Boris Vian (nascut a Vila d'Avray idem Ville-d'Avray, Sèina e Oise, ara Nauts de Sèina lo 10 de març de 1920, defuntat d'un infart sobte e letal, folzejat, lo 23 de junh de 1959 a París, França) es un escrivan (romancièr, novelista, poèta, autor de cançons, dramaturg, libretista d'opèra, cronicaire, ensagista, critic, traductor e autor de lenga anglesa), inventaire de neologismes acceptats per la societat, umorista, cantaire (sovent politicament engatjat), musician (trompetista de jazz e jogaire de cornet), scenarista de cinèma e actor, pintre, engenhaire de l'Escòla Centrala, inventaire, noctambul santgermanopratenc, glòria del Tout Paris, conferencièr, çò es un òme Protèu, e patafisician, Grand Satrap de l'Òrdre, e Pornoscriptor e ca, un òme d'engèni màger, arquièr multicòrdas, un gèni, francés.
La Vida thumb|right|... en Georges Seurat: Vila d'Avray - Los masets blancs... citacions ..... Ne morirai d'un càncer a las carbas Ne serà per un vèspre orràs Clar, caud, perfumat, sensual e morirai del poiriment De d'unas cellulas pauc conegudas Ne morirai d'una camba desrabada Per un ratàs gigant sortit d'un traucàs gigant Ne morirai de cent copaduras Me ne serà lo cèl tombat dessús Qu'aquò se trenca coma una vitra pesuga Ne morirai d'un resclac de votz Que me ne foradarà ausidors e aurelhas Ne morirai de blaçaduras sordas Infligidas a las doas oras de matin Per de sicaris indecises e capelats Ne morirai sens me ne mainar Que morissi ne morirai Sebelit jos las roïnas secarudas De mila mètres de coton escrotlat Ne morirai negat dins l'òli de cambiament d'òli Trepejat per d'unas bèstias indiferentas E, just après, per de bèstias diferentas Ne morirai nus o vestit de tela roja O cordurat dins un sac amb de lamas de rasor Ne morirai benlèu sens me calcinar Tot plen de vernís als artelhs Amb de lagremas las mans plenas Amb de lagremas las mans plenas Ne morirai quand descolaràn Mas parpèlas jos un solelh enrabiat Quand a la chut-chut me ne diràn Causas marridas a boca d'aurelha Ne morirai de me véser borrelar los pichons Amai d'òmes estonats e blaimes Ne morirai rosegat viu Per de vèrmes, ne morirai amb las Mans estacadas jos una cascada Ne morirai cremat dins un incendi trist Ne morirai un chic, fòrça, Sens passion, mas amb interès e puèi quand ne serà tot finit Morirai. trach d'a Ne voldriái cap crebar... (... Je voudrais pas crever)
L'Òbra romans e nòvas cortas citacions poesia e cançons citacions LAS ARANHASPer n'Odette Bost
Dins los ostals que lai morisson los pichons S'adintra de mond fòrça vièlh S'assetan dins l'entredós Amb la lor cana entre los sius genolhs negres E n'escotan, en tot capejar.
A cada còp que tussís lo pichon Las siás mans s'arrapan als sius còrs E ne fan coma d'aranhassas jaunas E s'esquiça la tos a l'angle de cada mòble En tot s'enlairar, moligassa atal un parpalhon blasit E se truca al plafon pesuc.
Te n'an d'unes risolets vagues E s'aplanta la tos del pichon E las aranhassas jaunas Se pausan, en tot tremolar, Sus las manadas de bois lis De las canas, entre los genolhs durs.
Que puèi, d'un còp mòrt lo pichon Se ne lèvan, amai se'n van endacòm mai... trach d'a Cantilènes en gelée Umor tròbas cortas (...) Cantilènas en gelarèa Ora n'es ORA N'ES
Ora n'es qu'un tèxte de lei Se ne paire los editors de sos dreches Perque se ne fot en càrcer los alcavòts ordenaris Que d'eles... almens... las loras poesias los s'aiman.
........................................................................................................ La vida es coma un caissal LA VIDA ES COMA UN CAISSAL
La vida, es coma un caissal D'en primièr i pensèt pas l'òm E mastega que mastegaràs Que lèu lèu se ne gasta l'òs E vos dòl, e la carís l'òm L'òm la suènha plen de lanha E per n'èsser de verai garit, Desrabar la vos cal, la vida.
