mini|Skipet «Sea Launch Commander» mini|Utskytingsplattforma «Ocean Odyssey»
Sea Launch (på norsk 'Sjøoppskyting') var eit internasjonalt, privat konsortium for oppskyting av romfarkostar med hovudbase i Long Beach i California. Sea Launch dreiv med sattelittoppskyting frå flytande plattformer til havs. Føremonene med flytande oppskytingsplattformer framfor faste basar er at ein kan flytta oppskytingane til den staden som gjev den beste oppskytingsbanen og slik spara drivstoffkostnader.
Sea Launch byrja som eit samarbeid mellom det dåverande norske konsernet Kværner og selskap i Russland, Ukraina og Sambandsstatane. I 2007 eigde Aker Kværner 20 % av Sea Launch, medan amerikanske Boeing Commercial Space eig 40 %. Russiske RKK Energija eig 25 % medan dei resterande 15 % av SDO Yuzhnoye / PO Yuzhmash frå Ukraina. Selskapet var registrert på Caymanøyane.
I juni 2009 vart selskapet slått konkurs.Space News: $2 Billion Debt Forces Sea Launch into Bankruptcy (Peter B. de Selding, publisert 29. juni 2009) Besøkt 8. november 2022 I september 2016 kjøpte S7 Group, eigaren av S7 Airlines, aktiva til Sea Launch. S7 Sea Launch vart planlagd å gjenoppta oppskytingane. Etter å ha flytta dei to tidlegare Sea Launch-skipa frå California til Vladivostok kunngjorde leiaren for S7 Group at programmet var sett på vent utan nokon plan for ein ny oppstart.
Oppskytingar For å skyte opp satellittane til havs, nytta ein utskytingsplattforma «Ocean Odyssey», ei ombygd boreplattform, og kommandoskipet «Sea Launch Commander». Bereraketten Zenit-3SL var nytta til å frakte satellittane i bane.
Den første oppskytinga frå Sealaunch var ei testoppskyting av Demosat, ei simulering av ein kommersiell last på 4 500 kg . Dato for oppskytinga var den 27. mars 1999. Den første kommersielle oppskytinga vart den 9. oktober 1999 for det amerikanske føretaket DirectTV. Den første mislukka oppskytinga vart allereie ved den tredje oppskytinga den 12. mars 2000, då raketten med ein satellitt frå ICO Global Communications feila 8 minutt etter oppskyting. Av i alt 31 kommersielle oppskytingar (2012) har 2 av dei gått gale på eit eller anna vis, medan 1 var ein delvis suksess.
Nummer Dato Last Vekt Kommentar 127. mars 1999DemoSat4,5 tsuksess 29. oktober 1999DIRECTV 1-R3,5 tsuksess 312. mars 2000ICO F-12.7 tmislukka 428. juli 2000PAS-93,7 t suksess 520. oktober 2000Thuraya-15,1 tsuksess 618. mars 2001XM-2 ROCK4,7 tsuksess 78. mai 2001XM-1 ROLL4,7 tsuksess 815. juni 2002Galaxy IIIC4,9 tsuksess 9 10. juni 2003Thuraya-25,2 tsuksess 107. august 2003EchoStar IX / Telstar 134,7 tsuksess 1130. september 2003Galaxy XIII / Horizons-14.1 tsuksess 1210. januar 2004Telstar 14 / Estrela do Sul 14,7 tsuksess 134. mai 2004DIRECTV-7S5,5 tsuksess 1428. juni 2004Telstar-184,8 tdelvis suksess 151. mars 2005XM-34.7 tsuksess 1626. april 2005SPACEWAY-16,0 tsuksess 1723. juni 2005Intelsat IA-85,5 tsuksess 188. november 2005Inmarsat 4-F26,0 tsuksess 1915. februar 2006EchoStar X4,3 tsuksess 2012. april 2006JCSAT-94,4 tsuksess2118. juni 2006Galaxy 165,1 tsuksess 2222. august 2006Koreasat 54,9 tsuksess 2330. oktober 2006XM-44,7 tsuksess 2430. januar 2007NSS-85,9 tmislukka 25 15. januar 2007 Thuraya-35,2 tsuksess 2619. mars 2008DirecTV-115,9 tsuksess 2721. mai 2008Galaxy 184,6 tsuksess 2816. juli 2008EchoStar XI5,5 tsuksess 2924. september 2008Galaxy 194,7 tsuksess 3020. april 2009SICRAL 1B3,0 tsuksess 3124. september 2011Atlantic Bird 74,6 tsuksess 3231. mai 2012Intelsat 195,6 tsuksess 3319. august 2012Intelsat 216,0 tsuksess 343. desember 2012Eutelsat 70B5,2 tsuksess 351. februar 2013Intelsat 276,2 tmislukka 3626. mai 2014Eutelsat 3B6,0 tsuksess
Kjelder
Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad
Kategori:Romfart