thumb|Lo Decumanus Maximus de Palmira, en Siria. Lo decumanus es un ais èst-oèst dins una vila romana. Etimologia L'origina del mot benlèu ven del nombre detz ( en latin), sens que se pòsca comprene la rason d'aquela derivacion.
Caracteristicas Dins centuriacion romana, un es una via orientada d'èst cap oèst, dins una vila, un camp o una colonia romanas. Lo màger es le , qu liga mai sovent la Porta Praetoria (mai pròche de l'enemic dins un camp romin) a la Porta Decumana (mai alunhada).
Seguent un plan en damièr, lo e l'axe que li es perpendicular, le , son los axes màger qu'estructuran tot camp roman e al començament de tota fondacion de colonia romana. L'esquèma arquitectonic, que se difusa dins tot l'Empèri roman, a son origina dins los rites del bornatge etrusc . En practica, l'orientacion segon los punts cardenals podavan èsser respectada mai o mens exactament, l'ortogonalitat dels axes essent mai sistematicament respectada.
Lo forum, còr de la vida economica de la vila, es normalament situada a la crosada del e del (la groma), o a proximitat immediata.
Exemples Croàcia: Split : lo palais de Dioclecian resson al sistèma urbanistic roman, lo ligant la pòrte d'argent a l'oèst a la pòrte de fèrre a l'èst
Espanha: Barcino (Barcelona): lo començava a la pòrta romaine fàcia a l'actuala Plaça Nova
França : Augustodurum (Bayeux) : lo correspond a l'actuala Grand-rue. Lutècia (París): pasmens s'es un pauc fosc, lo correspondraca a l'actuala rue Soufflot. Metz: lo correspond à l'actuala Fournirue. Orleans: lo correspond a l'axe format ear la rue de Bourgogne. Peitieus: la Grand ' rue seguís lo traçat de galés roman. Reims: lo correspond a l'axe format per la rue de Vesle (passant per l' avenue Jean Jaurès, la place Cérès e la place Royale). Estrasborg: lo correspond a la Rue des Hallebardes e Rue des Juifs
Itàlia: Aoste: lo correspond a l'axe format per la via Porta Pretoria, la via Jean-Baptiste de Tillier e la via Édouard Aubert. Nàpols:le es l'un dels axes urbans que passa, dempuèi l'epòca grecoromana pel centre istoric.
Jordania: Gadara (Umm Qeis): lo decumanus existís encara sus un quilomètre
Siria: Damasc: la Via Recta, s'espandís sus e liga las pòrtas èst e oèst Palmira: lo Decumanus Maximus
Liban : Beirot: la rue Weygand, orientada d'èst cap a l'oèst, seguís totjorn l'ancian
Occitània Aquae Sextiae (Ais de Provença) : lo foguèt identificat jos la plaça de l'Arquevescat. Niça: lo del site de Cemenelum es vesible suls rèstes del puèg de Cimiez. Tolosa : lo anava de la pòrta de Sant Estève fins a Garona.
Annexes
Referéncias
Bibliografia Joël Le Gall, « Les Romains et l'orientation solaire », in Mélanges de l'École française de Rome. Antiquité, tome 87, 1, 1975, 287-320, [Lire en ligne]
Articles connèxes
Cardo