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
N'ai pus ca tròu enveja N'AI PUS CA TRÒU ENVEJA
N'ai pus ca tròu enveja D'escrieure de pouèmas Foguèsse coum abans Ne feriái mai sovent Mas ne soi a me far vièlh A me ne far pro serioset A me ne far consciencioset A me ne far pigrosiet
!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,, Milanta còps ja o diguèron MILANTA CÒPS JA O DIGUÈRON
Milanta còps ja o diguèron Plan de melhor que non pas ieu Atal quand ieu escrivi vèrses Me ne divertissi Me ne divertissi Me ne divertissi amai a la rega vos pissi
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Un poèta UN POÈTA
Un poèta Es un èsser unic De molts exemplars Que ne pensa vèrses Tot musiquejant En sicuts variats De roges de verds Sempre magnifics.
((((((((((((((((((((((..................)))))))))))))))))))))))))))))))))))))))
varia citacions
Los caps d'Òbra L' écume des jours (1946) Citacions L'arrache-coeur (1947-1951 ) Citacions Je voudrais pas crever (1951-1959) Citacions Le deserteur (1954)
Cançon dirigida d'en primièr contra l'accion (e las accions, venidoiras, que ja se ne solfinavan e solpre e mitralha futurs...) de l'estat francés en Argeria, que n'èra tot just a mand de debutar la siá guèrra de liberacion nacionala, ne foguèt aicesta cançon tre la siá sortida, un escàndol pels unes mas glòria màger per molts.
En ne refudar atal, en plena actualitat, d'anar tuar de pauvres gens, balhava a la societat francesa e d'en primièr parisenca de l'epòca, una dignitat e un coratge sovent perduts en pels meandres meandrasses tan zigazaguejaires, ziziquejaires e d'a vegadas pro torçuts, de la vie parisienne...
Òme public e reconegut (mas pas per totes, que la siá libertat existenciala fonsala ne fasiá romegar mai d'un...)... un Favalleli per exemple, e corsegue pr'aquò..., se n'aprofiechèt d'aicesta posicion amor de s'engatjar dins una causa rèirebona que fòrça o gausavan o gausèron pas.
N'aguèron pas ni lo fetge ni l'engèni nimai lo còr per çò far.
Ne foguèt sul pic un succès, e lo primièr franc en Boris (d'aquel paure Boris, que 10 ans aprèp la siá mòrt ne cantarà d'un biais tras que pertocant e pertinent en Jean Ferrat, en 1969... aprèp un cèrt mai lutecian..., que ne vòl el amb el cremar la Borsa amai lo Panteon..., pour voir si ça tuerait les mythes qui nous dévorent tout du long...) a la tornar cantar, va èsser en Marcel Mouloudji.
Ne seguiguèron molts e moltas, d'a, forra-borra, na Joan Baez (en francés, sioplet !!! Thanks for him, na Joan...) fins a'n Serge Reggiani (idem ma anche in italiano, Il disertore, en 1971...), Peter, Paul and Mary (The Deserter...), n'Hugues Aufray, en Leny escudero, en Joan Isaac (rèirebona version, en catalan, El desertor, Senyor governador... i ca), e'n Santo Catanato (d'una version remirabla, en italian...Questa lettera qui, Egregio Presidente...) e molts autres, en pel mond entièr... Ne foguèt quitament cantada en aleut, pels inuits...
Mai recentament e darrièra, en Renaud.veire ligam extèrne: site Cançons Contra la Guèrra
Mas d'unes que i a la se degeliguèron pas encara aicesta cançon dempachaire e entrepachaire de virar redond, ges carrat... (id est una autra dimension de l'òme Protèu...).
Una directritz d'escòla de Montluçon ( de vas Montluçon... la nòstra ultima Thule occitana, coma çò li'n diguèt en Micheu Chapduelh) foguèt suspenduda per la vida de tota foncion dins l'administracion publica per aver fach cantar per dos dels sius escolans Le déserteur lo 8 de mai de 1989, per tal de ramentar la capitulacion de l'Alemanha hitleriana lo 8 de mai de 1945.veire quotidian L'Humanité: Une directrice suspendue à Montluçon...
Publiquèt la cançon per primièra vegada, lo 7 de mai de 1954, lo jorn de la batalha de Dien Bien Phu...
Lo siu messatge (ja me n'ausissi a craïnar los que la paraula messatge los fa sul pic cacalassar, mas es rire d'una sola gauta, lo rire pèc dels endecats umans...) foguèt pas oblidat que, començat amb la Guèrra d'Argeria, ne foguèt tanben un dels imnes de la resisténcia a la Guèrra de Vietnam o la del Golf de tan marrida membrança, per tot l'encloscatge mediatic que foguèt, e tanben la d'Afganistan... (To be continued... ailàs!)
