vinheta|375x375px|Primièra pagina de Primièr in Quarto de The Tragedy of Richard the third Richard III es lo títol anglés de la pèça istorica Ricard III de William Shakespeare, seriá estat escriccha en 1592. Decriu la pojada maquiavelica al poder e lo cort regne seguent del rei Ricard III d'Anglatèrra. la pèça es listada dins la partida istòrias del Primièr Folio. Pasmens, dins l'edicion in quarto, es considerat coma tragèdia. Ricard III acaba la primièra tetralogia de Shakespeare (que conten Henry VI parts 1 a 3).

Es la segonda mai longa pèça de canon shakespearenc aprè Hamlet, e la mai longa del Primièr Folio, que la version d'Hamlet es mai corta que dins l'In Quarto. La pèça es rarament jogada en integral; a vegadas, de personatges segondaris characters son eliminats. Alara de linhas suplementàrias son inventadas o apondudas endacòm dins las sequéncias per explicar la natura de las relacions entre los personatges. Una autra rason de l'epitòm es que Shakespeare supausava que son public his seriá familiar amb las pèças Henry VI

Personatges Ostal d'York Rei Edoard IV – Rei d'Anglatèrra Ricard, Duc de Gloucester – fraire d'Edward IV; mai tard rei Ricard III Jòrdi, Duc de Clarence – fraire d'Edward IV Duquesa d'York – Maire d'Edward, Richard r George Edoard, Prince de galas – Ainat d'Edward IV; mai tard rei Edward V (jamai coronat) Ricard, Duc d'York – Cabdet d'Edward IV Filh – Filh de George Filha – filha de George Ostal de Lancaster Reina Margarèt – weusa del rei Enric VI Fantauma del rei Enric VI Fantauma d'Edoard de Westminster, Prince de Galas – Filh d'Enric VI Dama Ana Neville – veusa d'Edoard de Westminster; mai tard reina de Rei Edoard III Tressel e Berkeley – Damas al servici d'Ana (ròtles muts) Familha Woodville Reina Elisabèt – Reina del rei Edoard IV Earl Rivers – Fraire d'Elisabèt Marqués de Dorset – Filh d'Elizabeth (d'un maridatge precedent) Lòrd Ricard Grey – Filh d'Elisabèt (d'un maridatge precedent) Sir Thomas Vaughan – aliat de Rivers e Grey Grop de Ricard Duc de Buckingham Sir William Catesby Duc de Norfolk Conte de Surrey – Filh de Norfolk Sir Ricard Ratcliffe Sir Jaume Tyrrell – assassin Lòrd Lovel Dotz Murtrier Page de Ricard Grop del conte de Richmond Enric Tudor, conte de Richmond – nobot d'Enric VI; mas tard rei Enric VII Lòrd Stanley, conte de Derby – bèlpaire de Richmond Conte d'Oxford* Sir William Brandon – pòrta-estandar de Richmond (ròtle mut) Clergat Arquevesque de Canterbury Evesque d'Ely Sir Cristòl – capelan de l'ostal de Stanley Joan – prèire Autres Personatges Lord Hastings – Lord Chamberlain jos Edoard IV Sir Robert Brackenbury – Luctenent de la Torre Lòrd Mayor de Londre Escriveire Garda de la Torre Tres Ciutadans Hastings – perseguèire Fantaumas de Clarence, Rivers, Grey, Vaughan, Edoard (Prince de Galas), Ricard (Duc d'York), Hastings, Dama Ana e Buckingham Lòrds, Messatgièrs, Soldats eca. Autres D'autres qu'apreisson pas dins lo tèxte de la pèça, fòràa produccions inclusisson de personatge sus l'enpont coma Joana Shore (mestresa d'Edoard IV), Elisabèt d'York (filha d'Edoard IV, mai tard reina consòrt de Richmond (Enric VII)), e Jòrdi Stanley (filh de Lòrd Stanley, qu'es pres en ostage per Ricard abans la Batalha de Bosworth Field)

Sinòpsi La pèça comença amb Ricard (sonat "Gloucester" dins lo tèxte) de pè "per la carrièra", descrivent la pojada cap al tron de son fraire, lo rei Edoard IV d'Anglatèrra, ainat de Ricard, Duc d'York.

