Помош за развој или соработка за развој (исто така, развојна помош, техничка помош, меѓународна помош, помош од странство, официјална помош за развој (ОДД) или странска помош) — финансиска помош што ја даваат владите и другите агенции за поддршка на економскиот, еколошкиот, социјалниот и политичкиот развој на земјите во развој. Понатаму може да се дефинира како „помош потрошена на начин што се предвидува да го промовира развојот, без разлика дали е постигнат преку економски раст или други средства“. Таа се разликува од хуманитарната помош со фокусирање на ублажување на сиромаштијата на долг рок, наместо на краткорочен.
Терминот развојна соработка, кој се користи од Светската здравствена организација (СЗО), се користи за изразување на идејата дека треба да постои партнерство помеѓу дарителот и примателот, наместо традиционалната ситуација во која во односите доминира богатството и специјализираното знаење за една странаWHO glossary of terms, "Development Cooperation" Accessed 25 January 2008.
Помошта може да биде билатерална: дадена од една земја директно во друга; или може да биде мултилатерален : дадена од земјата дарител на меѓународна организација како Светска банка или Агенции на Обединетите нации (УНДП, УНИЦЕФ, УНАИДС итн.) кои потоа ги дистрибуираат меѓу земјите во развој. Пропорцијата во моментов е околу 70% билатерални и 30% мултилатералнаOECD Stats. Portal >> Extracts >> Development >> Other >> DAC1 Official and Private Flows. Retrieved April 2009..
Околу 80–85% од развојната помош доаѓа од владини извори како официјална помош за развој (ОДА). Останатите 15-20% доаѓаат од приватни организации како што се „невладини организации“ (НВО), фондации и други добротворни организации за развој (на пр. ОксфамOECD, DAC1 Official and Private Flows (op. cit.). The calculation is Net Private Grants / ODA.). Покрај тоа, дознаките добиени од мигранти кои работат или живеат во дијаспора формираат значителен износ на меѓународен трансфер. Најголемата помош за развој доаѓа од западните индустријализирани земји, но некои посиромашни земји исто така придонесуваат со помош. Некои влади, исто така, вклучуваат воена помош во поимот „странска помош“, иако многу невладини организации имаат тенденција да не го одобруваат ова.
Официјална развојна помош е мерка на помошта со придонес на владата, составена од Комитетот за развојна помош на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД) од 1969 година. ДАЦ се состои од 34 најголеми земји кои донираат помош.
Историја Потекло
Концептот на помош за развој се враќа во колониот период на крајот на дваесеттиот век, особено во британската политика на колонијален развој, која се појавила во тој период. Традиционалната владина политика имала тенденција да ја фаворизира економијата во стилот на Лесе фер, со тоа што слободниот пазар за капитал и стока ја диктираla економската улога што ги играле колониите во Британското Царство.
Промените во ставовите кон моралната цел на Британското Царство и улогата што владата можела да ја има во унапредувањето на благосостојбата полека довеле до поактивна политика на економска и развојна помош кон сиромашните колонии. Првиот предизвик за Велика Британија бил економската криза што се случи по Првата светска војна. Пред донесувањето на Законот за колонијален развој во 1929 година, доктрината што управувала со Велика Британија (и другите европски колонизатори) со нивните територии била финансиска самодоволност. Ова едноставно значело дека колониите се одговорни за себеJoseph Hodge, Gerald Hodl, & Martin Kopf (edi) Developing Africa: Concepts and Practices in Twentieth-Century Colonialism, Manchester: Manchester University Press, 2014, p.12..
Велика Британија немала да ги искористи парите што и припаѓаат на метрополата за да плати за работите во колониите. Колониите не само што требало да плаќаат за развој на инфраструктурата, туку биле одговорни и за платите на британските службеници кои работеле на колониите. Колониите ги генерирале приходите за да ги платат овие преку различни форми на оданочување. Стандардно оданочување биле даноците за увоз и извоз. Стоката што излегувала од колониите се оданочувала, а оние што влегувале исто така се оданочувале. Тие генерирале значителни приходи. Освен овие даноци, колонизаторите вовеле уште две форми на даноци: данок на колиба и данок на труд. Данокот на колиба е сличен на данокот на имот денес. Секој возрасен возрасен маж имал своја колиба. Секој од овие морал да плати данок. Данокот на труд бил работа што народот морал да ја заврши без никакви надоместоци или со оскудни стипендии. Бидејќи економската криза се проширила и имало значително влијание врз колониите, приходите генерирани од даноци продолжиле да опаѓаат, имајќи значително влијание врз колониите. Додека траело ова, Велика Британија доживеала големи стапки на невработеност. Парламентот започнал да дискутира за начините на кои тие можат да се справат со стапките на невработеност во Велика Британија и истовремено да одговорат на некои итни потреби на колониите. Овој процес кулминирал со усвојувањето на Законот за колонијален развој во 1929 година, со кој се формирал Советодавен комитет за колонијален развој под надлежност на државниот секретар за колониите, лорд Пасфилд . Неговиот првичен годишен буџет од 1 милион фунти бил потрошен за шеми дизајнирани за развој на инфраструктурата за транспорт, електрична енергија и снабдување со вода во колониите и доминиони во странство за продолжување на царската трговија. Актот од 1929 година, иако бил оскуден во ресурсите што ги ставил на располагање за развој, бил значаен Закон затоа што им ја отворил вратата на Велика Британија да ги прави идните инвестиции во колониите.. Тоа претставувало голема промена во колонијалниот развој. Доктрината за финансиска самодоволност била напуштена и Велика Британија сега можела да користи митрополитски фондови за развој на колониите.
