Charles Trenet, nascut lo 18 de mai de 1913 a Narbona e mòrt lo 19 de febrièr de 2001 a Créteil, foguèt un poèta autor-compositor-interprèt francés.
Son escais es « le Fou chantant », es l'autor de mila cançons a quicòm pròche. D'unas, coma La Mer, Y'a d'la joie, L'Âme des poètes o Douce France, son encara des succès populars intemporals, e mai al delà de la Francofonia.
Biografia
Enfança esquèrra|vinheta|Ostal de naissença de Charles Trenet, a Narbona, ara dobèrt als visitors. Charles Trenet es nascut lo 18 mai 1913 à Narbona, tres ans aprèp son fraire Antoine, dins l'ostal de sos parents (Lucien Trenet e Marie-Louise Caussat) al numèro 2 de la carrièra Anatole France, uèi es lo numèro 13 e es vengut lo musèu Charles Trenet. Son paire es mobilizat pendent la Primièra Guèrra Mondiala, mas la familha manten son nivèl social de borgesiá de província mercé a son grand-paire maternal Auguste, mercadièr de fusta qu'es devengut barricaire quand caliá e que fornís de vin al soldats que son a la guèrraSa Route Enchantée, Portal dels amics de Charles Trenet.
En 1920, sos parents se desmaridan. Alara, Charles viu mitat a Narbona , que sa maire i demòra, e mitat a Sanch Inhan que son paire, Lucien, notari e violonista amator i abita. Mai tard, Trenet parlarà de sa vision de la feminitat a Narbona coma aquela de la masculinitat a Perpinhan. Desvolopa sa sensibilitat a la musica e al ritme mercé a sa maire que jòga al piano lo tròç de musica Hindustan e escota sul fonograf familial estandards de jazz de George Gershwin, mas tanben mercé a son paire que descobriguèt aquestes ritmes amb los soldats americans del temps de la Primièra Guèrra Mondiala.
Charles e son fraire Antoine son plaçats dins un collègi religiós de Besièrs. Mai tard, dirà « L'escòla èra liura mas non pas ieu ». Lo poèta se remembra que sofrissiá malament de l'abséncia de sa maire, tèma recorrent dins son òbra (Le Petit Pensionnaire, L'Abbé à l'Harmonium, Vrai vrai vrai…).
Trenet descobrís, la poesia e lo sens de la farcejada mercé a Albert Bausil, poèta de Perpinhan, amic de son paire que crompèt un estudi de notari en 1922, e creèt lo jornal « Le Coq catalan », que lo títol n'es un calambor (coq à talent). Charles, a l'atge de 13 ans, ja publica poèmas dins aquel jornal amb lo pseudonim de « Charles » o « Jacques Blondeau », e jòga dins mantuna pèças de teatre. Pendent 2 ans, legís amb voracitat los obratges de poësia de la bibliotèca de Bausil e acreis sa cultura literària. Es una temporada gaujosa de complicitat intellectuala, Bausil l'inicia als jòcs de mots mas tanben probablament als jòcs sexuals.
En 1928, es expulsat del licèu perque a insolentat lo susvelhant. Se'n va de Perpinhan per anar a Berlin, que sa maire Marie-Louise i viu amb son segond marit, lo realizator Benno Vigny. De son costat, son paire s'es tanben tornat maridar. Pendent detz meses, frequenta una escòla d'art e rescontra celebritats alemandas, amigas de son pairastre, coma Kurt Weill o Fritz Lang, , e tanben viatja a Viena e Praga amb sa maireInterview a la parucion del libre Mes jeunes années sul siti de l'INA.. A l'atge de setze ans, quand tòrna en França, se sarra del poèta Albert Bausil. Vòl devenir pintra – son primièr vernissatge se debana en 1927 , prepara un roman, Dodo Manières, que serà publicat en.1939.
