Nau Honts, nom fabricat en cramba per Ernèst Negre o benlèu *Nau Fonts (Neuffons en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament maròta e benlèu gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia I a pas de fòrmas ancianas (per Neuffons) Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 230. Dauzat e Rostaing explican lo nom (en latin) per novem e fons, donc « nau fonts », puslèu que « nuèva font » Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 493. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, es de la medisha idèa e dona una fòrma gascona que lo nom oficiau auré francizat : nau honts. Se tracta d'una fòrma tipica, non pas d'una fòrma enregistrada a l'escrit o a l'orau (los parlars gascons près d'aqueth luec de la Petita Gavacheria an conservat o restablit f etimologica). B. Boyrie-Fénié ajusta que la fòrma es au plurau, çò que vai dens lo sens de nau fonts puslèu que d'una font nuèva; de mèi, una fòrma deu tipe *nuèva font seré dens l'ordre germanic determinant-determinat, caracteristic deus país de lenga francesa . Se tròba qu'avé besonh d'una transcripcion en gascon, coma dins totas las comunas de la Petita Gavacheria, non pas de la Granda que deu per convencion gardar sa fòrma francesa dens lo libre Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 12. Sautet sus l'ocasion e consideret que lo nom gascon de Neuffons es lo que Negre avé fornit, qu'avé pas de valor fonetica mes solament semantica.
Non se sap se Neuffons fut un còp prononciat en gascon. Es probablament una creacion gavacha. Lo nom ancian de la parròpia èra Torignat, Tourignas https://web.archive.org/web/20200720221937/https://www.monsegur-tourisme.fr/neuffons/. Es absent de la mapa de Cassini e de la mapa de de l'Isle (1714), tot coma Neuffons dens aqueth darrer cas, mes la mapa deu Sr Robert de 1752 mòstra Taurignac et Neufons https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8592949r/f1.item.r=Bazadais.zoom, signe que Taurignac èra un aute luec que Neuffons e que los dus èran una sola parròpia. Tornèren bastir la glèisa Sent Martin de Neuffons, ancianament de Torignat, qu'a pr'aquò una aparéncia anciana : probable qu'èra un desplaçament de l'anciana glèisa de Taurignac, l'ancian borg abandonat. Mes cap de mapa permet pas de localizar Taurignac, çò que fai que i a pas de certitud absoluda.
En gascon, *Taurinhac èra prononciat coma Taurinhat. Las fòrmas emb Tou- o To- venen de la fonetica gavacha. *Taurinhac o Taurinhan es un nom plan espandit, que ven d'un nom latin d'òme, Taurinius, emb un sufixe, ací lo sufixe gallés -ācon, latinizat en -acum Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 670. *Taurinhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avé per mèste Taurinius. E per Neuffons, la sola traduccion (que benlèu correspond pas a l'etimologia) que respècte la fonetica gascona de l'Èst de l'Entre Duas Mars es Nau Fonts.
Istòria
Administracion
Demografia
Luecs e monuments
Personalitats ligadas emb la comuna
Veire tanben Comunas de Gironda
Ligams extèrnes Nòtas
Categoria:Comuna de Gironda Categoria:Comuna de Vasadés Categoria:Comuna d'Entre Duas Mars Categoria:Comuna de Guiana Categoria:Comuna d'Aquitània (Occitània)