До крајот на 1930-тите, особено по британските западно индиски работнички немири од 1934-1939 година, станало јасно дека оваа почетна шема е премногу ограничена во обемот. Кралската комисија под водство на лорд Мојн била испратена да ги испита условите за живот во британските Западни Инди и го објавил својот Извештај во 1940 година, во кој биле обелоденети страшните услови за живот таму.
Во услови на зголемена критика за британската колонијална политика од странство и од дома, Комисијата била претстава за да се покаже британскиот „добронамерен“ став кон нејзините колонијални поданици. Препораките на Комисијата повикале на иницијативи за здравство и образование, заедно со зголемени субвенции за шеќер за спречување на целосниот економски пад. Колонијалната канцеларија, желна да спречи нестабилност додека земјата била во војна, започнала да внесува големи суми на готовина во регионот.
Законот за колонијален развој и благосостојба бил донесен во 1940 година за да се организира и да се додели сума од 5 милиони фунти годишно на Британските Западни Инди со цел долгорочен развој. Околу 10 милиони фунти заеми биле откажани во истиот Закон. Законот за колонијален развој и благосостојба од 1945 година го зголемил нивото на помош на 120 милиони фунти за дваесет години. Понатамошните акти следеле во 1948, 1959 и 1963 година, драматично зголемување на обемот на парична помош, поволни бескаматни заеми и програми за развојна помош.
Повоена експанзија
Почетокот на современата помош за развој е вкоренет во контекст на Пост-втората светска војна и Студената војна. Лансирана како голема програма за помош од Соединетите Држави во 1948 година, Европската програма за обновување или Маршалов план се занимавал со зајакнување на врските со западноевропските држави за да се ограничи влијанието на СССР. Имплементиран од Администрацијата за економска соработка (ЕЦА), Маршаловиот план исто така ги проширил своите финансии за реконструкција на стратешките делови на Блискиот Исток и Азија. Образложението било добро сумирано во „Point Four Program“, во која претседателот на Соединетите држави, Хари Труман, го искажал антикомунистичкото образложение за помошта за развој на САД во своето инаугуративно обраќање од 1949 година, со кое било најавено и основањето на НАТО.
„Покрај тоа, ќе им обезбедиме воени совети и опрема на слободните нации кои ќе соработуваат со нас во одржувањето на мирот и безбедноста. Четврто, ние мора да започнеме смела нова програма за да ги направиме достапни придобивките од нашиот научен напредок и индустрискиот напредок за подобрување и раст на неразвиените области. Повеќе од половина од луѓето во светот живеат во услови што се приближуваат кон мизерија. Нивната храна е несоодветна. Тие се жртви на болести. Нивниот економски живот е примитивен и стагнантен. Нивната сиромаштија е хендикеп и закана и за нив и за попросперитетните области. За прв пат во историјата, човештвото поседува знаење и вештина да ги ублажи страдањата на овие луѓе.Transcript of the speech“
Во 1951 година, во рамките на Стејт Департментот била основана Администрација за техничка соработка (TCA) за да се спроведе Point Four program. Помошта за развој била насочена кон нудење технички решенија за социјалните проблеми без промена на основните социјални структури . Соединетите држави честопати беа жестоко против дури и умерените промени во социјалните структури, на пример, земјишната реформа во Гватемала во раните 1950-ти.
Во 1953 година, на крајот на Корејската војна, администрацијата во Ајзенхауер ја основала Администрацијата за надворешни операции (ФОА) како независна владина агенција надвор од Стејт Департментот за консолидирање на економската и техничката помош. Во 1955 година, странската помош била вратена под административна контрола на Стејт Департментот и ФОА била преименувана во Администрација за меѓународна соработка (ИЦА).
Во 1956 година, Сенатот спровел студија за странска помош со помош на голем број независни експерти. Резултатот, наведен во амандманот на Законот за заемна безбедност од 1959 година, прогласил дека развојот во регионите со ниски примања е цел на САД, заедно и дополнителни на другите надворешно-политички интереси, обидувајќи се на тој начин да ја разјасни врската на помошта за развој со напорите да се ограничи комунизмот . Во 1961 година, Конгресот го одобрил законот за надворешна помош од 1961 година со поддршка на претседателот Џон Кенеди, кој ја задржал политиката на меѓународен развој од 1959 година како независна цел на САД и формирал нова агенција за меѓународен развој, УСАИД .
Обемот на меѓународната помош за земјите во развој (во тоа време наречен „ Трет свет “) драматично пораснал од 1960-тите. Оваа помош доаѓала главно од земјите на САД и Западна Европа, но имало и значителен придонес од Советскиот Сојуз во замена за прекуокеанско политичко влијание во контекст на зголемените глобални тензии од Студената војна .
Праксата за проширување на помошта за политичко усогласените партии во земјите приматели продолжува и денес; Феј и Нихаус (2012) се во можност да воспостават каузална врска помеѓу политиката и помошта во нациите приматели. Во нивната анализа на конкурентските избори во Палестина во 2006 година, тие забележуваат дека УСАИД обезбедува финансирање на развојни програми во Палестина за поддршка на палестинските власти, ентитетот поддржан од САД кој се кандидира за повторен избор. Феј и Нихаус откриле дека колку е поголем степенот на усогласување на партијата примател со субјектот дарител, толку повеќе помош добива просечно во текот на една изборна година. Во анализата на трите најголеми нации дарители (Јапонија, Франција и САД), Алесина и Долар (2000) откриле дека секоја има свои нарушувања на помошта што ја дава. Јапонија се чини дека дава приоритет на давањето на помош на нации кои користат слични преференции на гласање во Обединетите нации, Франција најмногу испраќа помош на своите поранешни колонии, а САД диспропорционално обезбедуваат помош на Израел и Египет. Овие алокации често се моќни алатки за одржување на стратешките интереси на земјата дарител во земјата примател.