L’escrima es un espòrt de combat. S'agís de l’art de tocar un adversari amb la punta o lo talh (estòc e talh) d’una arma blanca sus de partidas valablas sens èsser tocat.
S'utiliza tres tipes d'armas: l'espasa (disciplina olimpica dempuèi 1900 pels òmes e 1956 per las femnas), lo sabre (disciplina olimpica dempuèi 1896 pels òmes e 2004 per las femnas) e lo floret (disciplina olimpica dempuèi 1896 pel òmes e 1924 per las femnas). Aquelas tres armas son sexuadas: espasa femenina e mascla, floret feminin e mascle e sabre feminin e mascle. Las esprovas son individualas o per equipas. Son donc al total dotze.
L'escrima es un dels espòrts ont lo francés es la lenga oficiala. Cada païs utiliza sa lenga per las competicions nacionalas, mas quand la competicion ven internacionala, lo francés es obligatòri per l’arbitratge. « En Garde ! Êtes-vous prêts ? Allez ! Halte ! » L’arbitra dispausa, mai, d’un còdi de signe per explicar cada frasa d’armas.
Istòria Se ne consideram l’escrima coma l’art de manejar las armas de ponh, la siá istòria comença amb la de l'umanitat. Dempuèi l’Antiquitat, los testimònis de combats amb l'arma blanca son nombroses, per exemple dins los bas relèus egipcians del temple de Ramsès III a Medinet Habou.
La concepcion modèrna de l’escrima aparéis del meteis temps que l'arma de fuòc. Fins alara, se devián adaptar las tecnicas a las proteccions que portavan l'adversari coma la còsta d’armas o l'armadura. Amb l'aparicion de la polvera, la corsa en avant entre l'aisina ofensiva, l'espasa, e la proteccion, l’armadura, perd son utilitat: l'arma de fuòc caduca l'armadura, e quitament dangierosa, car alentís lo movement de la cibla. L'espasa ven alara mai fina e leugièra.
L’istòria de l’escrima pòt èsser partejada en doas estapas: la primièra es la marca d’un limpament progressiu de l’activitat guerrièra cap a une forma d'art marcial ont lo bèl gest e l’elegança morala l'empòrtan; la segonda es un nòu limpament, mai aviat aquel, entre l'art marcial e la practica esportiva contemporanèa.
Etimologia En bas latin, escrima se disiá schermare e en italian scherma que significavan combatre, tirar d'armas. Mai recentaent lo mot « escrima » vendiá de l'escandinau skrimen, o de l’alemand medieval skremen, significant « art de se defendre ». Se pòt definir l'escrima coma l'art de se servir de las armas de talh e d'estòc per se defendre e per tocar l'adversari.
L’origina vinheta|283x283px|Espasas medievalas L’escrima medievala estona subretot per la riquesa de son repertòri, al contrari de las idèas comunas que fa pensar al contemporanèu sonqu'a d'espasas enòrmas e de bloquièrs pesucs e grands d'acièr. Se practica gaireben totas las armas blancas, es a dire de talh, perforantas o contondentas, possiblas: l’espasa, la massa, lo martèl de guèrra, la lança, lo destral, la daga , lo ponhal e mai. La mestresa de totas aquelas armas ven en dirècte d'una practica de l'escrima gaireben pas que suls camps de batalha. Encara contra las idèas comunas, lo guerrièr medieval es pro rapid (aquela qualitat totjorn foguèt a la basa de l'escrima) e fòrça mai liuire de sos movements que se pensa.
De Fechtbücher (Tractats d'escrima, en alemand) foguèron escrichs dels sègles XIV a XVI per de mèstres germanics; coma Johannes Liechtenauer, lo mèstre incontestat del sègle XIV e Hans Talhoffer, mèstre soís del sègle XV. Mòstran alara que la practica de l'escrima es mixta, mas minoritària per las femnas, e es objècte de presentacions especifica dins aqueles tractat. Aquela teorizacion de la practica femenina desaparéis dos sègles mai tard, amb los mèstres d’armas franceses, a l’epòca ont l'escrima coma espòrt se destria de l'escrima de combatSerge Vaucelle et Thierry Terret (dir), Le genre du sport, Presses Univ. du Mirail, 2006 (ISBN 978-2-85816-842-2, lire en ligne), « Les femmes et les « sports » du Gentilhomme », p. 159.