Tant que i aurà de guèrras e tant que i aurà d'òmes sus Tèrra ...From here to Eternity... ne serà son messatge e totjorn, actual.
Lo desertor
thumb|right|... Recuperacion o sinceritat ?!!?
LO DESERTOR Monsur lo President Vos fau ara una letra Que legiretz benlèu Se n'avètz temps e léser Me recebèri uèi Los papièrs de l'armada Per n'anar a la guèrra Davant mècres que ven Monsur lo President La vòli pas cap far Que ne soi ges sus tèrra Per tuar d'innocents Vos vòli ges macar Mas ara o vos cal dire Que ja o decidèri Ieu me'n vau desertar Que dempuèi que naissèri Se me moriguèt lo papà Se me n'anguèron los frairòts Se me plorèron los pichons La mamà ne patiguèt tant Que ja n'es ela dins lo siu clòt E se ne trufa de las bombas E se ne vira del groüm Quand èri presonièr Me raubèron la femna Me raubèron mon arma E tot lo miu passat Deman e subre d'ora Ieu tamparai ma pòrta Ciao leis annadas mòrtas E per mila camins n'anirai Quistarai per la miá vida En per las estradas de França D'a Breizh o Elsass entrò Provença E çò li ne dirai al mond Refusatz d'obesir Refusatz de la far Anetz pas a la guèrra Refusatz de partir Se cal balhar de sang Anatz donar lo vòstre Ne sètz bon presicaire Bon sénher President E se me secutatz Prevenètz los gendarmas Que ieu aurai pas d'arma E que poiràn tirar ....... en Boris Vian (1954)
Citacions " Un unifòrme? Es un avantprojècte d'ataüc."
" Per far un soldat, cal desfar un civil. "
"L'absurditat de las batalhas que son de batalhas de mots mas que tuan d'òmes de carn. "
e, de subremal o quitament impossible traduire: " Le pluriel d'un maréchal, c'est des maraîchers.Le pluriel d'un général, c'est des générés."
e ca
L'òme Protèu
Citacions thumb|right|Diplòma d'engenhaire a Centrala del sénher Vian...
Lo 'Patafisician thumb|right|Boris Vianus 'pataphysiensis... Citacions Citacions aforismes & pensadas " Çò pus clar de mon temps, lo me passi a l'escurzir, que me n'entrepacha la lutz. "
" Una sortida es una entrada que l'òm s'engulha dins l'autre sens. "
" Lo trabalh es la libertat. La libertat es la dels autres. Lo trabalh es lo dels autres. "
" Ai, quantes volums n'escriuriam, se ne volguèssem denonciar los degalhs causats per l'absoluda conariá. "
" Lo mond malaüroses tuan çò qu'aiman per qu'an pas res mai a posita. "
" La casuda d'Adam e Èva. Una error de genèsi. "
" Me vòli pas ganhar la vida, que l'ai. "
" La mòrt es ges farça que ne sofrís cap la repeticion. "
" Evolucion ineluctabla que, d'un biais parallèl al grand brivent aquel que partís d'a l'òme per n'abastar al monin, partís d'a l'òme per s'abastar l'imbecile. "
" Los mots amb los pets an aquò en comun que ne son de volums d'aire que sortisson d'a las extremitats del tube digestiu. "
" Se n'aimèsse l'òm pas tant se-meteis, ne seriá a tengut solet. "
" Escafatz lo condicional e vos seretz destrusit Dieu. "
" Es comic aquò coma lo mond que se ne creson ensenhats an de besonh de far cagar lo mond. "
" Se ne compren ges una òbra, se ne compren l'òme que la faguèt. "
" Çò que m'interèssa es pas cap lo bonaür de totes los òmes mas lo de cadun. "
" Se n'es lo trabalh l'òpi del pòble, ne vòli pas cap alavetz acabar drogat... "
" Lo temps perdut es lo temps que ne sèm a la mercé dels autres. "
" Umor es la cortesiá del desespèr. "
òbra poetica Un jornUn jorn I aurà quicòm mai que lo jorn Quicòm mai franc que li ne diràn de Jodel D'un quicomet encara, translucid coma l'arcanson Que lo s'encastarem dins l'uèlh amb un gèst elegant I aurà l'auralha, mai crusèl Lo volutin, mai deglende Lo comol, mens sempiternal Lo bauf, que sempre ennevat I aurà lo chalamondre L'iurunini, lo baroïc E tot un plantat d'alanonhas Las oras seràn diferentas Pas parièras, sens resultat Inutil de ne fixar ara