thumb|right|Erupcion d'Estrombòli en 1983.
Leis erupcions estrombolianas son un tipe d'erupcion volcanica caracterizat per un regim explosiu moderat entraïnant l'emission de tegras coma de lapilis ò de bombas volcanicas. Aqueu fenomèn es frequentament acompanhat per la formacion d'un plumacho de cendres de quauquei centenaus de mètres d'autor, d'una fònt de lava e l'emission de coladas de lava relativament fluida. Aquò mena a la formacion d'un edifici volcanic en forma de còn amb de pendas sobdas. L'activitat d'Estrombòli es lo prototipe d'aqueu tipe d'erupcion.
Lei volcans am un regim dominat per leis erupcions estrombolianas son generalament dichs volcans estrombolians. Pasmens, aqueu tipe d'erupcion pòu s'observar sus de volcans acostumats a un autre tipe d'activitat. De mai, en certanei cas, lo regim eruptiu pòu venir mai violent e engendrar d'erupcions amb un indici d'explosivitat volcanica superior a 2. De volcanològs emplègan de còps lo tèrme « estrombolian violent » per designar aqueu tipe d'erupcion.
Origina dau nom
Lo tèrme « estrombolian » vèn dau volcan Estrombòli en activitat quasi permanenta dempuei l'Antiquitat. Situat dins la Mar Tirrèna au nòrd de Sicília, es un volcan insular qu'es vengut lo prototipe deis erupcions « estrombolianas ».
Caracteristicas
Erupcion e edificacion dau volcan estrombolian
Leis erupcions estrombolianas son la consequéncia de l'arribada d'un magma basaltic caud (entre e °C) a la superficia. Pauc diferenciat, es puslèu de natura basica e a un caractèr relativament fluid. La liberacion dei gas en solucion dins lo magma, sota una pression d'origina relativament explosiva, engendra de projeccions de lavas pauc degasadas que forman de còns escoriacèus constituïts d'elements de divèrsei talhas. Pasmens, coma leis elements leugiers son generalament propulsats pus luenhs, i a una certan classament granulometric dei projeccions.
La lava ela meteissa, après son degasatge, passa dins lei zònas escoriacèas. Aquò entraïna la fusion dei projeccions en cors de refrejament (escòrias soudadas). En parallèl, la lava s'escampa lòng dei camins naturaus ofèrts per la topografia. Dins certanei cas, la pression idrostatica de la lava pòu rompre l'estabilitat de l'edifici volcanic e menar a la formacion d'escampaments lateraus e, pus rarament, de fissuras.
Lo dinamisme d'un volcan estrombolian es generalament irregular. Au començament de l'erupcion, son observadas de fasas explosivas intermitentas que correspòndon a la liberacion de quantitats importantas de gas. Fòrça cauds, aquelei gas permèton de mantenir una temperatura auta dins lo conduch eruptiu. Puei, quand la màger part dau degasatge es realizat, la pression vèn tròp febla per mantenir un regim explosiu. L'erupcion passa alora a una fasa effusiva, mai la demenicion de la quantitat de gas cauds entraïna lo refrejament progressiu dei liquids. Lei partidas expausadas se refrejan relativament rapidament mai, en causa de sa temperatura iniciala, la lava e lo magma protegits pòdon demorar cauds durant d'annadas.
Natura e classificacion dei produchs
Lei projeccions
Lei lavas
Leis enclavas
Formas deis estructuras volcanicas
Riscs per lei populacions
Efiechs complementaris ò posteriors a l'erupcion
Exemples
Exemples terrèstres
Estrombòli
Dins lo monde
Dins lo Sistèma Solar
Annèxas
Liames intèrnes Bomba volcanica. Erupcion freatomagmatica. Erupcion hawaiana. Erupcion peleana. Erupcion pliniana. Erupcion surtseyana.
Bibliografia
Nòtas e referéncias
Categoria:Volcan