D'escòlas de manejament d'armas, sens pas gaires de relacions entre elas, apapréisson dins lo Sant Empèri roman germanic: a Zuric, a Basilèa, a Ratisbona, e d'autras vilas libras d’Allemanha. S'ensenha l’escrima medievala classica.
Es en Itàlia que de nòus mèstres, inventius e avantgardistas, fan lor apareisson als sègles XIV e XV: coma Fiore dei Liberi (1350–1420), cortisan del duc d'Este. Fiore dei Liberi publica en 1410 un tractat d’escrima que pauc a pauc uniformizar a l'escala europèa lo manejament de las armas: S’agís de son unica òbra, le Flos Duellatorum. Es considerat coma le fondator de l’escòla italiana. esquèrra|vinheta|Raspièra, primièra mitat dels sègle XVII Al sègle XV l'escrima se conéis lo primièr revolum amb l’invencion de la raspièra. Aquela arma, excepcionala per son epòca transforma la vision de la disciplina. Es lo primièr pas cap a una escrima de léser: s'agís dels primièrs concors e competicions d'escrima, que succedisson als ancians tornegs per una noblesa que vei s'atudar los fuòcs de la cavalaria. La raspièra aparéis en Espanha vèrs 1470. Son nom ven de l’espanhòl espada ropera, es a dire « espasa que se pòrta amb vestits »: mai simplament, s’agís de la primièra espasa de vila.
Pendent lo sègle XV, la raspièra, que l'usatge s'espandís en Mediterranèa, per exemple fins en Itàlia. Los mèstres italians coneisson l’arma mas pas son manejament: tornan inventar, de lor costat, lo biais d’utilisar la raspièra segon l’ensag de Camillo Agrippa. S'alonga (1,10 m), sa punta s’afina e sa lama s’estrechís. Arma polivalenta, permet amb tant d'aise de portar des còps d'estòc e de talha.
La raspièra, de fach, respond a l’apareisson de las armas de fuòc. Aquelas darrièras avent provocat la desapareisson progressiva de las armuras, que pòdon pas las contrar, las armas blancas pòdon tanben s’afinar e preferar la finesa e la rapiditat a la fòrça brutala. Son usatge s'espandís pauc a pauc dins tota l’Euròpa de l’Oèst: dins los ans 1490–1500, arriba en França amb las guèrras d'Itàlia; apapréis en Anglatèrra e en Alemanha vèrs 1515.
En França, la codificacion de l’escrima, la definicion de sos tèrmes e l'organizacion d'una pedagogia de l'escrima se faguèt pendent lo sègle XVII per de mèstres d’armas coma Le Perche du Coudray, Besnard o Philibert de la Touche. L’abséncia de masca de proteccion amn trelís metallic mena a l'elaboracion de la frasa d'armas.
L'espòrt vinheta|Presentacion al President Félix Faure al Palais de l'Elisèu en 1895 Las règlas actualas foguèron definitivament fixadas sonque tardierament. Calguèt esperar la creacion de la Federacion Internacionala d’Escrima (FIE) per que las règlas sián acceptadas per totes los païses. En junh de 1914, la FIE reünida en comission a París redigís los reglaments de las tres armas acabant amb quinze ans de polemicas e lo boicòt de las esprovas de floret als Jòcs Olimpics d'Estocòlm en 1912. vinheta|Anja Fichtel (a drecha) als campionats del mond en 1993 Lo floret e lo sabre masculin son armas olimpicas als primièrs Jòcs Olimpics en 1896. L’espasa masculina o ven en 1900. La primièra arma feminina es lo floret; intègra le programa olimpic en 1924. Es sonque en 1996 que l'espasa feminina ven arma olimpica e en 2004 qu'aparéis lo sabre feminin.
L’universalizacion Antan, l'escrima èra un espòrt per l’elèit que commencèt amb lo sègle XIX dins unes païses europèus. Dempuèi son apareseisson als Jòcs olimpics de 1896, tres païses se partejan la majoritat de las medalhas: França, Itàlia e Alemanha. Ara l'escrima es constituida d'esportius de tot nivèl social.
Après segonda guèrra mondiala, los païses de l’Euròpa de l'Èst, guidats per una gestion ideologica de l'espòrt comencèron a s'interessar fòrça a l'escrima. Amb Ongria qu'a una longa tradicion al sabre, l’URSS, Polonha e dins una mendre mesura Romania venguèron concurrenciar seriosament los païses occidentals suls podiums.
