Mercuri es la planeta del Sistèma Solar pus pròcha del Solelh e la pus pichona (que Pluton es pas mai considerada coma una planeta). Fa partida de las planetas terrèstras o telluricas. A practicament pas d'atmosfèra e sa superficia es claufida de cratèrs. A pas cap de satellits naturals nimai d'anèls. Ja qu'es talament a ras del Solelh, la temperatura a la superficia pòt arribar fins a .

Probablament per encausa de son movement, aparentament rapid, a travèrs lo cèl crepuscular, los romans la bategèron del nom del dieu del comèrci, dels viatges e messatgièr dels dieus de la mitologia romana, Mercuri, que se podiá desplaçar a una velocitat granda gràcias a sas sandalas e son casc qu'avián d'alas.

Caracteristicas fisicas

thumb|left|Comparason dei talhas dei planetas terrèstras (de senèstra a drecha) : Mercuri, Vènus, Tèrra e Mart.

Mercuri fa partida dei quatre planetas rocassosas ambé Vènus, la Tèrra e Mart. Sa densitat egala a 5,427 es d'alhors la segonda dau Sistèma Solar après la Tèrra. Sa massa representa 5,5% de la massa terrèstra e son diamètre, environ km, 38%. Es donc la pus pichona planeta dau Sistèma Solar. Ansin, certanei satellits son pus gròs que Mercuri, coma Ganimèdes qu'orbita a l'entorn de Jupitèr. De mai, coma la màger part dei satellits importants dau Sistèma Solar, Mercuri a pas d'atmosfèra.

Estructura intèrna

thumb|left|Esquèma simplificat de l'estructura intèrna de Mercuri.

Mercuri sembla de se compausar de 70% d'elements metallics e de 30% de silicatsStrom, Robert G.; Sprague, Ann L. (2003). Exploring Mercury: the iron planet. Springer.. Sa densitat pòu adurre d'informacions sus son estructura intèrna. D'efèct, per que Mercuri ague una densitat tant auta, lo nuclèu es supausat de contenir de quantitats importantas de fèrreLyttleton, R. A. (1969). "On the Internal Structures of Mercury and Venus". Astrophysics and Space Science 5 (1): 18.. De mai, lo volum dau nuclèu es estimat a 42% dau volum totau de la planeta contra 17% per la Tèrra. Ansin, de recèrcas recentas suggerisson que Mercuri se compausa d'un important nuclèu en fusionGold, Lauren (3 de mai de 2007). "Mercury has molten core, Cornell researcher shows". Chronicle Online (Cornell University). . Finley, Dave (3 de mai de 2007). "Mercury's Core Molten, Radar Study Shows". National Radio Astronomy Observatory. . enviroutat per un mantèu de silicats d'una espessor de 500 a 700 quilomètresSpohn, Tilman; Sohl, Frank; Wieczerkowski, Karin; Conzelmann, Vera (2001). "The interior structure of Mercury: what we know, what we expect from BepiColombo". Planetary and Space Science 49 (14–15): 1561–1570. Gallant, R. 1986. The National Geographic Picture Atlas of Our Universe. National Geographic Society, 2nd edition.. Enfin, l'interior de la planeta es recubèrt per una crosta d'una autor estimada entre 100 e 300 quilomètresAnderson, J. D.; et al. (July 10, 1996). "Shape and Orientation of Mercury from Radar Ranging Data". Icarus (Academic press) 124: 690–697.

Divèrseis ipotèsis existisson per explicar lo taus de fèrre dins la composicion de Mercuri, largament superior a respèct d'autrei planetas dau Sistèma Solar. La premiera e la principala a l'ora d'ara es que Mercuri èra inicialament un còrs amb un repòrt metaus/silicats similar a un meteorit de tipe condrita amb una massa quasi egala a 2,25 còps sa massa actualaBenz, W.; Slattery, W. L.; Cameron, A. G. W. (1988). "Collisional stripping of Mercury’s mantle". Icarus 74 (3): 516–528.. Au començament dau Sistèma Solar, Mercuri podriá èsser estat picat per un còrs d'unei centenaus de quilomètres. L'impacte auriá adonc projectat au luench la màger part dau mantèu e de la crosta.

Una segonda ipotèsi es que Mercuri aviá originalament una massa dobla de sa massa actuala enterin que l'energia emesa per lo Soleu èra pas encara estabilizada. Lo mecanisme de contraccion dau proto-Soleu auriá entraïnat de temperaturas a l'entorn de Mercuri compresas entre e , ambé de maximums fins a Cameron, A. G. W. (1985). "The partial volatilization of Mercury". Icarus 64 (2): 285–294.. Fàcia a aquelei temperaturas, la màger part de la superficia de la planeta se seriá evaporada per formar una atmosfèra de materiaus rocassós que foguèron puei dispersats per lo vent solar. Enfin, la darriera ipotèsi supausa que lei materiaus leugiers dei regions pròchas dau Soleu serián estats entraïnats au luench per lo vent solar durant la formacion de MercuriWeidenschilling, S. J. (1987). "Iron/silicate fractionation and the origin of Mercury". Icarus 35 (1): 99–111..

