Bòrt

left|thumb|200px|Lo barratge

Bòrt (Bort-les-Orgues en francés) es una comuna d'Occitània, en Auvèrnhe dialectalament e culturalament, e en Lemosin istoricament e administrativament, es la vila principala dau parçan d'Artensa ; z-es administrada per lo departament de Corresa e la region de Novèla Aquitània, ancianament de Lemosin.

Eraldica 80 px Las armas actualas de la vila son « d'azur a tres croses en forma de 'x' d'argent ».

Las ancianas :

80px « D'aur, au sautador dentat de gules ». Malte-Brun, la France illustrée (1882).

80px « D'azur, a tres bendas ondadas d'aur ». Reportadas tanben per Malte-Brun.

Geografia Vila comerciala tradicionala, Bòrt beneficia d'una estiala de comunicacions, pr'aquò sens axe important. La rota pus importanta es la RD 922 Orlhac-Clarmont-Ferrand, crosada per la RD 979 vas Limòtges e la RD 3 vas Sant Flor. D'autres axes segondaris se dirigisson vas Bòrt : la RD 679 vas Condat e Alancha, la RD 27 vas Eiguranda per Talamin, la RD 73 vas Le Borg Lastic e L'Ermenc, la RD 47 vas La Tor d'Auvèrnha. Mas la rota Orlhac-Clarmont es concurrençada per la varianta per Murat e Maciac e l'autorota A9 sens peatge, axe adobat dempuèi las annadas 70 (vengut RN 122 en 1972, en remplaçament de la rota per Bòrt).

Perimètre delh territòri

Toponimia Las fòrmas ancianas son Boort, en 944, Baort, en 1106, Boort, en 1131, Bort, vas 1315. Lo nom vendriá delh gallic *Boduo-ritum, « lo ga de la graula (caula) », de boduos, bodua, « graula » e ritu- « ga ». Lo mot graula se deu préner en un sens simbolic : la graula (caula) èra l'animal emblematic de la divessa guerrièra, çò que conven fòrça plan per un limit de dos pòbles ( a la seguda de Marcel Villoutreix, los Féniés supausan, per explicar l'atestacion del sègle XII, Baort, un *bal-ritum, amb l'oronime pre-indoeuropèu *bal- Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 99Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 82Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2003, p. 81; mas una fòrma pus anciana ne'n seriá *Balrt, çò que sembla pas podeir èsser, auriá donat puslèu *Bart; d'un autre costat, *bal-ritum seriá en realitat *baló-ritum, qu'auriá donat *Balòrt). En realitat, a partir de Boort, la fòrma Baort de 1106 es una dissimilacion transitòria plan normala, que pr'aquò a pas prosperat : l'autra solucion, Boòrt > Bòrt, l'a eliminada.

Istòria Evolucion economica e demografica Anciana vila industriala (lo cuer, lo textile), Bòrt a perdut sos emplecs e la populacion es pas la meitat de çò qu'èra en 1975. La posicion en Corresa quand l'hinterland de la vila (las partidas pus pobladas) es dins lo Cantal facilita son remplaçament parcial per Ide e Lanòbre (creacion d'una novèla RD 3 per lo nòrd d'Ide, zònas d'activitats). Tanben, lo site es un pauc tròp estreit per las activitats novèlas. La foncion comerciala es fòrtament declinanta.

Administracion

Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra chapluòc delh canton de Bòrt; es avòra burèu centralizator delh canton de Nauta Dordonha.

Demografia

En la populacion èra de abitants e la densitat èra de ab/km².

Luòcs e monuments Los Òrgues de Bòrt Lo Chastèl de Vau

Personalitats ligadas amb la comuna

Ligams extèrnes Sit oficiau

Nòtas

Categoria:Comuna de Corresa Categoria:Comuna d'Artensa