Now is the winter of our discontent Ara es vengut l'ivèrn de la nòstra rancuna Made glorious summer by this sun of York; Tornat en estiu gloriós pel solelh d'York; And all the clouds that lour'd upon our house E totes los nívols qu'espian escur nòstre ostal In the deep bosom of the ocean buried. Del sen prigond de l'ocean rebond. ("sun of York" (solelh d'York) es un jòc de mots que fa referéncia a l'insigne del "blazing sun" (solelh treslusent)," qu'Edoard IV adoptèt, e "son of York", (enfant d'York) i.e. l'enfant del Duc d'York.)

Richard es un gibós qu'es "just desgavachit", "deformat", "inacabat", e pòt pas se "pavonejar fàcia a una nimfa passejant." Respond a l'ància de sa condicion amb lo credo dels reprovats: "I am determined to prove a villain / And hate the idle pleasures of these days." Ricard intriga per que son fraire Clarence, que se situa abans dins la linhada de succession, ane a la Torre de Londre segon la profecia qu'assoudèt a un devinaire qu'engane lo suspiciós rei que "G of Edward's heirs the murderer shall be", que lo rei interprèta l'eritièr serà George de Clarence (sens realizar qu'es en realitat Gloucester).

Ricard ara planeja de seduire "la Dama Ana" – Ana Neville, veusa del Lancastre Edoard de Westminster, Prince de Galas. Se confia al public: I'll marry Warwick's youngest daughter Me maridarà amb la filha mai jova de Warwick What, though I kill'd her husband and her father? Encara que tuèsse son espós e son faire? Cambia la scèna per mostrar Dama Ana acompanhant lo còs del passat rei Enric VI, amb Trestle e Berkeley, sul camin per èsser enterrar a la catedrala de Sant Pau. Demada de pausar l'ataüc "honourable load – if honour may be shrouded in a hearse," e se lamanta sul destin de l'ostal Lancaster. Ricard apeis sul còp e demanda que lo "còs malaprés" portant carri mortuari lo pause, alara un brèva disputa verbala se debana.

Malgrat que d'en primièr l'òdia, Ana es conquistada per son plad d'amor e penedença e agrada de lo maidar. Quand se'n va, Ricard exulta de l'aver conquistada malgrat ç que li faguèt, e demanda al public que la sacarà un còp que compliguèt sa tòca.

L'atmosfèra de cort es toxica: los nòbles establits son en conflicte amb lo parents de la reina Elisabèt en pojada sociala, l'ostilitat agusada pels manipòlis de Richard. La reina Margaret, veusa d'Enric VI, torna malgrat son bandiment e avertís lo nobles carpinhaires sus Ricard. La reina Margaret malditz Ricard e los autres encara presents. Los nobles, totes de l'ostal d'York, s'unisson instinctivament contra lo darrièr del Lancasters, e los avertiments cason dins d'aurelhas de sords.

Richard ordona a dos murtrièrs de tuar Clarence dins la torre. Clarence, mentretant, conta un sòmi a son garda. Lo sòmi descriu dins un precís Clarence casent d'una nau imaginària a la seguida de Gloucester, que casèt de las escotilhas, lo tustant. Jos l'aiga Clarence vei las òssas de centenats d'òmes "that fishes gnawed upon."sus que mòrdan los peisses tanben de riquesas "wedges of gold, great anchors, heaps of pearl, inestimable stones, unvalued jewels."colomat d'aur, grandas ancras, molons de perlas, pèiras inestimablas, inapreciables joièls Clarence apond que de los jòiels son dins los cranis dels mòrts. Imagina alara morir e èsser tormentat pels fantaumas de son bèlpaire (Warwick, paire d'Ana) e frairastre (Edoard, futur espós d'Ana).

Après que Clarence s'endormiguèt, Brakenbury, Luòctenent de La Torre de Londre, entra e observa qu'entre los títols de princes e los noms del bas pòble, i a pas res de diferent que "glòria aparenta", significant que totes realizèron un "pretzfach d'esperse" qui sián ric o paure. Quand lo murtrierd arriban, legís l'òrdre (donat al nom del rei), e sortís amb lo Garda, que disobesís a la demanda  de Clarence de l'ajudar, e daissar los dos murtriers las claus.

