Aitrachttp://bdtopoc.org/?city_selected=YtracIEO Cantal, Communes Cantal.xls.pdf [ej'tra] (Ytrac en francés) 'quò-es una comuna d'Occitània, dins la region istorica d'Auvèrnhe, administrada per lo departament de Cantal de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe. Lai nasquèt e moriguèt lo poèta Arsèni Vermenosa.
Geografia
Comunas vesinas 400px|left|Distanças e posicion relativa
Perimètre del territòri
Toponimia Las fòrmas ancianas son, per luòc:
Comuna Aitrac - Actoriaco / Actoriac (moneda merovingiana, cap a 560-675); in pago Artintia, in ministerio Acteracense en 930; Aitrac en 1266; Aytrac en 1272; Itraco en 1277; Ytracum (latinizacion) en 1328; Itrac en 1339; Ytract en 1449; Eytrac, Ictrac en 1625; Eytract en 1636; Ithac en 1654; Hytrac en 1689; Ytrac en 1701; Hitrac en 1702http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496863i7cZnv.Castèl. Lo nom vendriá d'un nom de proprietari antic, Actorius, segon Joan Pèire Chambon (o Actorus o Acterus), amb lo sufixe -acum Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 737, latinizacion del sufixe gallés -āco(n). Las atestacions escritas passan de Aitrac a Itrac, per confusion de A- iniciala amb la preposicion a, puslèu que per evolucion fonetica del diftongue. Aquel fenomèn es reversible e la preposicion se pòt tornar pegar. Mas quina es la prononciacion actuala ? Se correspond a Eitrac, amb afebliment regular del diftongue pretonic Ai-, la grafia es Aitrac; se correspond a Itrac, cal respectar lo resultat d'un accident vièlh de 8 sègles e escriure Itrac. La grafia Eitrac es la sola impossibla.
A-B Albuçac (nom probable; fr Albussac) - Mansus d'Albussac en 1297; Albussacum en 1327; Albuchac en 1550https://dicotopo.cths.fr/places/P10884627; Albussac al sègle XIX (Estat Major).Masatge. L'Amérique (nom fr) - ?Escart. Antuejol(s) (nom probable; fr Antuéjoul) - Anthueghou en 1684; Lantuejoul en 1713https://dicotopo.cths.fr/places/P26147902; Antuejou al sègle XVIII sus la (Cassini); Antuejouls al sègle XIX (Estat Major).Bòria. Benlèu Antuejol, Antuejols? Auseral (nom probable; fr Auzeral) - Affarium vocatum dal Auzeral en 1408https://dicotopo.cths.fr/places/P95414512.Domèni roïnat. Auta Sèrra (nom força probable; fr Hautes-Serres) - Altasserra, Altaserra en 1561; Alteserre, Alte-Serre en 1695; Haute-Serre en 1713; Autoserre en 1714; Aute-Serres en 1739; Hautes-Serres en 1739https://dicotopo.cths.fr/places/P66207807; Auteserre al sègle XVIII (Cassini); Auteserre al sègle XIX (Estat Major).Bòria. Autavars (nom probale; fr Hautevaurs) - Autevaur en 1378; Altevaux en 1573; Autabaurs en 1621; Autebaures en 1636; Autevaurs en 1669; Haute-Vaurs en 1713; Village d'Autheverne, Autre-Vaurs, d'Authevaurs en 1739https://dicotopo.cths.fr/places/P63694260; Autevors al sègle XVIII (Cassini).Vilatge e bòsc. Badelh (nom probable; fr Baduel) - Affar del Badelh en 1733https://dicotopo.cths.fr/places/P42435843.Domèni roïnat. Las Barracas (nom probable; fr Les Baraques-de-Cambian) - ?https://dicotopo.cths.fr/places/P69108634; Les Barraques al sègle XIX (Estat Major).Vilatge uèi (1896) destruch. Barga(s) (nom probable; fr Bargues) - Barges en 1629; Bargues en 1684; Bargue en 1741https://dicotopo.cths.fr/places/P95782160; Bargues al sègle XVIII (Cassini) e al sègle XIX (Estat Major).Vilatge. La Baronesa o Las Baronesas (noms probables; fr La Baronèse) - Affarium da las Baronesas en 1408https://dicotopo.cths.fr/places/P12271528.Domèni roïnat. Los Bauç (nom probable; fr Les Baux) - Le domayne des Baulx en 1669https://dicotopo.cths.fr/places/P86839354.Domèni