thumb thumb L'anarcofeminisme o feminisme libertari, que combina feminisme e anarquisme, considèra la dominacion dels òmes sus las femnas coma una de las primièras manifestacions de la ierarquia dins las nòstras societats. Lo combat contra lo patriarcat es donc pels anarcofministas partida de la lucha de las classas e de la lucha contra l'Estat, coma o formulèt Susan Brown : « Perque l'anarquisme es una filosofia politica oposada a tota relacion de poder, es intrinsecament feminista. »Susan Brown, The Politics of Individualism: Liberalism, Liberal Feminism and Anarchism, Montreal, Black Rose Books, 1993, p.208..
L'anarcofeminisme pòt pareisser jos forma individuala, coma als Estats Units d'America, alara qu'en Euròpa es mai sovent practicat de biais collectiuJudy Greenway, Feminism: Anarchist.
Istòria thumb|Cobèrta del jornal vèrs 1895. thumb|Virginia Bolten (1870-1960). right|thumb|L’Idée libre d'abril de 1926. Editat en Argentina de 1896 à 1897 (nòu numeros), La Voz de la Mujer (La Votz de la Femna) es la primièra publicacion anarcofeminista del mondLibcom, No God, no boss, no husband : The world’s first anarcha-feminist group, texte intégral en anglais, Ni dieu, ni maître, ni mari : La Voz de la Mujer - Argentine 1896-97, texte intégral en français, 3 janvier 2012.. En epigrafa: « Ni dios, ni patron, ni marido » (« Ni dieu, ni patron, ni marit »). La figura màger n'es Virginia Bolten, feminista revolucionària e comunista libertària. Es pas lo primièr jornal feminin en America latina, mas es lo primièr jornal feminista e revolucionari eissit de la classa obrièraJoël Delhom, La voix solitaire de la femme anarchiste argentine à la fin du XIXe siècle, colloque international Les représentations des relations amoureuses et des sexualités dans les Amériques, HCTI, Université de Bretagne-Sud, avril 2011, texte intégral..
L'anarcofminisme s'inspira d'escrivanas de la fin del sègle XIX coma Emma Goldman, Lucy Parsons e Voltairine de Cleyre.
L'ideologia es pel primièr còp realizada, en 1936-1939, pendent la revolucion sociala espanhòla de 1936, per l'organisacion feminina libertàriaMary Nash, Femmes Libres : Espagne, 1936-1939, La pensée sauvage, 1977, lire en ligne. Mujeres Libres (Femnas Liuras).
Los anarcofeministas critican de teoricians anarquistas tradicionals, coma Pierre-Joseph Proudhon o Mikhaïl Bakunin, per aver minorat lo problèma del patriarcat, vengut una simpla consequéncia del capitalisme, o per l'aver sostengut. Proudhon, per exemple, considerava la familha coma una societat al plen, ont las femnas avián la responsabilitat de complir lo ròtle tradicional. Daniel Guérin (comunista libertari e fondator, amb entre autras Christine Delphy e Françoise d'Eaubonne, del Front omosexual d'accion revolucionari) ne fa una critica acèrba dins son texte Proudhon, un rebutat sexualDaniel Guérin, Proudhon, un refoulé sexuel, in Essai sur la révolution sexuelle après Reich et Kinsey, Paris, Belfond, 1963, texte intégral..
Aquela subordinacion de la lucha feminista a aquela de las classas caracteriza fòrça mouvements revolucionaris e militants. Pendent las decenniás 1960 e 1970, fòrça feministas los daisssèron a causa d'aquò per formar de pichons collectius autonòmas o se ligar amb las organizacions feministas fòrça mens contestatàrias de l’òrdre social mas non mixtas.
Los ans 1960 e 1970 Las feministas libertàrias americanas, las « anarcofeministas » çò se dison, provòcan de grands debats al subjècte del poder alara que lo movement feminista es en plan vam dins los ans 1960 e 1970. Critican las feministas liberalas e sociodemocratas (o socialistas), que defendon l’accession de las femnas al poder e qu'inscrivon lor action dins un movement dirigit per un elèit: « Ni un Estat dels trabalhadors ni un sistèma matriarcal acabarà amb l’opression per totes e totas. L’objectiu, donc, es pas de "prene lo poder", coma los socialistas exòrtan d'o far, mas plan d’abolir lo poder. »Louise Boivin, Les anarcha-féministes, in Relations, Actualité de l’anarchisme, n°682, février 2003, texte intégral.
