мини|Иван Глишиќ Иван Глишиќ (14 јуни 1942 година - Пирот, Србија) е шабачки андерграунд писател, интелектуалец, сликар, новинар, панкер, анархист. Својата мултимедијална работа Иван ја започнал во средината на 1960-те години, како соработник на младинските весници од Шабац: „Чекор“, „Колоквиум“, „Средби“, „Пламен“. Познат најпрвин како текстописец на хитовите на популарната музика од седумдесеттите (Дарко Домијан, Јосипа Лисац, Бети Ѓорѓевиќ), Иван е една од најважните икони на тоа движење во поранешна Југославија од појавувањето на панк сцената во средината на 1970-тите години.
Биографија
Почетоци Иван Глишиќ е роден за време на Втората светска војна (Југославија) во Пирот, но 10 години подоцна се преселил со семејството во градот Шабац (Социјалистичка Република Србија). Дедото на Иван (по татко му), Живојин, бил капетан во Балканските војни и во Првата светска војна, па по службена должност бил префрлен од Мачванското село Шеварице во Пирот. Таму загинал бранејќи ја црквата во Пирот од Бугарите. Оттаму, бабата на Иван, неговиот татко, браќата и сестрите останале во Пирот, но таткото на Иван се вратил во Мачва по Втората светска војна, во 1948 година, и во Шабац ги довел Иван, неговит новородени брат и мајка му. Како тинејџер во доцните 1950-ти, тој станал љубител на рокенрол музиката откако ги слушал уметниците на Радио Луксембург како што се Томи Стил, Клиф Ричард и Дрифтери, заеднички извор на информации за југословенската младинска музичка сцена на времето. Најмногу ги сакал анархо рок бендовите како The Who, The Kinks, The Pretty Things, The Animals. Во раните 1960-ти, тој станал обожавател на Битлси и Ролинг Стоунс и страстен колекционер на рокенрол плочи, иако сè уште немал грамофон бидејќи, како што вели во едно интервју, еден Сингл го чинел платата на татко му и лонг плеј плоча две плати. Првиот грамофон го купил во 1964 година заедно со група пријатели од Шабац кои заедно со него биле следбеници на рок субкултурата, во отпад продавале стара хартија и железа, а од тој профит купувале плочи. Ги купувале во Славија и преку огласи во списанието „Ритам“. На почетокот имале несогласувања со локалните власти ( Тогаш рнр бил забранет кај нас, а сè што е забрането им е слатко на младите), така што младите рокери добиле Дом за млади. Основан е Клубот на млади творци (прв претседател бил Глишиќ), студентскиот клуб „Татковина“, сликарско-поетската група „Бои и зборови“, биле отворени четири младински списанија, основани рок бендовите „Чивије“, „Слатки лимони“, „Баш челик“. Првите концерти ги одржале Јуниорите и Силуети на Зоран Мишчевиќ. Организирано отишле на првиот фестивал на гитара во Белград. Добиле рок емисија на Радио Подриње кога никој во ЈУ не свирел рок. Родителите ги бркале од дома, учителите во училиштата ги стрижеле на нула, но на почетокот на 70-тите властите на Шабац го претвориле градот во Ју Нешвил, рај за луѓето.
(„Рокенролот, како и религијата, беше непожелен. Училиштата во Шабац строго се придржуваа до тоа. Не ни дозволија да носиме фармерки, ниту „битлси“ и „камени“ фризури, па ни ја шишаа косата, ни дадоа единици за поведение, а најмладите меѓу нас, браќата Владимир и Александар Константиновиќ, иако одлични студенти, беа избркани. од гимназијата Шабац за рокенролот. Тие исто така мораа да се иселат. Меѓутоа, по часовите, можевме слободно да слушаме рокенрол на првите грамофони од работните организации: во Дом за млади, во кината пред почетокот на филмот и, замислете, во Домот на ЈНА. Основавме дури и рнр бендови: „Чивије“, „Црни сенки“, „Свит Лимонс“, „Џаст Стил“. „Лидерите“ Раша Жуниќ, Влада Пинца, Џоле Кекиќ, Љубиша Лолиќ Лолија, Миња Ѓорѓевиќ, па во тоа предничеше Шабац, а не Белград. Само, ние, рокерите на Шабац, бевме претерано 'локал патриоти', не мрднавме од Шабац. Но, рокерите со задоволство ги прифативме од страна. Така, македонскиот бенд „Јуниорс“ и белградските „Силуети“ ги имаа првите концерти во Шабац. За жал, сè уште немаше медиум, немавме магнетофони, касетофони, камери, за сето ова трајно да го снимаме. Останува само приказната.")
