Lucille Ballcentrat|vinheta|alt=|Lucille Ball ena sua aparicion en Lux Radio Theatre, en 1951.Nòm de naishementLucille Désirée BallPaís Estats Units d'AmericaNaishement6 d'agost de 1911 Jamestown, Nòva York (EUA)Mòrt26 d'abriu de 1989 Los Angeles, Califòrnia (EUA)Lòc d'enterramentForest Lawn Memorial Park - Hollywood Hills (Hollywood, Los Angeles)Professionactritz de comèdia en cinèma e television, modèl e productritz executivaAns actiu1929 - 1989Signaturavinheta

Lucille Désirée Ball (Jamestown, Nòva York; 6 d'agost de 1911 - Los Angeles, Califòrnia; 26 d'abriu de 1989) siguec ua comedianta e actritz en cinèma e television, modèl e productora executiva nòrd-americana. Ère coneishuda per èster era estela des comèdies dera sua produccion pròpria damb sèries com I Love Lucy, The Lucy Show and Life with Lucy, atau coma especiaus de comèdia televisiva com The Lucy-Desi Comedy Hour.«Lucille Ball Biography». killer-media.com. 2 de gèr de 2017. Consultat eth 10 d'abriu de 2020. Siguec ua des esteles mès populares e infloents en sòn país, damb ua des carrères mès longues de Hollywood,Lucille Ball. tv.com. 24 de mai de 2008. Consultat eth 10 d'abriu de 2020.​ especiauments ena television, a on Balh comencèc a actuar en decènni de 1930, en tot convertir-se en actritz de ràdio e estela de pellicules 'classa B' enes ans 1940. Entre es decènnis de 1960 e 1970, encara contunhaue en tot grauar pellicules.

Era carrèra de Ball comencèc en 1929 quan artenhec trabalh coma modèl. Pòc dempús, comencèc era sua carrèra en Broadway damb eth nòm artistic Dianne Belmont.

Ball se convertic ena prumèra hemna a dirigir un important estudi de television, Desilu Productions, que produsic fòrça sèries popularas de television.«Se cumplen 100 años del nacimiento de 'la dama de la televisión', la actriz Lucille Ball». RTVE. 7 d'agost de 2011. Consultat eth 10 d'abriu de 2020.

Prumèrs ans: enfància e joenessa Ball siguec hilha d' Henry Durrell Ball e Desiree «DeeDee» Evelyn Hunt. Eth sòn pair, un telefonista, ère trasladat damb frequéncia a causa dera su aucupacion. Lucy, entara edat de tres ans, auie demorat en diuèrses ciutats deth país.«Lucille D. Ball». Library.thinkquest.org. Consultat eth 10 d'abriu de 2020. Era su familha ère baptista; eth sòn pair ère d'ascendéncia escocessa, mentre qu'era sua mair auie arraïtzes irlandeses, angleses e franceses. Era sua genealogia s'origine des prumèrs colons qu'arribèren ath continent.«Genalogy.com - Ancestry of Lucille Ball». Genealogy.com. Consultat eth 10 d'abriu de 2020.

Era mair de Lucille, DeeDee Ball ère embarassada deth sòn dusau hilh, quan eth sòn marit Henry Ball auec fèbre tifoidal e moric en hereuèr de 1915. Dempús dera mòrt deth sòn pair, Lucy e eth sòn frair, Fred Henry Ball, sigueren criadi pera su mair e pair-sénhers en Celoron, Nòva York, un pòble plaçat a pròp deth lac Chautuqua just ar oèst de Jamestown.«Lucille Ball Biography». Notable Biographies: Encyclopedia of World Biography. Consultat eth 10 d'abriu de 2020. Eth sòn pair-sénher, Fred Hunt, ère un extravagant que tanben gaudie deth teatre. Damb frequéncia portèc ara sua familha a espectacles de vaudeville e animèc ara joena Lucille a préner part des accions pròpies e escolares.«8/6 Lucille Ball - Classic Film Comedy». Classic Film Comedy, 24 de junhsèga de 2011. Consultat eth 10 d'abriu de 2020.

Quate ans dempús dera mòrt deth sòn pair, era mair de Ball contratèc de nau matrimòni. Entà Ball existic un aspècte positiu deth nau matrimòni dera sua mair: Edward Peterson ère un Shriner e quan era sua organizacion auie de besonh vocalistes entath còr en sòn proplèu concert, animèc a Lucille, damb dotze ans a realizar ua audicion. Mentre Ball ère en escenari e comencèc a encuedar-se que entà cercar elògis e reconeishences, aguesta era ua forma brilhanta d'obtier-les: es sues ànsies de reputacion començauen ena primairenca edat.

