мини|250п|Јазици од групата гбе
Еве (Èʋe или Èʋegbe ), стр. 243 е јазик од нигер-конгоанското семејство застапен во југоисточна Гана и јужно Того и има над три милиони говорници.Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Пристап: http://www.ethnologue.com/ Претставува дел од група поблиски јазици наречена гбе; другиот главен јазик во групата е фонскиот (од Бенин). Како највеќето потсахарски јазици, еве е тонски јазик.
Дијалекти Најзастапени дијалекти на јазикот се товун, авлан, гбин, песи, кпандо, влин, хо, авено, во, кпелен, ве, дајин, агу, фодоме, ван, васи, адангбе (капо).
Гласови
Согласки Дво-уснени Уснено-забни Венечни Свиени Предно-непчени Задно-непчени Уснено-заднонепчени Гласилна Избувни безвучни звучни Слеани безвучни звучни Струјни безвучни звучни Приближни
H е звучна струјна согласка што се опишува како ресичното , голтничкото и гласилното .
Носните согласки не се јавуваат самостојно, туку само пред носни самогласки, па затоа понекогаш се вели дека јазикот нема носни согласки.
се јавува пред незаоблени (незадни) самогласки, а се јавува пред заоблени (задни) самогласки.
Еве е еден од само неколку јазици во светот што разликуваат наспроти и наспроти .
може да се јави во согласни групи. Кога стои по преднојазична согласка, станува (или .
Самогласки ПредниЗадниЗатворени , , Полузатворени Полуотворени , , Отворени ,
Тонови Еве има три тона што даваат разлика во значењето. Тоновите не се бележат при пишувањето. Еве пример за три исти збора со разни тонови: tó 'планина' (висок тон) tǒ 'малтер' (нагорен тон) tò 'бивол' (низок тон)
Азбука Јазикот се пишува со африканската еталонска азбука, па затоа личи на комбинација од латиница и МФА. A a B b D d Dz dz E e F f G g Gb gb H h I i K k Kp kp L l M m N n Ny ny Ŋ ŋ O o P p R r S s T t Ts ts U u V v W w X x Y y Z z
Наводи
Библиографија Ansre, Gilbert (1961) The Tonal Structure of Ewe. MA Thesis, Kennedy School of Missions of Hartford Seminary Foundation. Ameka, Felix Kofi (2001) 'Ewe'. In Garry and Rubino (eds.), Fact About the World's Languages: An Encyclopedia of the World's Major Languages, Past and Present, 207-213. New York/Dublin: The H.W. Wilson Company. Clements, George N. (1975) 'The logophoric pronoun in Ewe: Its role in discourse', Journal of West African Languages 10(2): 141-177 Collins, Chris. (1993) Topics in Ewe Syntax. Doctoral Dissertation, MIT. Capo, Hounkpati B.C. (1991) A Comparative Phonology of Gbe, Publications in African Languages and Linguistics, 14. Berlin/New York: Foris Publications & Garome, Bénin: Labo Gbe (Int). Pasch, Helma (1995) Kurzgrammatik des Ewe Köln: Köppe. Westermann, Diedrich Hermann (1930) A Study of the Ewe Language London: Oxford University Press.
Надворешни врски
Учебник - Основен еве за странски студенти Изучување на еве - Институт за африканистика при Келнскиот универзитет Еве - Ethnologue Јазикот еве - Verba Africana Еве-англиски поимник
Категорија:Гбе-јазици Категорија:Јазици во Гана Категорија:Јазици во Того