Cada ipotèsi preditz una composicion diferenta per la superficia de Mercuri. Doas missions espacialas, MESSENGER e BepiColombo, podrián donc donar una respònsa quand arribaràn a l'entorn de la planeta"BepiColombo". ESA Science & Technology. European Space Agency. .

Geologia de la superficia

L'istòria geologica de la planeta es devesida en 5 èras. Son dichas pre-Tolstojan, Tolstojan, Calorian, Mansurian e Kuiperian. Lei limitats entre leis èras son solament relativasP. D. Spudis (2001). "The Geological History of Mercury". Workshop on Mercury: Space Environment, Surface, and Interior, Chicago: 100. mai la superficia foguèt largament bombardada per d'asteroïdes e de cometas entre -4,6 e -3,8 miliards d'annadasStrom, Robert (September 1979). "Mercury: a post-Mariner assessment". Space Science Reviews 24: 3–70.. Durant aqueu periòde, la planeta foguèt tanben volcanicament activaHead, James W.; Solomon, Sean C. (1981). "Tectonic Evolution of the Terrestrial Planets". Science 213 (4503): 62–76.. Ansin, la superficia e l'aparéncia de Mercuri son pron similaras a la Luna ambé de cratèrs d'impacte fòrça nombrós, de plans de lava e una abséncia d'activitat geologica dempuei tres miliards d'annadas. Lei relèus observables son donc relativament identics e son dichs Blue, Jennifer (April 11, 2008). "Gazetteer of Planetary Nomenclature". US Geological Survey. Grayzeck, Ed. "MESSENGER Web Site". Johns Hopkins University. : trach albedo per lei zonas amb un albedo particular. dorsa per lei crestas. montes per lei montanhas. planitiae per lei plans. rupes per lei desbauç. valles per lei vaus.

Bacins e cratèrs d'impacte

thumb|Lo bacin Caloris es entre lei cratèrs d'impacte lei pus importants dau Sistèma Solar.

Dau fach de l'abséncia d'atmosfèra espessa, lei cratèrs de Mercuri presentan de diamètres variant de cavitats pichonas fins a de bacins d'impacte d'unei centenaus de quilomètres. Quinze bacins d'impacte importants son estats identicats a la superficia de Mercuri. A l'ora d'ara, lo pus grand conegut es lo bacin Caloris amb un diamètre de kmShiga, David (January 30, 2008). "Bizarre spider scar found on Mercury's surface". NewScientist.com news service. . Pareisson dins totei leis estats de descomposicion possibles, de cratèrs relativament recents a de vestigis fòrça escafats. Coma per la Luna, lei cratèrs pus recents de la superficia de Mercuri mòstran un sistèma de rais. Ansin, la diferéncia principala ambé lei cratèrs lunars es la quantitat pus pichona de materiaus ejectats per leis impactes en causa de la gravitat superiora de Mercuri.

Cratèrs ambé cavitat d'afondrament

Certanei cratèrs de Mercuri an una forma irregulara o de depressions dins sei fons. Son generalament pas associats ambé de depaus volcanics mai lor colar es sovent diferenta dau rèsta de la superficia. Per exemple, lo cratèr Praxiteles es arange. L'ipotèsi principala per explicar aqueu fenomèn supausa una origina volcanica. D'efèct, podrián èsser lo resultat d'afondraments causats per l'afondrament de chambras magmaticas pròchas de la superficia.

Plans

Dos tipes de plan son presents sus Mercuri Wagner, R. J.; Wolf, U.; Ivanov, B. A.; Neukum, G. (October 4–5, 2001). "Application of an Updated Impact Cratering Chronology Model to Mercury' s Time-Stratigraphic System". Workshop on Mercury: Space Environment, Surface, and Interior. Proceedings of a workshop held at The Field Museum.. Chicago, IL: Lunar and Planetary Science Institute. p. 106. . Lo premier tipe es dich plan inter-cratèrs. Es lo plan situat entre lei regions de cratèrs. Es la superficia visibla pus anciana mai seis originas (impactes o volcanisme) son totjorn desconegudasR.J. Wagner et al., « Application of an Updated Impact Cratering Chronology Model to Mercury's Time-Stratigraphic System », dans Workshop on Mercury: Space Environment, Surface, and Interior, Chicago, 2001, p. 106. La distribucion d'aqueu tipe de plan es unifòrma per tota la superficia de la planeta. Lo segond tipe de plan es dich plan lisc. Es probablament d'origina volcanica e similar ai mars lunaras. Enfin, un tresen tipe podriá existir dins lo fons dau cratèr Caloris mai son origina es egalament desconeguda. Lei scientifics esitan entre una origina volcanica o una origina liada ai materiaus en fusion après l'impacte.

Plecs de la superficia

Una caracteristica excepcionala de Mercuri es lo nombre important de plecs cisalhant lei plans. Se supausa que pendent son refrejament la planeta se contractèt entraïnant l'aparicion de deformacions de la superficia. Aquelei plecs pòdon tanben s'observer sus d'autrei relèus coma de cratèrs o de plans liscs. En consequéncia, sei formacions aguèron luòc après lo bombardament de la planeta e lo refrejament de plans volcanics.

Geografia

La superficia de Mercuri es devesida en quinze quadrangles. Certanei son encara mau o pas cartografiats :