Во тие рани години, првото книжевно дело на Глишиќ „Затоа што мајка ми знаеше дека ќе ми се намалат левите елементи“ е напишано во 1968 година, но никој не смеел да го објави затоа што Иван ги опишал настаните во рокенрол во тоа време. Пеца Поповиќ сакал да го објави во изданието на Џубокс од 1975 година. Надлежните реагирале, и го прекинале печатењето и само половина од едно поглавје се појавило во Џубокс. Книгата конечно е објавена во 1987 година од Слободан Машиќ. Режисерот Желимир Жилник имал намера да го сними филмот „Рокенрол воини“ според таа книга, но војната го попречила тоа.
Текстописец Во мај 1967 година ја добил првата награда на Југословенскиот филмски институт за сценарио за документарниот филм Млади Југословени 47/67. Иван Глишиќ ја фокусирал својата работа на Загреб и на соработката со бендот Roboti i Weels of fire, басистот Рајмонд Руиќ. Руиќ како композитор, Глишиќ како текстописец ја потресле тогашната Ју рок сцена со нивните хитови во интерпретација на Јосипа Лисац, Дарко Домијан, Далибор Бруно, бендот Тајм. Глишиќ се приклучил и на тимот на Никола Караклајиќ, водител на култната емисија „Вечер со радио“ на Првата програма на Радио Белград. Заедно со Мишо Алексиќ, басист во Рибља Чорба и оргуларот Лазар Ристовски, тој е автор на химната на ова шоу, а снимил синглови и со младите рок бендови од Белград и Шабац. Бил уредник за рок поезија во Џубокс.
Загрепскиот рок-магазин Поп експрес му доделил Златна лира за песната Момент на среќата. По препорака на Маја Перфиљева, песната е компонирана од Рајмонд Руиќ. Ја отпеал Далибор Брун / Суботица 69. Истата година, на натпреварот на музичката младина на Европа во Бургас, тие го освоиле Златниот Орфеј со песната Замок од лисја, испеана од Јосипа Лисац. За жал, таа никогаш не ја снимила оваа песна, ја снимил Дарко Домијан. Глишиќ и Руиќ го снимиле со Јосип Лисац синглот Вечер во луна парк, и добиле награда од публиката, 1972 година, на фестивалот на списанието Викенд. А со Дарко Домијан, триесетина синглови, меѓу нив и култната балада Улица на јоргованите и л.п. Овчар крај огнот . Овој албум му ја донел на Глишиќ титулата најдобар текстописец во Ју 1974/5.
Глишиќ пишувал и за други бендови и пејачи: Рондо, Мудра Сова, Тетрапак, Стари фијакер, Стари Звучи, Дражен Жанко, СОС, Богаљи... го напишал текстот за извонредната „Жубор вода жуборила“, која прва ја испеала Мира. Васиљевиќ со групата „ Ѓердан “, а напишал и текст за Кемал Маловчиќ. Сакав да му напишам текст и тој да ни плати за пивото и вечерата. И така беше. Тоа беше Кемал Маловчиќ, а текстот што тогаш му го дадов беше еден од неговите најголеми хитови - Моите очи се две големи солзи. Подоцна, музиката ја компонираше Радослав Граиќ, а снимањето се одвиваше во Дискос, во малиот град Александровац. Така, покажав дека р'н'р и панк воините можат да направат сè, но другите не можат како р'н'р и панк воини".