Charles e Johnny vinheta|Inscripcion sus la paret d'un ostal de Narbona, prèp de la catedrala Saint-Just. Sa vila de naissença rend omenatge Charles Trenet en escrivent las paraulas d'una cançon de 1951, L'Âme des poètes. D'autres parets de la vila fan onor tanben al « Fou chantant », particularament un retrach cai de Lorrena.. A la debuta de las annadas 1930, se'n va de Narbona per devenir jornalista a ParisInterview a la parucion del libre Mes jeunes années sul site de l'INA.. Fa creire a son paire qu'estúdia lo dessenh e l'arquitectura a l'escòla dels arts decoratius , coma son gran qu'èra arquitèctaSa passion pel dessenh se vei dins sas afichas, es el que las farga en general.. Per ganhar de moneda, quand arriba a París, trabalha dins los estudiós del cinèma Pathé, coma qu'accessorista :es cargat de far las « claquetas » per anonciar la debuta d'una scèna. Se mescla amb los artistas de Montparnasse. Rescontra Antonin Artaud, Jean Cocteau e Max JacobJacob li conselha de publicar pas sos poèmas mas de los cantar.. Lor parla de sas envejas literàrias. L'an escaissat « lo temerari». Compausa sas primièras cançons pel film Bariole de son paraire Benno Vigny. S'inspirant de Pills et Tabet, forma en 1933 lo duò « Charles et Johnny » amb son amic lo pianista soïsse Johnny Hess, rescontrat en 1932 al Collègi Inn, un club de jazz. Los dos compaires, familiars del cabaret Le Bœuf sur le toit, escontran sovent lo cantaire Jean Sablon, li balhan l'interpretacion d'una cançon qu'an compausat un ser, Vous qui passez sans me voir. Deven lèu un succès planetari.. Joséphine Baker prepausa a Henri Varna de signar un contracte amb eles al Palace. Adèptes de l'estile « fleur bleue », cantan tanben al acabar Le Fiacre fins a 1936. Lo servici militari fa desaparéisser lo duò.
Començament en solo capitat En octobre 1936, Charles Trenet es soldat a la basa d'Istres. Participa a d'unes galas en solo, especialament un a Marselha al cabaret del Grand Hôtel Noailles, En aquela escasença, l 'escais-nomman lo « Fou chantant ». An aqueste moment compausa e escriu las cançons mai conegudas : Y'a d'la joie, Je chante, Fleur bleue.A la debuta, aquestas cançons son cantadas per d'interprètas : Y'a d'la joie cantada d'en primièr per Maurice Chevalier al Casino de Paris, dins la revista Paris en joie, per la Mòstra Internacionala de febrièr 1937, puèi dins lo film L'Homme du jour, de Julien Duvivier. La Valse à tout le monde est interpretada per Fréhel, e Quel beau dimanche per Lys Gauty. Luènh de París, Charles Trenet capita de se far mudar a la basa de Vélizy dins Yvelines.
Liberat del servici militar en decembre de 1937, il commence véritablement sa carrière en solo par une première séance d'enregistrement chez Columbia : Je chante et Fleur bleue. En janvier 1938, Trenet grave Y'a d'la joie et se réapproprie « son » œuvre par la même occasion. En mars 1938, grâce a l’imprésario Audiffred, vient son premier grand triomphe sur la scène d'un music-hall, à l'A.B.C. Il chante également au micro de Radio Cité, notamment le titre Boum !, pour lequel il reçoit sa première consécration : le Grand Prix de Disque.
En 1938, es la figura dels films La Route enchantée e Je chante.
Aima pas tròp sa cara popuda, crespa sos pèls, bota sul cap un capèl de feutre mòl rebatut en darrièr , se vestís amb un costume blau e fica un ulhet roge dins sa botonièra : lo « Fou chantant » entamena una virada internacionala longa, passa per Anglatèrra , Espanha, Itàlia, Marròc, Grècia, Turquia e EgipteCharles Trenet, le « Fou chantant », émission difusada sus Europe1, lo 18 febrièr 2011.
La guèrra La Segonda Guèrra Mondiala e Trenet es mobilizat. E mai, los jornals anóncian oficialament sa mòrtParis-Soir, edicion del 30 julhet 1940 !Balha una entrevista, en agost de 1940 al quotidian l'Éclaireur de Nissa e declara : « Es lo tresen còp que me tuan.»
Pendent l'Ocupacion, Trenet se consacra essencialament al cinèma e jòga dins sièis filmes, particularament Je chante, Romance de Paris e Adieu Léonard. Escrich per Jacques Prévert en collaboracion amb son fraire Pierre e realizat per aqueste, Adieu Léonard es lo sol film que los cinefiles se remembran. Sa carrièra cinematografica s'acaba amb la guèrra .
Al temps de l'Ocupacion, canta a París des de 1941 a las Folies Bergères, que i interprèta cançons coma ''Espoir ", " Tous les jours noirs ont leurs lendemains " – e Douce France. La sala torna cantar lo repic coma un imne nacional de la resisténcia, la cançon èra lo sosten moral dels « expatriats de fòrça », non pas un acte de collaboracion.. Trenet denóncia son contracta après quatre jorns, quand descòbra dins lo public la preséncia de soldats alemands.