En 1927, DeeDee profitèc eth desir de Lucille d'entrar en mon der espectacle e li permetec anar tara escòla d'Art Dramatic John Murray Anderson ena ciutat de Nòva York.Laufenberg, Norbert B. Entertainment Celebrities. Google Books. (en anglés) ISBN 9781412053358. Ací, Ball coneishec ara sua companha acritz Bette Davis. Ball deishèc era escòla e tornèc a casa sua ues setmanes mès tard, donques es professors de teatre considerèren qu'ère massa timida e que non auie cap futur en absolut ena interpretacion.«Ball, Lucille». Museum TV. Consultat eth 10 d'abriu de 2020.

Prumèrs trabalhs e Hollywood Ball decidic demostrar qu'es sòns professors èren confonudi e tornèc tà Nòva York en 1929, a on artenhec trabalh coma modèl. Era sua carrèra prosperaue quan siguec malauta d'artitis reumatoide e non podec trabalhar pendent dus ans.«Lucille Ball - Biography». Netglimpse.com. Consultat eth 10 d'abriu de 2020. Se n'anèc tà Nòva York un còp mès en 1932 entà repréner era sua carrèra coma actritz, encara qu'auec cèrt succès coma modèl entath dessenhaire Hattie Carnegie e ère coneishuda coma era «gojata des cigarrets Chesterfield». Pòc dempús, comencèc a trabalhar en Broadway jos eth nòm Dianne Belmont.Lucille Ball Hollywood.com. Archivat des der originau eth 26 de gèr de 2013. Consultat eth 10 d'abriu de 2020. alt=Lucille Ball (1944) fotografia de New York Sunday News.|esquèrra|vinheta|Lucille Ball, fotografia de New York Sunday News, en 1944. D'aguesta forma, passèc ara produccion des frairs Shubert de Stepping Stones. Dempús de passar ua sason non acreditada coma ua des Goldwyn Girls en Roman Scandals (1933),«Roman Scandals». IMDb.com. Consultat eth 10 d'abriu de 2020. partic indefinidaments tà Hollywood entà participar en autes pellicules. Apareishec en fòrça papèrs petiti en eth decènni de 1930, jos eth contracte de RKO Radi Pictures, en tot includir ua comèdia cuerta en Three Little Pigskins (1934) e ua pellicula damb es Frairs Marx.«Lucille Ball: risas, sudor y lágrimas». historiahoy.com. 6 d'agost de 2019. Consultat eth 10 d'abriu de 2020. Tanben siguec ua des modèls destacadi ena pellicula de Fred Astaire, Irene Dunne e Ginger Rogers, Roberta (1935),«Roberta». IMDb.com. Consultat eth 10 d'abriu de 2020. brèvaments coma era gojata des flors en Top Hat (1935),«Top Hat». IMDb.com. Consultat eth 10 d'abriu de 2020. atau coma en un papèr segondari ath començament dera cinta Follow the Fleet (1936)«Follow the Fleet». IMDb.com. Consultat eth 10 d'abriu de 2020.. Ginger Rogers ère cosia aluenhada de Ball, per part dera familha dera sua mair. Ambdues interpretèren a un parelh d'actritzes ena reüsida pellicula Stage Door (1937),«Stage Door». IMDb.com. Consultat eth 10 d'abriu de 2020. coprotagonitzada per Katharine Hepburn. En 1936, obtenguec eth papèr que la portarie a Broadway, ena òbra de Bartlett Cormack, Hey Diddle Diddle, ua comèdia que da lòc en un apartament en Hollywood. Era òbra s'estreèc en Princeton, Nòva Jersei eth 21 de gèr de 1937, damb Ball en tot interpretar eth papèr de Julie Tucke. Era òbra arrecebec bones critiques, mès i auec problèmes principauments damb era sua estela, Conway Tearle, que patie problèmes de salut. Encara que se programèc era estrea dera òbra en Teatre Vanderblit, Broadway, era produccion s'anullèc dempús d'ua setmana en Washington, DC. Quan Tearle queiguec grèvaments malaut sobtadament enes ans 1940, Ball signèc un contracte damb Metro-Goldwyn-Mayer Studios, Inc., mès non arribèc en intervier en fòrça pellicules damb un papèr de protagonista important.