Ans 2000 L'anarcofeminisme contunha jos de formas novèla coma lo collectiu bolivien Mujeres Creando, lo collectiu Ainsi Squattent-Elles ! al Quebèc o l'esquat espanhòl Eskalera Karakola.
Tèmas Un dels aspèctes màgers de l'anarcofeminisme es son oposicion a las concepcions tradicionalas de la familha, de l'educacion e del ròtle dels sèxesEmma Goldman, Marriage and Love, oposicion realizada per exemple dins sa critica de l'institucion du maridatgeEmma Goldman, Marriage and Love. De Cleyre afirma que lo maridatge frena l'evolucion individualaVoltairine de Cleyre, They Who Marry Do Ill (1907), alara que Goldman escriu: « Lo maridatge es d'en primièr un arantjament economic [...] la femna lo paga de son nom, de sa vida privada, de son estima de se e quitament de sa vida.Emma Goldman, Marriage and Love » L'anarcofeminisme defend donc una familha e d'estructuras educativas non ierarquicas, coma las Escòlas modèrnas, basadas sus las idèas de Francisco FerrerPaul Avrich, The Modern School Movement: Anarchism and Education in the United States.
A l'ora d'ara, l'anarcofeminisme a una fòrta influéncia sue l'ecofeminisme : « Los ecofeministas devon remarcar que levat los anarcofeministas, pas cap de movement feminista se preoccupèt de la division natura/cultura. »Nacy Tuana & Rosemarie Tong, Feminism and Philosophy, Westview Press (1995) Las amassadas anarcofeministas modèrnas mai importantas son Mujeres Creando en Bolívia, Radical Cheerleaders als EUA, et la conferéncia annadièra La Rivolta! a Boston.
L'anarcoprimitivisme es un autre biais d'anarquisme qu'implica una ideologia feminista. Inspiradas de las òbras d'antropologistas coma Jared DiamondJared Diamond, The Worst Mistake In The History Of The Human Race e Eleanor Leacock, que descrivon dins de societats passadas una relacion egalitària entre òmes e femnas, los anarcoprimitivistas sostenon que l'agricultura faguèt naícer en mai de la distinccion de las classas lo patriarcat e lo sexismeJohn Zerzan, Patriarchy, Civilization, and the Origins of Gender.
Premsa right|thumb|Graffiti, Paris, 2012. Segon l'istoriana Marianne EnckellMarianne Enckell, Y en a pas une sur cent, Réfractions, n°24, printemps 2010, texte intégral., aquel corrent s'exprimiguèt mejans los jornals: La Voz de la Mujer, (Buenos Aires, 1896-1897) de Virginia Bolten ; L’Exploitée (Lausanne, 1907-1908) de Margarethe Faas-Hardegger ; Tian Yi Bao (Justícia naturala, Toquio, en chinés, 1907) de He Zhen e de son companh; The Woman Rebel (Nòva York, 1914) de Margaret Sanger ; Seiko (Bas-Blau, Japon, vèrs 1920) de Noe Ito ; Mujeres Libres, (Femnas Liuras, Espanha 1936-1939).
Retrachs
Emma Goldman thumb|Emma Goldman vèrs 1911. Infirmièra de formacion, Emma Goldman (1869-1940) s'engatjèt tota sa vida en favor de la contracepcion, de l’amor liure, del drech a la liura maternitat, de l’omosexualitat o de l’egalitat economica entre òmes e femnasVanina, Libération sexuelle et émancipation sociale, Courant alternatif, n°5, 2000, texte intégral..
Quitament s'es ostila la feminisme de las sufragetas e al seus objectius al subjècte de drech de vòte de las femnas, combatèt apacionadament per la libertat de las femnas, e es fins ara reconeguda coma l'inspiratritz de l'anarcofeminisme, que s'opausa al patriarcat essent una dominacion de combatre tot coma l'Estat o lo capitalismeMarshall, p. 409..
