La ràbia es una malautiá virala greva tocant los mamifèrs dont los umans.
Es causada per un virus que provòca una encefaliti. La ràbia es una zoonòsi pro comuna que tòca subretot los carnivors. Los simptòmas son nervioses; a vegadas una agressivitat pasmens s'existís tanben de formas mendre ont lo malaut es particularament calm. En Eurpòa, la ràbia foguèt eliminada d'unes païses per distribucion d'apasts vaccinants espandits dins la natura. Foguèt mostrat en laboratòri que lo virus se pòt transmetre per via orala a de rosegairesOMS (1973), Comitat OMS d'expèrts de la Ràbia..
Entre 40 000 e 70 000 personas morisson de la ràbia cada an dins los païses d'Africa e d'Asia, ont la malautiá es endemica.
Lo virus vinheta|Micrografia al microscòpi electronic de transmission mostrant fòrça virions de la ràbia (pichons bastonets grises escurs) e de còs de Negri (inclusions cellulàrias mai largas patognomonicas de la ràbia. La ràbia es causada per un virus de la familha de las Rhabdoviridae e del genre Lyssavirus que foguèt identificat en 1903 per Paul RemlingeService des Archives de l'Institut Pasteur, « Paul Remlinger (1871-1964) », sus http://www.pasteur.fr (consultat lo 16 de febrier de 2010),Patrick Berche, Une histoire des microbes, Montrouge, John Libbey Eurotext, juin 2007, 307 p. . Son de virus envelopats, lor genòma es una molecula d'ARN de polaritat negativa de forma elicoïdala. Per aquò, presentan una granda sensibilitat als agents fisicoquimics de desinfeccion e donc una flaca resisténcia dins lo mitan exteriorLo virus supòrta pas las temperaturas de 38 a 40 °C, pasmens ven inactiu en pauc de temps un còp aparat dins un organisme.
Lo virus de la ràbia infècta totes los mamifèrs. I a un tropisme nerviós, e subretot lo sistèma nerviós central, çò qu'explica los trebles observats. Un d'aqueles trebles es l'idrofobia, alara al sègle XIX, la ràbia foguèt sovent nomenada « idrofobiaVeire per exemple Ant. ».
Transmission En Euròpa, los vectors de la ràbia pòdon èsser lo rainalJean-Marie Huraux, Traité de virologie médicale, ESTEM / De Boeck, 28 juillet 2003 (ISBN 9782843712036, lire en ligne), p. 559, lo lop, lo tais, lo cabriòl mas tanben lo can, lo cat, lo raton lavaireLes maladies du gibier, per Hélène Thiboutot, microbiologista alimentari, la vaca, e la ratapenada. En America, la ràbia es transmesa pel raton lavaire o lo coiòt. La transmission interumana es rarissima e foguèt descricha per exemple pendent d'ensèrts de cornèaHelmick CG, Tauxe RV, Vernon AA, Is there a risk to contacts of patients with rabies?, Rev Infect Dis, 1987;9:511-8.
La ràbia se transmet mai sovent par nhac, mas se pòt tanben transmetre per simpla lecada.
Après una infeccion umana, lo virus penètra (dirèctament o indirèctament) lo sistèma nerviós periferic. Viatja alara lo long dels nèrvis cap al sistèma nerviós central. Pendent aquela fasa es malaisit pel sistèma immunitari de l'òste lo detectar, e la vaccinacion pòt totjorn balhar una immunitat. Un còp que le virus atenh lo cervèl provòca rapidament una encefaliti e los simptòmes aparescan. Pòt tanben infectar la mosolha epinala, provocant una mieliti.
A la seguida del contacte possiblament contaminant, lo virus pren unas oras a aténher lo sistèma nerviós central. Es reconnu que mai lo punt d'intrada del virus es pròche del cervèl, mai l'evolucion será rapida.
Descripcion
Ràbia animala La transmission de la ràbia animala sembla èsser coneguda o sospechada fa de temps; coma en Alsàcia, los archius gardèron de documents ont l'abat de Wissembourg en 1260, lo magistrat de Riquewihr en 1553 e en 1614 interdiguèt mai d'un còp de vendre al mercat la carn d’animals morduts pels lops.Pfeiffer T (2006) Le loup en Alsace : de mémoire d’homme ; Revue d’Alsace, (132), 175-203. voir § 16.
Per l'animal, los simptòmas dependon de l'espècia concernida. Tipicament, una ataxia generalizada, de l'iperestesia, de las dolors cervicalas, una ipersalivacion marcada e a vegadas de convulsions dels muscles facials (subretot dels masseters) son observats. Dins le cas dels carnivòrs, un comportament anormalament agressiu es frequent, mas pas sistematic. Dins lo premièr cas, l'animal cerca a mordre tot objècte se situissent près de son cap, e abandona pas la presa.
