thumb|300px|Lo dèlta de Ganges thumb|300px|Dèlta de Ganges, detalh thumb|300px|Dèlta de Nigèr, vista de Space Shuttle (NASA)

Un dèlta es un tipe de boca qu'una aiga pòt presentar al luòc ont se trai dins un ocean, una mar o un estanh.

Dins de condicions ligadas a la turbuléncia de la mar e a la quantitat de sediment carrejats pel riu, se pòt formar un amàs de fons. Aquel dividissent lo riu en divèrses braces que lor traçat amb la còsta es sovent triangular, semblant a la letra grèga Δ (Dèlta). La primièra division del riu a la dintrada del dèlta se nomena l'apèx.

L'activitat alluvionària intensa condutz la forma pròpria del dèlta a cambiar segon lo temps.

Existís dos grands tipes de dèlta : de tipe Gilbert, e marins. Lo dèlta de tipe Gilbert es pus corrent e pus simple. Possedís un ventalh ribassut e de depaus sedimentaris basals, frontals e suls sucs. Los dèltas marins son pus complèxes dins lor arquitectura, perque possedisson una partida deltaïca aeriana e una autra sosmarina.

Un dèlta fòrça conegut es aquel format per Nil quand s'escampa dins la mar Mediterranèa per dos braces : lo de Damieta e lo de Roseta.

Ecologia dels dèltas Coma los estuaris, los dèltas constituisson d'ecosistèmas particulars. l'engorgament fangós e la mescla d'aigas de densitat, salinitat, temperaturas e turbiditat diferentas i crèan de condicions e abitats unics, expleitats per qualques espècias pendent tot o partida de lor cicle de la vida.

Ecotoxicologia

Ont lo corrent alentís e segon los fenomèns de bioconcentracion e de sedimentacion, de de sediments polluits pòdon aparéisser, mai o mens renduts al moment de las tempèstas, dels curatges e dels aigats sasonièrs, o quand se pesca amb lo chalut. Lo projècte « CAROL » (Camarga Ròse Lengadòc) mostrèt la preséncia Rapòrt final del projècte Carol per l'Institut de Radioprotection et de Sûreté Nucléaire. Vejatz tanben B. Lansard, 2005. Distribution et remobilisation du plutonium dans les sédiments du prodelta du Rhône (Méditerranée nord-occidentale). Tèsi de doctorat, Universitat d'Ais-Marselha 2. de pòchas de sediments fòrça radioactius al drech de l’embocadura del Grand Ròse, contaminats per de Cèsi 137, fixat suls sediments.

Lista dels principals rius que lor embocadura forma un dèlta Euròpa thumb|right|320px|Lo dèlta de Danubi Ren e Mòsa (dèlta comun) Èbre Ròse e son dèlta, Camarga Pò Danubi Vòlga Dnièpre Don Petchora

Asia Òb Ienissèi (lac Baikal e ocean Artic), e lo Golf d'Ienissèi Olenek Lena Indigirka Huang He Xi Jiang Flume Roge Mekong Chao Phraya Irrawaddy Ganges e Dèlta de Ganges Mahanadi Godâvarî Krishna Kâverî Indus Chatt-el-Arab (reünion d'Eufrates e de Tigre) Kora Oral Amodarià (sec) Sirdarià (sec)

Africa thumb|right|320px|Los dos dèltas del flume de Nigèr Nil e dèlta de Nil Nigèr (dèlta interior e ocean Atlantic) Ogooe Okavango (dèlta interior) Salom e son dèlta Sinesalom

Oceania Pas cap

America thumb|250px|rigt|Lo dèlta de Mississipí, vista de l'espaci (colors falsas) Amazonas Orinòco Coco Rio Jacuí Mississipí Albani Mackenzie Yukon Colorado Paraná Sacramento (flume)

Antartida Pas cap

Vejatz tanben

Referéncias

Ligams extèrnes

Menaces sur les deltas numèro 121 revista Hérodote De l’importance des liens géographie physique/géographie humaine pour comprendre les risques de submersion des deltas surpeuplés per Sylvie Fanchette