vinheta|300x300px|Oberon, Titania e Puck amb las fadas dançant William Blake, v. 1786
Lo Sòmi d'una nuèch d'estiu (en anglés A Midsummer Night's Dream) es una comèdia de William Shakespeare. Foguèt escricha entre 1590 e 1597, contant los eveniments arribant pendent lo maridatge de Tesèu, lo duc d'Atenas, amb Ipolita. Compren las aventuras de quatre joves amoroses atenians a un grop de sièis actors amators (Los mecanistas) que son contrarotlats e manipulats per las fadas qu'abitan la forèst ont se passa en granda partida la pèça. La pèça es una de Shakespeare mai populara sus l'empont.
Intriga La pèça consistís en quatre intrigas interconnectadas, ligadas per la nòça del Duc Tesèu d'Athens e la reina Amazona, Ipolita, que se situa al meteis temps dins lo bòsc e dins lo reialme de Fadariá, jos la lutz de la luna.Shakespeare (1979), p. cxx
La pèça comença amb Ermia, qu'es amorosa de Lisandre, resistent a la demanda de son paire Egèu d'esposar Demètri, amb que s'èra arrenjats per que se maride. Elena mentretant languís de Demètri sens retorn. Enrabiat, Egèu invòca una lei ateniana anciana al Duc Tesèu, qu'una filha deu se marridar amb lo demandaire causit pel sieu paire, o alara morir. Tesèu ofrís una autra causida: la castetat per sempre en adoracion de la divesa Artèmis coma monja.
Peter Quince e sos collègas actors Nick Bottom, Francis Flute, Robin Starveling, Tom Snout, e Snug envisatjan de realizar una pèça per la nòça del Duc e de la Reina, "la mai lamantabla comèdia e mòrt crudèla de Piram e Tisbèa".Shakespeare (2003).[page needed] Quince legís los noms dels personatges e los destria als actors. Nick Bottom, que joga lo ròtle principal de Piram, es mai qu'entosiata e vòl dominar los autres se suggerissent d'esperel pels ròtles de Tisbèa, lo Leon, e Piram a l'encòp. Tanben serà lo Tirant e recita unas linhas d'Eracles. Bottom es mandat per Quince que jogue lo Leon de biais tan terrible que terrorizarà la duquesa e las damas pro per que lo Duc e los Lòrds los faga penjar. Quince acaba la reünion with "al casse del duc nos encontram". esquèrra|vinheta|La Querèla d'Oberon eTitania per Joseph Noel Paton Dins una intriga parallèla, Oberon, rei de las fadas, e Titania, sa reina, venguèron al bòsc près d'Atenas. Titania ditz a Oberon qu'envisatja de demorar fins a qu'assitiguèt al maridatge de Tesèus e Ipolita. Oberon e Titania s'èra separats per que Titania refusava de donar son enfant cambiat indian a Oberon per l'utilizar coma "cavalièr" o "supòst", puèi que la maire de l'enfant èra una adoratitz de Titania. Oberon cerca a punir la desobesissença de Titania. Nomena Puck (Robin Goodfellow), son "foleton astuciós e filon", de l'ajudar a concoctar un chuc magic venent d'una pensada, que ven de blanca a porpra quand es tocada per la flecha de Cupidon. Quand la concoccion s'aplica sus las parpèlas d'una persona dormenta, la persona, al desrevelh, s'enamora del primièr vivent que percep. Demanda a Puck de trapar la flor amb l'esper de far que Titania s'enamore d'un animal del bòsc e alara de vergonha li abandone lo mainat indian. Ditz, "And ere I take this charm from off her sight,/As I can take it with another herb,/I'll make her render up her page to me."E abans que lèvi aquel encantament dels uèis,/Coma pòdi o levar amb una autra èrba,/Li farai tonar son page cap a ièu
