Sant Maurise de Navacèlas o probablament Sant Maurise e Navacèla (Saint-Maurice-Navacelles en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
thumb|right|350px|Madièiras e son castèl, a Rògas, vist de Madièiras vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia Las fòrmas ancianas son : parrochia S. Mauricii en 1027-1032, 1038, 1097, 1107, 1114, 1116, 1122, S. Mauricii cum villa en 1145, villam S. Mauricii en 1157, [ecclesiam] S. Mauricii cum villa en 1162, parrochia S. Mauricii en 1168, 1213, ecclesia S. Mauricii en 1252, S. Mauricii de Alajone en 1393, 1484, S. Maurici, al sègle XVI, Maurice en 1622, St Maurice en 1648, 1740-60, 1774-75 (mapa de Cassini)Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 362. Sant Maurice : Mauritius o Mauricius, nom latin, es lo cap de la legion tebana martirizat a Agaune en 286Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 617. Cap referéncia a l'element Navacèla, vilatge de la comuna situat a 7 km -----> Sant Maurise e Navacèla. Lo determinant foguèt ajustat en 1938Journal officiel, 1938,n°1, p.661. Alajon o Alajó Alajon (Alajó), determinant de 1393 e 1484, representa tota la partida septentrionala de Larzac en Erau : segon Eugène Thomas (1865), se ditz Sant Miquèl d'Alajon, Lo Cròs d'Alajon, Lo Cailar d'Alajon, Sant Feliç d'Alajon; l'origina del mot seriá Ara Jovis « l'autar de Jupitèr », d'après un autar acavalat sus la comuna del Cròs e la de Sant Miquèl, « a 100 passes de la rota imperiala [RD 9, anciana rota de Roergue abans la construccion del camin de l'Escaleta] e sus l'embrancament que va de Sant Miquèl a Sòrbs ». Una origina Ara Jovis justificariá la grafia Alajó. Segon Gaston Combarnous, [lo] Cròs èra « dit encara d'Alajou en 1920 » (Combarnous, Revue Internationale d'Onomastique, XXIII, p. 186). Alajon seriá, segon Frank R. Hamlin, un tèrme preindoeuropèu *aladione o *alaione que se'n coneis pas lo sens. Hamlin refusa donc l'identificacion Alajon = Ara Jovis, aquò per una rason lingüistica : se l'airal coneis la dissimilacion araire > alaire, un passatge de Ara- a Ala- seriá tròp aboriu al sègle XIFrank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 7Eugène Thomas, Dictionnaire topographique (de l')Hérault, p. 4 legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110096s/f38.itemG. Combarnous, Un problème toponymique du Larzac, Alagone e Ara Jovis, Alajou et Autel de Jupiter legir en linha https://www.persee.fr/doc/rio_0048-8151_1971_num_23_3_2069 . Navacèla Las fòrmas ancianas son : villa que vocant nova Cella, cap a 1005, ecclesia S. Marie de Novacella en 1060-1108, villa que vocatur Novacella cap a 1070, villa Nova Cella, après 1140, capellam Beate Marie de Novacella en 1234, ecclesia S. Marie de Novacella en 1252, S. Mariae de Novacella en 1253, vallem de Novacella en 1286, de Novacella, al sègle XVI, Navacelle en 1628, 1648, 1771, 1774-75 (mapa de Cassini), l'eglise de Navacelle en 1740-60. Se cal pas fisar a las primièiras atestacions en nova, perqué aquel adjectiu seriá après lo nom e perqué passa pas a nava en lengadocian. Lo premièr element nava- s'explica per la celèbra ola. Nava seriá un mot gallic e son sens seriá « depression del sòl, cròs entre doás montanhas »Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 266. Aquel origina gallica de nava fa benlèu partida de la tradicion, encara que Dauzat lo jutge preceltic, mas lo mot es absent de La Langue gauloise, 2003, de Pierre-Yves Lambert e de dos obratges de Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, 2na edicion, 2008, e Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, 2012. Madièiras Madièiras es en partida sus la comuna de Rògas, mas la glèisa es dins Sant Maurise. Las fòrmas ancianas son : villa Maderias, al sègle X o XI (?), terminio de Maderias en 1060-1074, desuper Maderias en 1060-1108, castrum de Maderiis en 1217, ecclesia S. Salvatoris de Maderiis en 1252, castri de Maderiis, cap a 1257, de Maderiis en 1344, ecclesia S. Salvatoris de Maderiis en 1484, Madieres en 1622, 1648, l'eglise de Madieres en 1740-60, Madieres en 1771, 1774-75 (mapa de Cassini). Hamlin considèra que Madièiras ven del latin materia, « fusta », puslèu que del gentilici Materius emplegat sense sufixeFrank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 224. Per Madièra (Arièja), Dauzat e Rostaing explican lo nom per *Materia (villa), la proprietat de Materius (nom latin)Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 422. Segon Patrici Pojada, d'acòrdi amb Negre, lo meteis Madièra ven, sense certitud, del latin matĕrĭa, « materials, fusta (per bastir...) », benlèu amb lo sens de luòc de produccion de fusta. Per Madires (Catalonha), près de Cabrils d'Odèn, Coromines dona la meteissa explicacionPatrici Pojada, Dictionnaire toponymique de l'Ariège, ed. IEO-Arièja, Pàmias, 2021, p. 258.
Istòria
Administracion
Demografia
En la populacion èra de abitants e la densitat èra de ab/km².
Luòcs e monuments Personalitats ligadas amb la comuna Veire tanben Comunas d'Erau Ligams extèrnes
Nòtas
Categoria:Comuna de Lengadòc Categoria:Comuna d'Erau