Tremaurslukarar er ei biologisk slekt av Tamandua i maurslukarfamilien Myrmecophagidae. Dei to einaste artane i denne slekta er sørtremaurslukar (T. tetradactyla) og nordtremaurslukar (T. mexicana). Tremaurslukarane lever i skog og grasland, er i stor grad trelevande og har delvis gripehale. Dei et hovudsakleg maur og termittar, men kan stundom òg ete bier, biller og insektlarvar. I fangenskap et dei også frukt og kjøt. Tremaurslukarar har naturleg utbreiing i Mellom- og Sør-Amerika, frå sørlege Mexico i nord til Uruguay i sør.
Skildring mini|høgre|Nordtremaurslukar i Soberania nasjonalpark, Panama mini|høgre|Sørtremaurslukar i zoologisk hage i São Paulo, Brasil Tremaurslukarar har smalnande hovud med ein lang, rørforma snute, små auge og framståande øyre. Den smale munnen inneheld ei tunge som kan bli over 40 cm lang. Halen er hårlaus og rosa, med eit uregelmessig mønster av svarte flekkar. Framføtene har fire klør, der den tredje er størst, medan bakføtene har fem tær.
Pelsen er tjukk og stri, og fargen varierer frå gulkvit til gulbrun. Mange individ har eit breitt svart band langs sida som dekkjer store delar av kroppen. Nordtremaurslukaren har eit svart V-forma merke på ryggen og eit mørkt «vestemønster» over kroppen. Sørtremaurslukaren varierer meir i utsjånad, frå individ med tilsvarande vestemønster til dyr som er nesten heilt lyse eller mørke.
Åtferd Tremaurslukarar er nattaktive. Om dagen held dei seg skjulte i hole trestammer eller hi som andre dyr har forlate. Dei kan bruke meir enn halvparten av tida, opptil 64 %, oppe i trea, der dei leitar etter trelevande maur og termittar. På bakken rører dei seg noko klossete og kan ikkje galoppere slik slektningen kjempemaurslukaren kan. Dei går på utsida av dei samanbøygde framføtene for å unngå å skade handflatene med dei store klørne sine.
Tremaurslukarar produserer ein kraftig musk i analkjertlane som dei brukar til å merke territorium. Dei smør den sterkt luktande væska på steinar, tre, falne stammar og andre tydelege landemerke for å signalisere nærværet sitt til andre tremaurslukarar.
Når eit dyr vert truga oppe i trea, grip det fast rundt greina med bakbeina og halen og reiser seg opp for å forsvare seg med dei store, krumme klørne. På bakken vernar det dei sårbare bakpartane ved å rygge mot eit tre eller ein stein og slå etter angriparen med frambeina.
Dei små auga gjev avgrensa syn. I staden nyttar tremaurslukarane fyrst og fremst lukte- og høyrslesansen til å finne insektbyttet sitt. Med dei kraftige frambeina og skarpe klørne riv dei opp termittuer og maurreir, og brukar den lange tunga, som er dekt av klebrig spytt, til å fange insekta.
Hoene vert kjønnsmodne når dei er kring eitt år gamle. Drektigheitstida er om lag 160 dagar, og dei får vanlegvis éin unge. Etter fødselen rir ungen på ryggen til mora og vert stundom etterlaten på ei grein medan mora søkjer etter mat.
Vernestatus IUCN reknar begge artane som livskraftige. Dei er framleis nokså vanlege, men møter fleire trugsmål. I Ecuador vert tremaurslukarar stundom drepne på grunn av den feilaktige førestellinga at dei angrip hundar. Andre stader vert dei jakta på for kjøtet sitt eller fanga inn for kjæledyrhandel. Dei vert òg fanga for dei sterke senene i halen, som kan nyttast til tauverk.
Tilhøve til menneske Tremaurslukarar vert ofte haldne som eksotiske kjæledyr. Nokre urfolksgrupper i Amazonas nyttar dei stundom som biologisk skadedyrkontroll for å redusere mengda av termittar og maur i bustadene sine.
Kjelder
Denne artikkelen er ei omsetjing av artikkelen «Tamandua» frå , den 29. september 2026
Bakgrunnsstoff
Kategori:Maurslukarfamilien Kategori:Dyr i Sør-Amerika Kategori:Dyr i Mellom-Amerika