miniatura|Emili Barta Emili Barta (prononciat en estandard: ) (Émile Barthe per l'estat civil, nascut a Nissa d'Ausseruna, Erau, lo 30 d'octobre de 1874, mòrt a Besièrs lo 26 d'abril de 1939) foguèt un escrivan e òme de teatre occitan. Demest los occitanistas mai famoses de l'airal besierenc, escriguèt fòrça libres, òbras de teatre e cançons e portèt valentament la redaccion e l'edicion del jornal "risolièr e artistic: lo Camèl. Son filh, lo lingüista e lexicològ Rogièr Barta, contunhèt lo prètzfach occitanista del paire.

Biografia thumb|Primièra pagina del jornal Lo Camèl Cafetaire a Besièrs, cofondator en 1897 de l'Escòla del Titan, director del jornal Lo Camèl (annadas 1904-1906 e 1927), sòci de la Cigala Lengadociana e de la Cigala Narbonesa. Laureat de l'Acadèmia dels Jòcs Florals, foguèt fach Majoral del Felibritge en 1925. Son recuèlh de poesias Las amoras foguèt coronat als Jòcs Florals de Saragossa.

Daissa una òbra abondosa e de bona qualitat, fòrça sovent reeditada, dins una lenga populara granada e plena d'una favèla naturala al pòble que n'eissiguèt el (lo siu paire èra de Quilhan), malgrat dequ'unes gallicismes acostumats de son epòca, tan poetica coma teatrala, e que coneguèt un franc succès popular en pel siu país besierenc e mai luènh, ont foguèt jogada e representada mantun còp.

Las siás òbras mai famosas e capitadas son Los Profitaires, 1922, La gitana, 1931, e La nissanenca, 1938.

N'usèt de vegadas que i aguèt de l'escaisnom literari Milon de l'Òrb (del nom del riu que passa a Besièrs) per complir tot aquel prètzfach.

Es lo paire de l'escrivan occitan, occitanista e fervorós aparaire de l'Idèa latina Rogièr Barta.

L'Òbra Bibliografia causida miniatura|Caricatura d'Emili Barta facha per Lois Paul Lou curat de Sant Piroubel / Lo curat de Sant Pirobel, poèma... Besièrs, Estampariá generala J. Sapte, 1897 Las amouros / Las amoras, poesias... id 1901 Lous salibataris / Los *çalibataris, jutjament en vèrs... id cò en Vialeta e'n Laspèiras id Lou proucès de Maissadoulo / Lo procès de Mai Sadola, jutj. d'1 acte id... id cò n'Azaïs id Lous abinatatchs / Los avinatats, comedia en vèrs lengadocians id id, librariá J.-B. Clareton id Lou peis d'abrial / Lo peis d'abrial, comedia d'1 acte en vèrs... id cò n'Azaïs, 1902 La cougo de l'ase / La coá de l'ase, jutj. id id... id id 1903 Pagèl e Pagèlo / Pagèl e Pagèla, id id... id id 1904 Coucourdou / Cocordon , drama d'1 acte en vèrs... id cò en Clareton id Lou trissou / Lo trisson, jutj. id id... id id 1905 Bistourtiè / Bistortièr, id id 1906 Pincardeto e Cantoclar / Pincardeta e Cantaclar, id cò en Caròl 1910 Lou rèbe de Pierronet / Lo *rève de *Pieronet, pèça mutualista d'1 acte en vèrs... id id 1911 Ou voli garda per Janet / O vòli gardar per Joanet, revista campestra bilingüa d'1 acte en pròsa e vèrs (amb cants)... id id 1912 Cougomel e Trabuco / Cogamèl e Trabuca, jutj. d'1 acte en vèrs... id cò en Boinèu 1921 Lous proufitaires / Los profitaires, comedia de 2 actes en vèrs lengadocians... id cò en Matieu, 1922... ...(moltas autras edicions e reedicions... subretot la de 1969: Los Profitaires , París, los Amics de la lenga d'Òc... - Orlhac, Imprimariá del Cantau... ) Las trelhos Las trelhas, fantasiá felibrenca d'1 acte en pròsa..., id cò en Clareton id Lous bièlhs / Los vièlhs, id. 3 actes... id id 1923 Lou perdou de la terro/ Lo perdon de la terra, comedia de tres actes en vèrses lengadocians (amb una cançon)... id cò en Vinàs e'n Benesech 1925 Lou courdouniè amourous / Lo cordonièr amorós , scèna comica d'1 acte en pròsa (amb cants)... id las Pags d'Òc, 1927 Rasims de luno / Rasims de luna, drama liric de 3 actes en vèrs... id id 1927 La filho de la mar / La filha de la mar, comedia de 3 actes id (amb una cançon)... id id 1928 Fani / idem, comedia d'1 acte en pròsa... id id 1930 La gitano / La gitana, comedia dramatica de 3 actes e 4 tablèus en vèrs (amb una cançon)... Narbona, La Cigala narbonesa, 1931 Las palmos de Banador / Las palmas de Bana d'aur (?), comedia galòia d'1 acte en pròsa... Besièrs, las Pags. d'Òc, 1933 Nino / Nina, comedia dramatica de 3 actes en vèrs... id id 1934 Lous dous gabaches / Los dos gavaches, fantasiá d'1 acte en pròsa... id id id Lou perruquiè galant / Lo perruquièr galant , scèna comica d'1 acte en pròsa (amb cants)... Narbona, est. en Lombard id La princesso d'uno ouro / La princessa d'una ora, fantasiá d'1 acte en vèrs (amb cants)... manuscrit/? id La coumbo d'amour La comba d'amor, opereta (amb musica d'en Causse...)... id id Lou tambour de Bara / Lo tamborn de Barà, comedia d'1 acte id... id id 1937 La soupo de mourres / La sopa de morres, id... id id 1938 La Nissanenco / La Nissanenca, Besièrs, las Pags d'Òc id amai: Teatre populari I, compilacion... (Cocordon, Los Maridaires, Lo *rève de *Pieronet, Lo peis d'abrial, Las Trelhas..., amb letra prefaci d'en Frederic Mistral), Besièrs, cò en Clareton, 1922 Teatre populari II, id... (Las Vespradas Galòias, D'una fenèstra a l'autra, Arriba la traïna, Margotona s'amusa, Jordina cerca una bòna, Lo Cordonièr amorós...) , id, las Pags d'Òc, 1927

Referéncias

Ernèst Vieu Emili Barta e lo teatre d'Òc , Tolosa, IEO edicions, 1949 id & Joan Maria Petit Repertòri del teatre d'òc , Montpelhièr, CEO, Centre d'estudis occitans, Universitat de MontP. III, 1973 Joan Forièr Emile Barthe et les écrivains biterrois d'expression occitane, París, los Amics de la Lenga d'Òc, 1975 (en francés) Catalòg de la Bibliotèca del CIDO , Centre Internacional de Documentacion Occitana, Besièrs, 1977 amai : Enric Bartès Las Bezierencos / Las Besierencas , Nimes, cò en Benet, 1981 revista Lo Gai saber, num. 378, abril de 1975 revista Occitania, num. 40, 1939

Categoria:Literatura occitana Categoria:Escrivan occitan del sègle XX Categoria:Escrivan del país de Besièrs Categoria:Teatre occitan Categoria:Majorau dau Felibritge Categoria:Naissença en 1874 Categoria:Decès en 1939 Categoria:Decès a Besièrs