En 1944, lo jornal Je suis partout denóncia Trenet per sa semblança amb « lo josieu Harpo Marx » o lo jornal Le Réveil du peuple, perque Trenet es una anagrama de Netter, "nom espicificament josieu". En fugissent la Gestapo, es nafrat per una bala dins la camba. espitalizat, deu tornar a l'ostal de sa maire per trapar de papièrs que pròvan sa « non-judeitat » sus quatre generacions. Après aquò, serà pas pus embestiat per la GestapoRichard Cannavo, Monsieur Trenet, p. 318. A la Liberacion, la comission d'epuracion lo critica, notadament per aver compausat d'imnes per lo governament de Vichèi e cantat dins un concèrt en Alemanha (tres èran previstes) amb Tino Rossi. Es condemnat a 8 meses d'inactivitat, que seràn transformats en 3 meses. Li agrada mai de partir en AmericaCharles Trenet : bio-express et discographie », dins Le Nouvel Obs, 19 febrièr 2001,.
Charles Trenet evòca aqueste periòde de l'Ocupacion dins doas cançons, Jeunesse plumée, escricha en 1962 e Nous, on rêvait, escricha en 1992. Admet qu'aqueste periòde escur tariguèt son inspiracion : segon el, sas òbras posterioras a la guèrra an pas pus la frescor e l'inchalhença de sos primièrs repic.
L'America vinheta|Charles Trenet que fa un espectacle acompanhat de qualques musicians pendent un rodèo presentat a l'estadi Delorimier a Montreal (Quebèc) , lo 24 julhet 1946 En 1945, Trenet fa una virada al Quebèc puèi a New YorkAl moment de son arribada a New-York en 1948, es embarrat pendent 26 jorns dins lo centre d'immigracion d'Ellis Island, sospechat d'omosexualitat, pendent la passa del maccarthysme.,qu'i tròba una capitada grandeta. Pendent dos ans percor lo continent american, del Brasil al Canada. Aquel viatge al Canada li inspira d'unas cançons, notadament Dans les pharmacies e Dans les rues de Québec. Fins a 1954, percor lo monde, de concèrt en concèrt, sens s'arrestar d'escriure e de compausar.
Retorn en França En 1954, Trenet torna a París, lo public l'a pas doblidat. Sas capitadas novèlas coma La Mer – escricha dins un trin entre Perpinhan e Montpelhièr – o Nationale 7 confortent sa notoriété. afortisson sa notorietat. D'autras cançons celèbras datan de las annadas 1950 : La Folle Complainte, Moi, j'aime le music-hall e L'Âme des poètes.
A la debuta de las annadas 1960, amb l'andada yéyé, Charles Trenet deven mai rare sus l'empont. Pendent aquestas annadas, se consacra a la pintura e a l'escritura. Publica lo roman Un Noir éblouissant (cò de Grasset). En 1968, Trenet a cinquanta-cinc ans e trenta annadas de carrièra. Vòl festar aquò sus l'empont de Bobino,mas en cause de los eveniments de mai 68 i renóncia, e fa una tornada discreta al Don Camilo. Sa tornada màger se farà l'annada seguenta al Teatre de la Vilahttps://web.archive.org/web/20110912055643/http://www.charlestrenet.eu/site/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=5&Itemid=2&limitstart=6.
Segon retorn e primièrs adessiatz vinheta|Bust Charles Trenet - Ostal de naissença Charles Trenet, Narbona En 1971, tornamai, monta sus l'empont e enregistra dins los estúdios. En 1975, ditz adessiatz a son public a l'Olympia. Es ajat de seissanta-dos ans. Tocat per la mòrt de sa maire en 1979Li dedicarà una cançon Que veux-tu que je te dise maman, 1981., s'embarra dins lo silenci e tòrna dins sa proprietat de sud de França.
Lo productor quebequés Gilbert Rozon, que bada Trenet, decidís de tornar lançar sa carrièra, e acaba de convéncer Charles Trenet. Tòrna sus l'empont en1983 à l'escasença del Festenal Juste pour rire de Montreal.S'arrestarà pas pus. En 1987, Vièlh de seissanta-catòrze ans, obten una capitada màger al Printemps de BourgesEn primièra partida, Font et Val, Alain Meilland, Leny Escudero e Jacques Higelin cantan sas cançons dins un omenatge titolat « Les Fous chantant ».. Jacques Higelin, incondicional de las cançons de Trenet, l'i a ja presentat – quasi impausat – al moment que lo festenal èra mai que rock, en 1977.