Clarence se desrevelha e implora los murtriers, disent que los òmes an pas lo drech d'obesir de demandas de murtres d'autres òmes, que totes los òmes son jos la lei de Dieu que comanda de cometre pas de murtre. Los murtriers suggerisson que Clarence es un ipocrita car, coma un ditz, "thou ... unripped'st the bowels of thy sovereign's son [Edward] whom thou wast sworn to cherish and defend""tu;... qu'expausèt los budèls del filh del tieu sobeiran [Edward] que jurères de carir e d'aparar. Ensagent de los convencre per tacticas, lor disent d'anar a çò de Gloucester, que seràn primats malhor per sa vida qu'Edoard o farà per sa mòrt. Un dels murtriers afirma que lo quita Gloucester los envièt per realizar l'acte sanguinós, mas Clarence lo crei pas. Remembra l'aliança de Ricard Duc d'York blendissent sos tres filhs de sonbras victoriós, ofrissent al fraire Gloucester de "soscar al subjècte e ne plorarà." Sardonicament, un murtrier ditz que Gloucester plora de mòlas – fasent reson a çò que d'ora Richard cossí al subjècte dels quita uèis dels murtriers plorava de mòlas puslèu que de "larmas ridiculas" (Act I, Sc. 3).

Mai tard, un dels murtriers explica que son fraire Gloucester l'òdia, e los envièt cap a la Torre perlo tuar. Fin finala, un murtrier plega en consciéncia e participa pas, mas l'autre tuaire escotela Clarence e lo nega. Lo primièr acte s'acaba amb lo responsable devent trobar un cròs per enterrar Clarence.

Ricard utiliza la novèla inesperada de la mòrt de Clarence per enviar Edoard IV, ja malaut, dins son lièch de mòrt, suggerissent que la reina es darrèr l'execucion de Clarence. lo filh d'Edoard IV morís, daissant comaa Protector son faire Ricard, qu'entrepren a levar los darrièrs obstacles a son accession. Assacinèt Lord Rivers per isolar melhor la reina e matar l'esper que lo Prince siá plan coronat. Encontra son nebot, lo jove Edoard V, qu'es en camin cap a Londre per son coronament en companhiá dels parents de la veusa d'Edoard (Lord Hastings, Lord Grey, e Sir Thomas Vaughan). lo Ricard arrestat, e escapitat a la fin, e a una conversacion amb lo Prince e son fraire cabdet, lo duc d'York. Los dos princes son mai biaisuts que Ricard e s'acòrdan amb de jòcs de mòts e de lenga. Ricard s'aissa d'eles, e la menaça potenciala que representan. Lo jove prince e son fraire son  amistosat (per Ricard) per una demorança mai longa a la Torre de Londre. Lo prince e son fraire lo duc d'York se revelan èsser de personatges plan intelligents e carismatics, provocan ardidament e desjogan Ricard e se trufan d'el obertament.

Ajudat per son cosin Buckingham, Ricard ordís una campanha per se presentar coma eritièr del tròn, pretendent èsser un òme modèst e abnegat sens cap de pretensions de grandor. Lord Hastings, que desapròva l'accession de Richard, es arrestat e executat sus una falsa accusacion de traïson. Ensembles, Richard e Buckingham espandisson la rumor que los dos filhs d'Edward son illegitimas, e alara qu'an pas lo drech de pretendre un tròn; son assacinat per Catesby, Ratcliffe, e Lovell. Los autres lòrds son amistosats per acceptar Richard coma rei, malgrat la subrevida dels sieus nebots (los Princes dins la Torre). drecha|vinheta|l'actor anglés David Garrick jogat Richard III just abans la batalha de Bosworth Field. Son sòmi foguèt trevat per de fantaumas d'aqueles qu'assacinèt, se desrevelha trealizant qu'es sol al mond e sa mòrt ven. Pintura, David Garrick as Richard III (1745), per William Hogarth. Ricard demanda a Buckingham d'assurar la mòrt dels princes, mas Buckingham esitata. Ricard alara recruta Sir Jaume Tyrrell, que tua los dos enfants. Quand Ricard nega Buckingham la tèrra promesa en pagament, Buckingham se revira contra Ricard e passa del costat d'Enric, conte de Richmond, qu'es alara en exili. Ricard a un uèi sus sa neboda, Elisabèt d'York, eritièra seguenta d'Edoard IV, e empoisona Dama Ana per venir liure de seduire la princesa. La duquesa d'York e la reina Elisabèt ploran la mòrt dels princes, quand arriba la reina Margarèt. La reina Elisabèt, coma previst, demanda l'ajuda de la reina Margaret per renegar. Mai tard, la duquesa aplica aquela leisson e renega son sol filh subrevivent e s'en va. Richard demanda a la reina Elisabèt de l'ajudar a prene sa filha en maridatge, mas es pas conquistada per son eloquéncia, e fin finala capita a l'enganar e entravar disent que li farà conéisser la responsa de sa filha al temps que cal.