Talarn es un municipi de la província catalana de Lhèida, de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha e de la comarca de Palhars Jusan.
thumb|left|400px|Talarn al primièr plan (se devinha lo front que li dona lo nom). Al fons, Tremp.
Toponimia Talarn La prononciacion es [ta'larn]. Las fòrmas ancianas son : Talarno en 1056, Talarn en 1087 e 1111, kastri Talarni en 1151, Talarn en 1168, 1180-90 e 1359, etc. Talarn ven del celtic talos , « front, cap prominent de tota causa », ambe'l sufixe -arnos. I a un autre Talarn dins la Segarra, d'aparéncia semblabla e qu'aviá un castèl, un autre Talarn dins los Alpes. I a d'autres noms formats sus talos : Talabre, Talamanca, Talau, Talavera, Talança (sufixe -antia) Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. VII, p. 213-214 https://web.archive.org/web/20240624012239/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=42431. Segon Xavier Delamarre, que cita sonque lo Talarn occitan, l'etime es benlèu talārānon, « la proprietat de *Talāros, nom inatestat Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 245 e 308, mès lo site del Talarn catalan lèva tot dobte : i a pas de nom de persona dins lo toponime. (Castelló d') Encús Joan Coromines escriu Encusp. La prononciacion es [en'kus]. Dins lo cens de 1359, sovent de grafia negligida, lo nom es escrit Castello del Pusch. Los noms Cosp, Cusp, Encusp venon de païses plan traversuts, a costat de cimas e acrins. La varianta Cosp ven del latin cŭspis, « punta, cima », d'un puèg, d'un mont, per evolucion fonetica normala. Dins la varianta Encusp, la preposicion locativa en s'es aglomerada coma en plan de toponimes d'Andòrra o de Palhars e u se pòt explicar per un genitiu plural *cŭspĭum (Castrum cuspium, « castèl de las puntas »), puèi metafonia [la vocala ŭ se modifica per l'influéncia d'una autra vocala, ĭ, situada dins la sillaba seguenta e concretament se barra en passant del resultat o barrat al resultat u, [u] en catalan] Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. III, p. 450-451 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=13565. Acadèmia General Bàsica de Sotsoficials Academia Generala Basica de Sosoficièrs. Nerets Lòc situat près del barratge de Sant Antoni, dins Central FECSA-Nerets, nom de la centrala electrica. Neret correspond al latin niger, nigrum (evolucion frequenta en Occitania e al nòrd de la Catalonha) Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. V, p. 457 https://web.archive.org/web/20260106111940/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=28440, [ambe diminutiu, resultat de -ittum]. Perqué l'-s finala ? influéncia del vesin Susterris ? I a çaquelà un vin Neret, embotelhat a costat, a Suterranya.
Susterris Tanben situat près del barratge de Sant Antoni. Ven pas, coma se poiriá pensar, de Subtus Terrae, jos tèrra, mès es d'origina prelatina, coma d'autres toponimes, çaquelà es atal que foguèt istoricament comprés. Las fòrmas ancianas son Subtusterrae en 1037, balç de Sotsterres en 1080, Susterris — eccl. Ste. Marie de Subtusterre en 1140, Subterris en 1151, Sotzterres en 1193, Sosterres (1èra mitat del sègle XIV), Sosterres en 1439 e 1519, Susterris en 1789, etc. Las fòrmas sots terres e autras son degudas a una etimologia populara e non se justifican per la topografia; de mai cal comptar ambe l'influéncia de Suterranya, vilatge situat a 5 km a l'èst, aqueste venent vertadièrament de Subterranea. Lo nom es una varianta d'un iberic *Sedeterra > Sedterras-So-; -is ambe -i s'explica per una preferéncia pallaresa (Benavarri, Isavarri, Esterri, etc., e non -rre-) Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. VI, p. 468 https://web.archive.org/web/20210924115625/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=39909.
Nòtas