En Hollywood, Ball ère coneishuda coma era «Reina des B's», un subernòm anteriorments dat a Fay Wray, gràcies a que protagonizèc ua gran quantitat de pellicules de classa B, coma Five Came Back (1939).«Five Came Back». IMDb.com. Consultat eth 10 d'abriu de 2020. Coma fòrça esteles enes sòns començaments, Ball artenhec trabalh ena ràdio entà arrecéber mès ingrèssi e ath madeish temps obtier mès popularitat. Eth 1937 se convertic en una convidada regular en The Phil Baker Show. Un an dempús, quan acabèc era sua sason, Ball s'amassèc ar elenc de The Wonder Show (1938-1939), protagonizat per actor Jack Haley. Siguec aquiu a on comencèc era sua relacion professionau de cinquanta ans damb Gale Gordon, qui ère eth locutor deth programa. The Wonder Show solament durèc ua sason.«The Lucy Show». IMDb.com. Consultat eth 10 d'abriu de 2020.

I Love Lucy e Desilu En 1948, Ball siguec escuelhuda coma Liz Cugat (mès tard «Cooper»), ua gojata extravaganta en My Favorite Husband, un programa de ràdio transmetuda per CBS. Eth programa siguec un succès e CBS demanèc que se desenvolupèsse ua adaptacion entara television. Acceptèc mès insistic a trabalhar damb Arnaz (alavetz, eth sòn marit). Es executius de CBS se neguèren, en tot pensar qu'eth public non acceptarie ua peu-ròia estatunidenca e un cuban coma parelha sua. CBS iniciauments non quedèc impressionat damb er episòdi pilòt produsit per Desilu Porductions (companhia fondada per Arnaz e Ball), mès siguec un succès. Era CBS introdusic a I Love Lucy ena sua programacion; eth prumèr episòdi siguec emetut eth 15 d'octobre de 1951.«Biografía de Lucille Ball». Biography.com. 27 d'abriu de 2017. Consultat eth 10 d'abriu de 2020.Eth programa non sonque siguec un punt important tara reputacion de Lucille Ball, mès tanben siguec ua forma tà sauvar eth sòn maridatge damb Desi Arnaz, que s'auie convertit en ua relacion fòrça tibanta, en part pr'amor que cadun auie ua agenda bandejada que soent les empedie amassar-se.

Ath long dera durada deth programa, Ball creèc ua dinastia ena television e se tornèc ua pionèra en diuèrsi aspèctes. Siguec era prumèra hemna ena television qu'ère cap d'ua emprèsa de produccion: Desilu, era companhia que Arnaz e era fondèren. Dempús deth sòn divòrci, Balh crompèc part der estudi d'Arnaz, per lo que passèc a exercir-se coma ua cap d'estudi fòrça activa.«Lucille Ball: Finding Lucy». American Masters, PBS. 21 de seteme de 2006. Consultat eth 10 d'abriu de 2020. Desilu e I Love Lucy sigueren pionèrs en ua sèrie de metòdes qu'encara s'utilizen enes produccions de television, coma eth rodatge deuant ua audiéncia en viu damb diuèrses camèras d'estudi e eth bastir diuèrsi sets diferentes mès adjacents. Pendent aguest temps, Ball tanben impartie un cors de comèdia de trenta dues setmanes en Institut Bardin Brandeis.

Pendent era carrèra d'I Love Lucy, Ball e Arnaz volien demorar ena sua casa de Los Angeles, mès era logistica dera zòna orària ac hec dificil. Atengut que er orari de maxima audiéncia en Los Angeles ère massa tard dera net ena còsta èst, entà eméter ua sèrie importanta. Filmar en Califòrnia aurie significat dar-li ara majoria dera audiéncia de television ua imatge de kinescòpio inferiora, e aumens, un dia dempús.Gehring, Wes (2001). «"I Love Lucy"Turns 50 - Lucille Ball, Desi Arnaz, background info on influential, groundbreaking TV comedy». USA Today (Society for the Advancement of Education). Seteme de 2001. Consultat eth 10 d'abriu de 2020.

Eth patrocinador Philip Morris non volie mostrar kinescòpios d'un dia enes principaus mercats dera còsta èst, ne volie pagar eth còst addicionau que requeririe era filmacion, eth procès e era edicion. Alavetz, era companhia pressionèc a Ball e Arnaz tà que se mudessin ara ciutat de Nòva Yòrk. Era parelha s'aufric a redusir es salaris entà finançar era filmacion, damb era condicion que Desilu restancarie es drets de cada episòdi un còp que s'emetesse. CBS acordèc renonciar as drets de Desilu dempús dera prumèra emission, sense encuedar-se que renonciauen a un actie valiós e durador. En 1957, CBS tornèc a crompar es drets per $ 1,000,000 ($ 9.1 milions en termes actuaus), en tot proporcionar eth pagament iniciau de Ball e Arnaz pera crompa des antics estudis RKO Pictures, que convertiren en Desilu Studios.Cushman, Marc; These Are the Voyages, Vol. 1; Jacobs/Brown Press; San Diego, CA, EUA. 2013. (p. 27)