Ermia e Lisandre s'escapan dins lo meteis bòsc dins l'espèr de fugir. Elena, desesperada de reconquerir l'amor de Demètri, li conta lo plan e lo seguís dins l'esper de tuar Lisandre. Elena de contunh fa d'avanças a Demètri, prometent de l'amar mas qu'Ermia. Pasmens, la rebuta amb d'insultas crudèlas contra ela. Çò vesent, Oberon ordona a Puck d'espandre del chuc magic de la flor sus las parpèlas del jove Atenian. Mas, Puck pren Lisandre per Demètri, avent vertadierament pas vist eles abans, e administra lo chuc a Lisandre dorment. Elena, venguda près d'el, lo derevelha per ensejar de determinar s'es dorment e mòrt. Arriba çò que se deu, Lisandre sul còp s'enamora d'Elena. Oberon que vei Demètri contunha seguir Ermia e s'enrabia. Quand Demètri s'endormís, Oberon manda Puck de s'ocupar d'Elena pendent qu'emmasca los uèis de Demètri. Al desrevelh, vei Elena. Ara, ambedos òmes son percaçat per Elena. Mas, es convencuda que los dos demandaires se trufan d'ela. Ermia es destimborlada de veire perque los amoroses l'abandonèron, e accusa Elena de raubar Lisandre luènh d'ela. Los quatre se querèlan l'un l'autre quitament Lisander e Demètri s'enrabian per saber una luòc pel dual que provariá quin mai ama Elena. Oberon ordona Puck d'alunhar Lisandre e Demètri e de levar l'encantament de Lisandre. Lisandre torna s'enamorar d'Ermia, pendent que Demètri contunha d'amar Elena. drecha|vinheta|Lo Sòmi d'una nuèch d'estiu by Charles A. Buchel Mentretant, Quince e sa banda de sièis trabalhadors ("grossièrs mecanistas", atal son descrich per Puck) an reglat l'interpretacion de lor pèça sus Piram e Tisbèa per la nòça de Tesèu e s'aventuran pel bòsc, près de la cabana de verdura de Titania, per la repeticion. Bottom es decobèrt per Puck, (lo nomenant d'un autre mot per borrica) transforma sa tèsta en un cap d'ase. Quand Bottom torna ont èra, los dos autres trabalhadors fugisson cridant de terror clamant que son trevats mai que la confusion de Bottom puèi qu'aquel a pas idèa de çò que se passèt. A l'atencion dels sieus amics, comença a cantar d'esperel. Titania, qu'aviá recebut la pocion d'amor, se desrevelhada pel cant de Bottom e sul còp se n'enamora. Li prodiga atencions e benlèu fa l'amor amb el. Alara qu'es en estat de devocion, Oberon pren l'enfant cambiat. Capitat la tòca, Oberon libèra Titania, ordona a Puck de levat lo cap d'ase de Bottom, e règla lo tot amb Elena, Ermia, Demètri e Lisandre que totes creson qu'avián somiat e qu'ara se desrevelhan. Puck distrai Lisandre e Demètri de se batre per l'amor d'Elena imitant lors voces e los menant endacòm. Fin finala, totes los quatres se trapan jaguts separats dorment dins la clarièra. Un còp dorments, Puck torna administrar la pocion a Lisandre, pretendent que tot se passarà coma cal de matin.
Desapareisson las fadas, e Tesèu e Ipolita arriban sus l'empont, d'ora un matin de caça. Desrevelha los amoroses, alara que Demètri pas mai ama Ermia, Tesèus passar enlà la demanda d'Egèu e prepara de maridatges gropats. Los amoroses decidisson que los eveniments de la nuèch seràn un sòmi. Après lor sortida, Bottom se desrevelha, e tanben decidís que deu èsser una experiéncia de sòmi "past the wit of man"Al delà de la compreneson de l'Òme.
A Atenas, Tesèu, Ipolita e los amoroses e assistisson a la representacion de Piram e Tisbèa dels travalhadors. Los actors fan un jòc tan terrible que los invitats s'espotisson de rire coma s'èra una comèdia, e totes se van jaire. Enseguida, Oberon, Titania, Puck, e d'autras fadas intran, e benesisson l'ostal e los ocupants de benastre. Fin finala los autres personatges se'n van, Puck alara se desencusa e suggerís al public que venon far l'experiéncia benlèu de pas qu'un sòmi.
