«Iron Man» er ein song av det engelske heavy metal-bandet Black Sabbath. Han vart gjeven ut i 1970 på det andre studioalbumet deira, Paranoid.
Bakgrunn og komposisjon Under innspelinga hadde produsenten Rodger Bain og studioteknikaren Tom Allom svært store vanskar med å fange «krafta og djupna i lyden» frå stortromma til Bill Ward i studio. Årsaka var avgrensingane ved mikrofonane som fanst på den tida. Nokre kjelder hevdar at Ozzy Osbourne las inn opningsorda «I am Iron Man» gjennom ei vifte av metall, medan andre meiner dette neppe kan stemme.
Teksten, skriven av bassisten og tekstforfattaren Geezer Butler, fortel om ein sjølvoppfyllande profeti. Ein mann reiser inn i framtida og ser apokalypsen. På vegen attende til samtida for å åtvara menneska vert han forvandla til stål av eit magnetfelt. Folka han ville redde, ler av han og ignorerer han. Iron Man vert bitter og hemnar seg ved sjølv å utløyse apokalypsen han såg i synet.
Butler har understreka at songen ikkje har nokon samanheng med Marvel Comics-superhelten Iron Man. Han forklarte at han ikkje hadde lese amerikanske teikneseriar som barn. I staden henta han den tekstlege inspirasjonen frå ein merknad av Osbourne om ein «iron bloke», og valde å forme teksten som ei science fiction-forteljing. Butler voks opp i ein truande katolsk familie og tenkte òg på hovudpersonen som ein allegori over Jesus Kristus. Men i staden for å tilgje dei som tvilte på og plaga han, søkjer Iron Man hemn.
Butler mintest: «Eg likte Hammer-skrekkfilmane i 1960-åra og blad som Man, Myth and Magic, men eg hadde nokre overnaturlege opplevingar som barn og draumar som gjekk i oppfylling. Det var meir enn noko anna dette som forma interessa mi for det okkulte.» Han nemnde i tillegg romanane til H. G. Wells som inspirasjon.
Mottaking og ettermæle Songen nådde 52.-plass på Billboard Hot 100 i 1972 og vart dermed den høgast plasserte singelen deira på denne lista. Han nådde òg 68.-plass på topp 100-lista til det kanadiske RPM Magazine. Konsertversjonen frå albumet Reunion (1998) gav bandet ein Grammypris i 2000 for beste metalframføring.
«Iron Man» vart brukt under rulleteksten i Iron Man (2008), i videospelutgåva av filmen og i traileren til oppfølgjaren Iron Man 2 frå 2010. Tony Stark, som er alter egoet til Iron Man, har òg på seg ei Black Sabbath-T-skjorte i filmen The Avengers frå 2012. I 2004 fekk songen 317.-plassen på Rolling Stone si liste over dei 500 beste songane gjennom tidene, og i mars 2023 fekk han 7.-plassen på bladet si liste over dei 100 beste heavy metal-songane gjennom tidene.«The 100 Greatest Heavy Metal Songs of All Time». Rolling Stone, 13. mars 2023. Arkivert 13. mars 2023, vitja 13. mars 2023.«The RS 500 Greatest Songs of All Time». Rolling Stone, Wenner Media, 9. desember 2004. Arkivert 9. mars 2018, vitja 31. august 2009. Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check rangerte «Iron Man» som den sjette beste Black Sabbath-songen. VH1 rangerte han som den beste heavy metal-songen gjennom tidene.
Brytelaget Road Warriors brukte ein omarbeidd versjon med namnet «We are Iron Men» som inngangsmusikk gjennom heile 1980-åra.
Medverkande Ozzy Osbourne – vokal Tony Iommi – gitar Geezer Butler – bass Bill Ward – trommer
Listeplasseringar + Vekevise listeplasseringar for «Iron Man» i 2011–2025 Liste (2011–2025) Høgasteplassering
Salstrofé
Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Iron Man (song)» frå , den 5. september 2026.
Kategori:Songar frå 1970 Kategori:Singlar frå 1971 Kategori:Black Sabbath-songar Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler Kategori:Songar skrivne av Bill Ward Kategori:Warner Bros. Records-singlar 317