Es una davancièra de l'educacion de las femnas a la contracepcion, que definís coma una « estapa de la lucha sociala ». Coma fòrça feministas de l'epòca, vei l'avortament coma una consequéncia tragica de la misèra sociala e la contracepcion coma una alternatia emancipatritz. Es tanben una feverosa militanta de l'amor liure e una oposanta radicale al maridatge.
En 1896, dins L’anarquisme e la question sexuala, tracta de la question de la prostitucion atal: « Totas las unions artificialas que ne sont pas consacradas per l’amor tòcan la prostitucion, que sián sanccionadas o non per la Glèisa e la societat. De tals unions pòdon aver sonqu’una influéncia degradanta a l'encòp sus la morala e la santat de la societat »Emma Goldman, L’anarchisme et la question sexuelle, The Alarm, 27 septembre 1896, texte intégral..
Jutja las primièras feministas borgesas bridadas per las fòrças socialas del puritanisme e del capitalisme. Escriu: « Çò que nos cal, es nos desengatjar de las vilhas tradicions, dels abituds desuètas, puèi anar en d'avant. Lo movement feminista complièt sonque lo primièr cap alà. Cal esperar que prendrà pro de fòrça per ne far un de mai. Lo drech de vòte, a las capacitats civicas egalas pòdon constituir de bonas revendicacions, mas l’emancipacion vertadièra començarà pas a l’urna nimai la barra. Comença dins l’arma de la femna. [...] par sa regeneracion interiora [...] lo drech mai vital es aquel d’amar e d'èsser amada. Se l’emancipacion feminina parciala deu se transformar en una emancipacion complèta e vertadièra de la femna, es a condition qu’apanhe amb la nocion ridicula qu’èsser amada, èsser amanta e maire, es sinonime d’èsser esclava o subordonada. Cal que se desfaga de l’absurda nocion del dualisme dels sèxes, autrament dich que l’òme e la femna representon dos monds antagonistas. »Emma Goldmann, « La tragédie de l’émancipation féminine », revue Agone, n°28, 2003, lire en ligne.
En 1897, escriu: « Cridi l'independéncia de la femna, son drech a ganhar sa vida; de viure d'esparela; d'amar qui vòl e tant de personas que vòl. Cridi la libertat per ambedos sèxes, libertat d'accion, libertat d'amar e libertat de far nàisser »Quoted in Wexler, Intimate, p. 94.. A un jornalista que li demanda « Pòt una persona n'amar mai d'una autra al meteis temps ? », Respond: « Vesi pas perque non - se trapan las meteissa qualitats qu’aman dins mai d'una personas. Que poiriá los empachar d’amar las meteissas causas dins totas ? [...] Se daissam d’amar l’òme o la femna e que trobam qualqu’un d’autre, coma l’ai dich abans, ne parlam e cambiam tranquillament nòstre biais de vida. Los afars privats de la familha an pas besonh d’èsser expausadas dins los tribunals e venon pas publics. Pas degun pòt contrarotlar los sentiments, es perque deuriá pas i aver de gelosiá. »Emma Goldman, L’anarchie apporte à la femme plus qu’à n’importe qui d’autre, elle lui apporte tout ce qu’elle n’a pas : la liberté et l’égalité, interview publiée dans le Sunday Magazine Post Dispatch de Saint Louis, 24 octobre 1897, en français, en anglais.
Dins son ensag sus l'escòla modèrna, tanben tractèt de las questions de l'educacion sexuala. S'auça contra lo fach que « Los educators coneisson tanben de resultats sinistres e demoniacs de l'ignorança en matèria sexuala. Pasmens, an pas pro de compreneson nimai d'umanitat per tencar las barrièras que lo puritanisme bastuguèt a l'entorn del sèxe. Se pendent l'enfança aprendriam als òmes e las femnas una bèla camaraderiá, aquò neutralizariá la condicion ipersexualizada dels uns e dels autres e ajudariá l'emancipacion de las femnas plan mai que totas las leis sus lor estatut e lor drech de vòte »Emma Goldman. .
Madeleine Vernet thumb|Madeleine Vernet.