Во 1970-тите Југотон му плаќа на Иван Глишиќ од Шабац неделен авионски билет од Белград до Загреб и назад, отворена сметка во кој било од најлуксузните хотели во Загреб и најдобрите датуми за снимање. Секој понеделник до пладне Иван пристигнувал во Загреб, секој петок навечер Иван се враќаше во Шабац. Напишал песна за Лепа Брена и ансамблот Сладок грев „Без љубов нема среќа“ .
Класична музика е компонирана на стиховите на Глишиќ: Мирјана Божидар Живковиќ / од книгата Лорка умре од љубов, Слободан Атанацковиќ / од книгата Аз буки вједи, Душан Радиќ / од книгата Свадбарење; стар град Радослав Граиќ / Жубор вода жуборила, и Милутин Поповиќ Захар / Мачвани; рокенрол Михаило Миња Ѓорѓевиќ. . .
Литература Иван Глишиќ е автор на бројни литературни дела од проза, поезија и есеи. . . Добитник е на разни награди и признанија, Глишиќ ги има книгите: Кој е кој во Србија - 7.6.1995; Лексикон на југословенските писатели, Милисав Савиќ; Ју рок, Петра Јањатовиќ, Речник на графити, м-р Радомир Ѓорѓевиќ. . .
Дејвид Стоун, американски филозоф и мултимедијален уметник, ги превел книгите на Глишиќ на англиски: Клубот на бели стаорци, Приказните за руина, Мајка Земја, Жолто куче, Лорка умре од љубов / Алхемија на љубовта. . .
Некои од најпознатите дела се:
„Бидејќи мама знаеше, левите елементи ќе ме смалат“, „Здраво Колумбо, ова е Америка“, „Пластично лице“, „Рокенрол воини“, „Догфејкер“, „Ура, Ура, дипломирање“, „Лоши момчиња, „„Полноќен очај“, „Чизми на слободата“, „Марс, панк борба за живот“, „Ла џунгла или долната трка“, „Дилер - Живот во светлината“. . . Тука се и монографиите на Глишиќ „Бурите и осаменоста на Милош Црњански“ „прва награда на шифриран конкурс“ Вечерњи новости „1986 година, меѓу триста пристигнати дела: „Микеланџело - авантурите на телото и духот“, „Клучот за себе или Исидора Секулиќ“. “. Тој го заврши и подготви за печатот „Заб шест“, постхумен автобиографски роман на Душан Савковиќ, а во подготовка е и романот на Глишиќ „Железниот јавач или горила IV“, кој е продолжение на романите на Савковиќ за нашите жестоки момчиња во Париз „Горила I., II, III“ и „Во прегратката на Париз“. . . Андерграунд романите на Глишиќ се вистинска ризница на графити, пошта и уметност на телото, па д-р Радомир Ѓорѓевиќ ги земал за своите социолошки студии за нашата субкултура. Иван Глишиќ е првиот панк писател во поранешна Југославија, од 1976 година.
Со доаѓањето на панкот, Глишиќ полека станува камен-темелник на српскиот андерграунд, не само со неговите фанзини, туку пред се, со самообјавуваните и непрофитни, култни романи.
Панк Иван Глишиќ најпрвин бил љубител на рокенролот за време на неговото златно доба, па преку него влегува во движењето Хипи, а потоа конечно се нашол во средината на 70-тите во новиот див стил на рок наречен Панк. Ја имал честа да се сретне со Панк каде што дал најголемо значење во Лондон, како учител со ученици на екскурзија.
„ Тоа беше до раните 1960-ти. Прво влетав во рнр, па низ него во хипи движењето. Тогаш тоа беше субкултура. И кога отидов во Лондон во 1975 година, го открив панкот и оттогаш сум во него. Според мене, панкот е најважното, и недоволно проучено движење во уметноста на дваесеттиот век: музика, литература, сликарство, филм, перформанс. Сите се познававме во екс Ју. Не бевме поделени на верска, јазична и национална основа, панкот ни беше религија, јазик и нација. Имавме Панк интимно семејство. Каде и да одевме, групно или поединечно, низ поранешната федерација, имавме каде и кога. Не чекаа тамошните панкери, браќа и сестри во панк. Не ни беше грижа што естаблишментот не не прими. Имавме и свој весник, односно - фанзини. Сами ги финансиравме лентите и книгите."