија. Веројатно најважен претставник на овие ризотомои беше Диоклес од Каристус (Diocles of Carystus). Грчкиот доктор Педаниус Диоскоридес (Pedanius Dioscorides) е познат по пишувањето на книгата во пет тома на неговиот грчки Ρερί ύλης ιατρικής во првиот век. Латинскиот превод De Materia Medica (во врска со медицинските супстанции), бил користен како основа за многу средновековни текстови и беше изграден од страна на многу научници од Блискиот Исток во текот на Исламското златно доба.
Во Јапонија, на крајот на периодот Асука (538-710) и почетокот на периодот Нара (710-794), мажите кои ги исполнуваа улогите слични на оние на модерните фармацевти беа многу почитувани. Позицијата на фармацевтите во општеството беше јасно дефинирано во законикот Таихо (Taihṓ Code) (701) и повторно објавени во законикот Јого (Yṓґṓ Code) (718). Ранг позициите беа основани во пред Хејанскиот кралски суд и во голема мера останаа непроменети до обновата на Мејџи (1868). Во оваа високо стабилна хиерархија, на фармацевтите, па дури и на фармацевтските асистенти, им беше доделен супериорен стаус, во однос на другите поврзани со полето на здравството, како што се докторите и акупунктуристите. Во Империјата, фармацевтот беше рангиран над двајцата лични доктори на царот.
Има камен знак за аптека со троногарка, малер и толчник спротивно на доктор на патот аркадија во Ефес, близу Кушадаси во Турција. -има фотографии. Денешниот Ефес датира од 400 година п.н.е. и беше на местото на храмот на Артемида, едно од седумте светски чуда, домот на Марко Антоние и Клеопатра, Марија Магдалена и каде што Свети Павле го прочита своето писмо до жителите на Ефес.
Во Багдад првите аптеки, или продавници за лекови, беа воспоставени во 754, под надлежност на Абасидскиот калифат, во текот на исламската златно доба. Веќе од 9 век, овие аптеки биле управувани од државата.
Напредоците на Блискиот Исток во областа на ботаниката и хемијата, водеше до тоа медицината на Блискиот Исток значително да ја развие фармакологијата. Мухамеед ибн Закариа Рази (Muhammad ibn Zakariyā Rāzī) (Разес) (865-915) се залагал за промовирање на медицинската употреба на хемиските соединенија. Абу ал Касим ал Захрави (Abu al-Qasim al-Zahrawi) (Абулаксис) (936-1013) предводи на подготовката на лекови со сублимација и дестилација. Неговиот Liber servitoris е од особен интерес, обезбедувајќи го читателот со рецепт и објаснување како да се подготват „наједноставните“ лекови, од кои подоцна се надополнуваат сложените лекови, кои обично се користат. Сепак, Сабур ибн Сал (869) беше првиот доктор кој го поттикнувал развојот на фармацијата, опишувајќи голем број дроги и лекови против заболувања. Ел-Бируни (973-1050), го напиша едно од највредните исламски дела за фармакологијата, насловено Kitab al-Saydalah (Книгата за лекови), каде што даде детални податоци за својствата на лековите, ја истакна улогата на фармацијата, како и функциите и должностите на фармацевтите. Ибн Сина (Ibn Sina) (Авицена), исто така, опиша не помалку од 700 подготовки, нивните својства, начинот на дејствување и нивните упатства. Тој, всушност, посвети цел еден том на едноставните лекови во канонот на медицината. Големо влијание имаа и делата на ел-Маридини (al-Maridini) од Багдад и Каиро и Ибн ел-Вафид (Ibn al-Wafid) (1008-1074), кои беа испечатени на латиница повеќе од педесет пати, појавувајќи се како De Medicinis universalibus et particularibus од помладиот Месуе (Mesue) и the Medicamentis simplicibus од Абенгуефит (Abenguefit). Петер од Абано (Peter of Abeno) (1250-1316), преведе и додаде прилог во делото на ел-Маридини, насловено како De Veneris. Исто така, предводат и придонеси во ова поле од страна на ел-Мувафаг (Al-Muwaffaq). Живеејќи во 10 век, тој ја напишал Основањето на вистинските својства на лековите, каде што меѓу другото го опишува арсенолит оксидот и не запознава со силициумската киселина. Тој направи јасна разлика меѓу натриум карбонат и калиум карбонат и го привлече вниманието на природните отровни соединенија на бакарот, особено кон бакар сулфатот, а исто така и кон оловните соединенија. Тој исто така ја опишува и дестилацијата на морската вода за пиење.
Во Европа, продавници слични на аптеки почнаа да се појавуваат во текот на 12 век. Во 1240 година, императорот Фредерик II издаде декрет со кој професијата на докторите и аптекарите беше одделена. Првата аптека во Европа (која сè уште работи) е отворена во 1241 во Трир, Германија.
Во Европа има стари аптеки кои сè уште работат во Дубровник, Хрватска, кои се наоѓаат внатре во францускиот манастир,отворени во 1317 година, а една има на плоштадот во градот Талин, Естонија која датира од 1422 година. Се тврди дека најстарата аптека е отворена 1221 година, во црквата Санта Марија Новела во Фиренца, Италија, каде што сега има музеј на парфеми. Средновековната Естеве фармација, сместена во Ливиа, каталонска енклава во близина на Пиугцерда, исто така денес е музеј кој датира од 15 век, во кој има зачувано албароси од 16 и 17 век, стари книги со рецепти и антички лекови.
Видови на области во фармацевтската пракса Фармацевтската пракса во разни области вклучува малопродажба, болници, клиники, старечки домови, фармацевтска индустрија и регулаторни агенции. Фармацевтите можат да специјализираат во повеќе области на праксата, вклучувајќи ги, но не и ограничувајќи се на: хематологија/онтологија, инфективни болести, амбулантска нега, нутрициона поддршка, информации за лековите, интензивна нега, педијатрија итн. Државна аптека Аптека (најчесто аптеки во Австралија, Нов Зеланд и во Велика Британија, или аптеките во Северна Америка, малите аптеки во индустриската терминологија или аптекарството историски) е место каде што повеќето фармацевти ја вежбаат својата професија. Државна аптека е место каде што постои дихтомијата на професијата, здравствени професионалци кои се и трговци.