Personatges
Los Atenians Theseus (Tesèu): Duc d'Atenas Hippolyta (Ipolita): Reina de las Amazonas, promesa de Tesèus Philostrate (filostrat): Mèstre de ceremonias Egeus (Egèu): paire d'Ermia, vòl que se marida amb Demètri Hermia (Ermia): filha d'Egèu, amorosa de Lisandre Helena (Elena): amorosa de Demètri, amica d'Ermia Lysander (Lisandre): d'en primièr amorós d'Ermia puèi d'Elena e fin finala d'Ermia Demètri (Demetrius): d'en primièr amorós d'Ermia puèi d'Elena Spirits 1 & 2 (Esperits 1 & 2): parlan pas qu'a Puck e Oberon
La fadariá Oberon: Espós de Titania e rei de Fadariá Titania: Esposa d'Oberon e reina de Fadariá Robin Goodfellow (Robin Bongojat) / Puck: servicial d'Oberon Peaseblossom (Peseboton): fada servent Titania Cobweb (Talaranha): fada servent Titania Moth (Falena): fada servent Titania Mustardseed (Granamostarda): fada servent Titania
Los mecanistas Peter Quince (Pèire Codonh): fustièr, cap de la tropa e actor Prològ Nick Bottom (Nic Patèrna): teisseire, actor de Piram Francis Flute (Francés Flaüta): bufaire-amolaire, actor de Tisbèa Robin Starveling (Robin Aganit): sartre, actor de Clar de Luna Tom Snout (Tom Morre): amolaire, actor de Paret Snug (Minhard): menusièr, actor de Leon
Fonts e datas vinheta|Lo Sòmi d'una nuèch d'estiu acte IV, scèna I. Gravadura d'una pintura per Henry Fuseli, publicada en 1796 Se sap pas exactament quand A Midsummer Night's Dream foguèt escrich e jogada pel primièr còp, mas las basas tematicas rebaton e fan alusion a Epithalamion de Edmund Spenser, mai sovent datat de 1595 o començament de 1596. Foguèt teorizat que la pèça seriá estat escricha per una nòça aristocratica, d'autres suggerisson que seriá escricha per la Reina per festejar lo jorn de la Sant Joan. Existís pas de pròva d'aquela teoria. Que que siá, seriá estat jogat al The Theatre e, mai tard, The Globe. Se pensa qu'es pas una traduccion o adaptacion d'una òbra precedenta, las inspiracions serián las metamorfòsis d'Ovidi e The Knight's Tale de Chaucer.Hunter (1870).[page needed] Segon John Twyning, l'intriga dels amoroses subissent un procés pel bòsc es un salhent al biais de Der Busant, un poèma de Middle High German.Twyning (2008).[page needed]
Segon Dorothea Kehler, lo periòde d'escritura seriá 1594 e 1596. Volent dire que Shakespeare aviá ja acabat Romeo and Juliet e començat The Merchant of Venice.Kehler (1998), p. 3-77 La pèça aparten a al començament del periòde mejan de l'autor, quand Shakespeare se centrava sul lirisme de son òbra.Kehler (1998), p. 3-77
Publicacion e tèxte esquèrra|vinheta|Pagina títol del primièr in quarto, 1600 La pèça figura dins lo Register of the Stationers Company del 8 Octobre de 1600 del librari Thomas Fisher, que publiquèt lo Primièr inquarto un an mai tard. Un Segon in quarto foguèt publicat en 1619 per William Jaggard, partida del comegut Marrit Folio.S4Ulanguages. Enseguida la pèça paréis dins lo Primièr Folio de 1623. La pagina títol de Q1 afirma que la pèça foguèt "divèrsas vegadas jogada publicament" abans 1600. La primièra representacion coneguda se dabanèt a la Cort lo 1èr de genièr de 1605.
Tèmas de l'istòria
Carnavalenc A l'encòp David Wiles (universita de Londres) e Harold Bloom (Universitat de Yale) faguèron la lectura de la pèça son los tèmas del carnavalenc, la bacanala, e saturnala.Wiles (1998), pp. 208–23. En 1998, David Wiles escrich: "Lo punt de partença de la mèuna analisi serà la proposicion que fasèm l'experiéncia de A Midsummer Night's Dream coma lo tèxte d'una partida istorica d'un carnaval aristocratic. Foguèt escrich per una nòça, es una partida de l'estructura festiva d'una nuèch de nòça. Lo public qu'assistís a la pèça dins un teatre dins lo meses seguents ven de participants indirèctes d'un festenal aristocratic de que foguèron exclusits fisicament. Mon intension serà de mostrar fins a que la pèça es integrada dins la celebracion istorica especifica de la classa sobeirana."Wiles (1998), p. 213.
Amor vinheta|Ermia e Lisandre de John Simmons (1870) David Bevington argüís que la pèça presenta lo costat escur de l'amor. Escriu que las fadas fa enlusir l'amor enganant los amoroses e aplicant per l'amor una pocion suls uèis de Titania, la forçant de s'enamorar d'un ase.Bevington (1996), pp. 24–35. Pel bòsc, ambedos parelhs son preses dins lo problèmas. Ermia e Lisandre son ambedos encontrats per Puck, que dona un relèu comic dins la pèça enganant los quatres amoroses pel bòsc. Pasmens, la pèça fa tanben allusion a de tèmas serioses. A la fin de la pèça, Ipolyta e Tesèu, esposes astrucs, assistisson a la pèça sus d'amoroses malastrucs, Piram e Tisbèa, e son capables de ne gausir e de'n rire.Bevington (1996), p. 32 Elena e Demètri son ambedos ingnorants del costat escur de lor amor, completament inconscient de que se seriá passat pendent los eveniments de la nuèch.
Problèma amb lo temps