La dubertura sul mond es pro tardièra. Comença dins los ans 1950 per l'apareisson de tiraires coreans e chineses.
L’America fa una dintrada encara mai tardièra sus las pistas d'escrime. Levat Cuba mercé al campion Ramón Fonst e sos floretistas dels ans 1990, los Estats Units d'America comencèron a emergir dins la segonda mitat dels ans 1990, après la casuda del mond comunista e en partida gmercé al recrutament de fòrça mèstres d'armas.
L’Africa domora pauc presenta al nivèl mondial. Sol l’Egipcian Alaaeldin Abouelkassem capita a emportar la medalha d'argent de l’eprova individuala de floret als Jòcs olimpics d'estiu de 2012 organizats a Londres, donant a l’Egipte e al continent african sa primièra medalha de la disciplina dins una competicion mondiala. Existís tanben de tiraires de bon nivèl coma en Tunisia o en Argeria.
Las valors Filosoficament, lo respècte de l’autre, le respècte de las règlas e lo coratge son de valors primièras de l'escrima: los tirairs se saludan avant l’assalt, e un còp l'assalt acabat se mercejan se tocant la man avant de s'anar. E s'un dels tiraires respècta pas aquela règla (lança son masc, saluda pas son adversari, eca) risca una exclusion per tota la sason. Intellectualament, la mestresa de se e la creativitat son tanben a la basa de l'espòrt. Pendent un assalt, de qualitats d’anticipacion, de realizacion d'un projècte tactic de precision sont sollicitats de contunh. Fisicament, l’escrima demanda, e contribuís a, una granda souplesa, l’aquisicion de reflèxes, una flexibilitat e una rapiditat dins totes los movements. La coordinacion intersegmentària, una granda fòrça estatica e explosiva al nivèl dels membres inferiors associats a de l’endurança, fan de l’escrima de competicion l’una de las activitats esportivas mai esprovantas. L’escrima contribuís a desvelopar e enforçar aquelas valors, dins una armonia del còs e de l'esperit.
Las armas
L’escrima esportiva contemporanèa utilisa tres armas diferentas: lo floret, l’espasa e lo sabre. Aquela escrima de tres armas se constituiguèt a la fin del sègle XIX. Totas aquelas armas son presentas a las competicions de nivèl olimpic (le sabre feminin dintrèt als Jòcs olimpics d'Atenas en 2004).
La lama de l’arma per adult es dicha per convencion lame no 5. Pels enfants, lo pe e la talha de l'arma son adaptats.
Dins las acadèmias classicas, s'ensenha lo manejament d’armas d’escrima istorica e d’escrima medievala coma la granda cana, la raspièra, l’espasa bastarda (o espasa d'una man e mièg), la daga e los diferents tipes de bloquièrs. Es possible de practicar l’escrima anciana en utilisant d'accessòris: vestits, coma la capa, o autre, coma una lampa. longor maxim longor de la lama pes maxim Floret 110 cm 90 cm 500 g Espasa 110 cm 90 cm 770 gReglamentacion Material FIE de decembre de 2007 : http://www.fie.ch/download/rules/fr/RMATER.pdf Sabre 105 cm 88 cm 500 g
Lo floret
Lo floret foguèt creat al sègle XVII per servir d'arma d'entraïnament e d'estudi. Es la sola arma que jamai sortiguèt de las salas d'escrima (al contrari del sabre que foguèt utilizat suls camps de batalha e l'espasa pels duèls).
Es una arma leugièra — 500 gramas per una longor de 110 cm — e flexibla que la seccion de lama es rectangulara. La tòca se fa sonque amb la punta.
Lo floret es una arma d'estudi, es mai sovent la primièra arma ensenhada als debutants, e es tanben practicada en competicion. Son nom ven de la flor de lana, autrecòps enrotlada al tèrme de la lama per evitar las nafras. Pel passat, las femnas èran autorizadas a tirar sonqu'al floret e la leugieretat de l'arma ne fa son manejament aisit pels enfants. Ara, pasmens s'es conselhat d'aprene al mens los principis fondamentals del floret, los escrimaires pòdon començar amb quina que siá de las tres armas.