roïnat. Lo Beç (nom probable; fr Le Bex) - Lou Belx en 1648; Lou Bexé en 1668; Lou Bex en 1684https://dicotopo.cths.fr/places/P87351897; Bex/le Bex al sègle XVIII (Cassini); le Bex al sègle XIX (Estat Major).Vilatge. Sus la mapa de Cassini, son dos Beces en proximitat d'Autavaurs: Bex a l'oèst (localizacion modèrna) e le Bex al nòrd. Bèlavista (nom supausat; fr Bellevue/Belle-Vue) - Bellevue al sègle XIX (Estat Major).Escart. Literalament Bèlavista, mas un nom occitan es pas documentat. Bessanés (nom probable; fr Bessanès) - Affarium de Bessanès en 1483; Bressangès en 1652; Bessariès en 1654; Bayssanez, Bayssenetz en 1668; Betsanés en 1713; Bessanez en 1713; Enbessanès en 1715; Bessanet en 1739; Bessanes al sègle XVIII (Cassini); Bessaunès en 1857https://dicotopo.cths.fr/places/P15117856; Bessanes al sègle XIX (Estat Major).Vilatge e castèl destruch. Probablament Bessanés (relacion possible a Bessa?); possiblament Baissanet, Bessanet, Baissanés. Bessa (nom probable; fr Besse) - Mansus de Bessa en 1328; Besse en 1654https://dicotopo.cths.fr/places/P76441019; Besse al sègle XVIII (Cassini) e al sègle XIX (Estat Major).Vilatge. Lo Bòrn o Lo Bòrt (noms probables; fr Le Born) - Villaige del Born en 1601; Lou Bort en 1684https://dicotopo.cths.fr/places/P19079266.Domèni roïnat. Lo Borlhés (nom probable; fr Le Bouriès/Le Bourlès) - Mansus d'Arboret en 1342; Borieles, Borreles en 1504; Boullez, las Bourrilhes, Bourlie en 1668; Lou Bourlès en 1684; Lou Bourlèze en 1695; Lasbourlies en 1697; Lou Bourlez en 1713; Borelles en 1747; Lou Bourrelez al sègle XVIIIhttps://dicotopo.cths.fr/places/P19226192; Bourles al sègle XVIII (Cassini); Le Bourlès al sègle XIX (Estat Major).Vilatge. Segon l'etimologia, los noms Lo Borlhés, Las Borrelhas, Lo Borrelhés, Las Borlias son possiblas. La prononciacion modèrna es de verificar. Bramac (nom probable; fr Brammat) - Villaige de Broumat en 1634; Bremac en 1739; Brammat en 1695https://dicotopo.cths.fr/places/P69545137.Domèni roïnat. Benlèu Bromac, Brumat, Bramac o Bremac segon la toponimia. Bramvièlh (nom probable; fr Branviel) - Brambiel en 1648; Enbranbiès en 1678; Branviel en 1723https://dicotopo.cths.fr/places/P57885062; Branviel al sègle XVIII (Cassini) e al sègle XIX (Estat Major).Bòria. Benlèu Bramvièlh (Bram+vièlh) o mens probable Brandvièlh (Brand+vièlh). Bremmarou (nom fr) - Villaige de Bremmarou en 1684https://dicotopo.cths.fr/places/P88729899.Domèni roïnat. Possiblament Bremaron o Brembaron? Brieular (nom probable; fr Brieular) - Bois et affar del Brieular en 1695https://dicotopo.cths.fr/places/P17753032.Domèni roïnat. Possiblament Brieular, Briular. Las Broas (nom probable; fr Leybros) - Labroa en 1483; La Broa en 1522; Las Bros en 1669; Leybros en 1688; Laybros en 1741; Las Broas en 1743https://dicotopo.cths.fr/places/P39639260; Leybros al sègle XVIII (Cassini); Leybros? Leybras? al sègle XIX (Estat Major).Bòria amb maine. Brounihuac (nom fr) - Villaige de Brounihuac en 1636https://dicotopo.cths.fr/places/P63202046.Domèni roïnat. Possiblament Brunilhoac o Bronilhoac? Le Bru (nom fr) - Affarium vocatum dal Bru en 1402; Affar appellé de Burc en 1732; Burg en 1736https://dicotopo.cths.fr/places/P55794502.Domèni roïnat. Potencialament Lo Bruc, Lo Brun, Lo Brut, Lo Bruch. La Brunha (nom fòrça probable; fr La Brunie) - La Brunia en 1636; La Brunio en 1637; La Brunhio en 1640; La Brunha en 1658; La Brunhe en 1668; La Brunhie en 1739; La Brunie en 1750https://dicotopo.cths.fr/places/P40259396; la Brunie al sègle XVIII (Cassini); Brunie al sègle XIX (Estat Major).Bòria.
C-D Cambian o Cambion (noms probables; fr Cambian) - Cambiou en 1343; Cambion en 1404; Cambiacum en 1531; Cambuou en 1592; Lou Cambii en 1613; Cabanihac (?) en 1669; Cambian en 1739; Couvian en 1750; Cambien en 1759https://dicotopo.cths.fr/places/P98336020; Cambian al sègle XVIII (Cassini) e al sègle XIX (Estat Major).Vilatge. Probablament Cambian en occitan modèrne, mas benlèu Cambion, Cambiac, Cambuòu segon las etimologias. Las Calmetas (nom probable; fr Les Calmettes) - Ténement des Calmettes en 1739https://dicotopo.cths.fr/places/P23682851.Domèni roïnat. Campan (nom probable; fr Campan) - El Capmas en 1517; Canpan en 1674; Lou Cammas en 1696; Campan en 1789; Encampan en 1789https://dicotopo.cths.fr/places/P43065650; Campan al sègle XVIII (Cassini); Canepan (?) al sègle XIX (Estat Major).Bòria amb maine. Probablament Capmàs, Campan o Campanh en occitan. La Champ de Branvièlh (nom probable; fr La Camp-de-Branviel) - .Escart. Careijac (nom probable; fr Careizac o Caraizac) - Careyghac en 1525; Careighat en 1531; Corregeac ou Alte-Serre en 1613; Careygiac en 1629; Careghac en 1651; Encareigac en 1667; Carneghac en 1668; Cariegheac en 1679; Careighac en 1684; Careygeac en 1688; Caressac en 1693; Caraijat en 1710; Caraigeac en 1713; Carreygeac en 1713; Careigeac en 1741; Careyzac en 1759https://dicotopo.cths.fr/places/P32943029; Careigeac al sègle XVIII (Cassini); Car... (Dificil a legir. Benlèu Carey, Carai o Caray amb Jous Lavaudies, o simplament Careyjous, Caraijous, Carayjous) al sègle XIX (Estat Major).Vilatge. Sus la mapa de Cassini, existís un Caraigat entre Careigeac, Auteserre e Lavaldies, amb La Bòria (fr La Borie) a son nòrd. L'emplaçament de La Bòria pòt èsser una error, pr'amor que existís uèi una "La Bòria" a l'oèst d'Auta Sèrra, sul territòri de Lacapelle Viescamp. La Carrèira (nom probable; fr La Carrière/Lacarrière) - La Carreyria en 1411; La Carrieyra en 1492; La Carreyra en 1531; La Carrière en 1669; Lacarrière en 1684https://dicotopo.cths.fr/places/P90636561; la Carriere al sègle XVIII (Cassini); la Careyac (?) al sègle XIX (Estat Major).Vilatge e molin. Caumont (nom probable; fr Caumon) - Caumon en 1668https://dicotopo.cths.fr/places/P48347257; Caumon al sègle XVIII (Cassini); Caumont al sègle XIX (Estat Major).Vilatge. Cervièras (nom probable; fr Servières) - Mansus de Servieyras en 1339https://dicotopo.cths.fr/places/P17574700.Domèni roïnat. Les Côtes de Cère (fr) - Bois et ténement appellé de la Coste de Serre en 1695https://dicotopo.cths.fr/places/P62698042.Domèni roïnat. Lo Chassanh (nom probable; fr Le Chassang) - Le villaige du Chassan en 1525https://dicotopo.cths.fr/places/P84336127.Domèni roïnat. Chaumont de Bessa (nom probable; fr Chaumon-de-Besse) - Chalmon, Chaumont en 1526; Chaumon de Bessa en 1531; Chaumon en 1669; Chaumon-de-Besse en 1739https://dicotopo.cths.fr/places/P05584611.Bòria. Chaumont de Branvièlh (nom probable; fr Chaumon-de-Branviel) - Chaumon en 1517; Chaulmon en 1567; Chaumon-de-Bran-Viel en 1624https://dicotopo.cths.fr/places/P76965029; Chaumon al sègle XVIII (Cassini); Chaumont al sègle XIX (Estat Major).Masatge. Las Conorties (fr) - Factum vocatum de las Conortias en 1457https://dicotopo.cths.fr/places/P77878712.Domèni roïnat. Las Costes (fr) - Bois appellé del Coustat, de la Costa en 1573; Bois de las Costes, Ténement des Costaux en 1739https://dicotopo.cths.fr/places/P08464305.Domèni roïnat. Lo Codèrc (nom probable; fr Le Couderc) - Affar de Couderc en 1573https://dicotopo.cths.fr/places/P09720637.Domèni roïnat. Donhas (nom probable; fr Donnes) - Donhas en 1289; Dona en 1296; Donne en 1584; Dounes en 1739; Doune en 1739; Done en 1741https://dicotopo.cths.fr/places/P36808605.Bòria. Probablament Donhas, Donas, Donha o Dona en occitan segon l'etimologia.
E-F Las Ermades (fr) - Ténement de las Lermades en 1739https://dicotopo.cths.fr/places/P20251318.Domèni roïnat. Esbans (fr) - Ebrart en 1342; Esbaux en 1522; Les Bans en 1684; Es-bans en 1750; Esbans en 1759https://dicotopo.cths.fr/places/P05124421; les Bans al sègle XVIII (Cassini); Esbans al sègle XIX (Estat Major).Vilatge. Escudièr (nom probable; fr Escudilier) - ?https://dicotopo.cths.fr/places/P56965123.Bòria e montanha. Espinassòl (nom probable; fr Espinassol) - Espinassels en 1342; Espinassol en 1483; Pinassol, Spinassol en 1531; Espinassel en 1631; Espinasol en 1719; Espinassols en 1760https://dicotopo.cths.fr/places/P94707801; Spinasol al sègle XVIII (Cassini); Espinassols al sègle XIX (Estat Major).Bòria amb maine.