Lo lairadís d'un can enrabiat es especific (« bitonal »). Lo veterinari cerca alara sistematicament a escartar en primièra intencion la ràbia quand un can ven en consultacion amb de trebles nervioses.
La malautiá per las ratapenadas vampirs es pas coneguda amb precision. En Guaiana, d'anticòrs antirabics foguèron detectats sus d'animals presentant pas de simptòmas e per qui lo virus podava pas èsser mostrat.
Pendent lo periòde d'incubacion de la malautiá, lo subjècte transmet pas lo virus, qu'es indetectable segon las tecnicas de diagnostics actualas. A causa de sa fragilitat dins lo mitan exterior, l'intrada del virus dins l'organisme se fa pas que pel biais d'una efraccion de la pèl o per las mucosas bucala o oculara. La transmission pòt tanben se far per via aerosol, via las mucoses; es, per exemple çò qui se passa dins las caunas abitadas per de quiroptèrs enrabiadas: dos cases d'espeleològs foguèron contat coma avent contractat la ràbia après que foguèron en contacte amb d'aerosols venant de ratapenada enrabiadas… De biais mai rare, la transmission pòt tanben se realizar dins una quirurgia per transmission de cornèa.
Dins la mitat dels cases, aquela fasa dura mens de dos còps, dins 80 % dels cases, dura mens de tres meses. Un cas observat atenguèt 163 jorn. Lo periòde d'incubacion es mai sovent de tres a dotze setmanas mas pòt aténher dos ans, durada d'incubacion observada pel darrièr còp dins los ans 1930.
La fasa d'excrecion debuta abans l'apareisson dels primièrs signes clinics. Debuta dins 80 % dels cases sonque tres jorns abans la declaracion de la malautiá, dins 15 % dels cases sièis jorns abans, e fin finala dins sonque 5 % dels cases dins los uèits jorns. La fasa d'excrecion preceda pas sempre la declaracion de la malautiáDominique Bicoud e Marc Artois, « Rage canine erratique en Europe : risque d'épidémie/épizootie ? », Épidémiologie et santé animale, no 47, 2005, p. 93-101.
Ràbia umana drecha|vinheta|Un malaut de la ràbia. L'incubacion es variabla, compresa entre 12 jorns e mai d'un anHampson K, Coudeville L, Lembo T, Sambo M, Kieffer A, et al. (2015): Estimating the Global Burden of Endemic Canine Rabies. .
Los primièrs signes son non especifics, coma de dolors al nivèl del punt d'inoculacion. Pòt existir una prusor, una reaccion localaHemachudha T, Laothamatas J, Rupprecht CE, Human rabies: a disease of complex neuropathogenetic mechanisms and diagnostic challenges, Lancet Neurol, 2002;1:101-9. La malautiá contunha per l'apareisson de signes neurologics: trebles de las fonctions cerebralas superioras, ànsia, confusion, agitacion amb trebles del comportament amb insomnias, allucinacions, doblament de vision e d'eventuals deliris amb estat d'agitacion, podent èsser complicadas per de convulsions, una febre. Una idriofobia seriá presenta mai sovent se la transmission se faguèt mejans un canUdow SJ, Marrie RA, Jackson AC, Clinical features of dog- and bat-acquired rabies in humans, Clin Infect Dis, 2013;57:689-96.
La produccion de granda quantitat de saliva e de larmas amb dificultat de degluticion son tipics de las fasas avançadas. A vegadas, se desvolopa tanben en fin d'evolucion una idrofobia: la vista de liquid provòca una paur non rasonabla, alara que lo contacte provòca de sensacions de cremaduras insosteniblas. Sols los cases de ràbia « furiosa » (90 % dels cases) mòstran lis simptòmas d'idrofobia. Los autres cases de ràbia amòrfa o preseton pas.
La mòrt, gaireben inevitabla, se passa de dos à detz jorns après los primièrs simptòmas quitament se l'incubacion pòt prene de meses.
Dins un tèrç dels cases, la malautiá pren la forma d'una paralisia ascendenta ressemblant al sindròma de Guillain-Barré.
Lo diagnostic se fa o per la recerca d'ADN viral dins una biopsia cutanèa al nivèl de la nuca, o per la recerca d'anticòrs antirabics, que la preséncia es inconstanta e retardada.
Prevencion vinheta|Louis Pasteur. En França, la ràbia del rainal foguèt eradicada (arrèst del 30 d'abril de 2001 del ministre de l'agriculturaLa rage en France en 2011 sur le site de l'Institut Pasteur Lire en ligne). L'eradicacion foguèt menada, entre autres, mercé a la vaccinacion preventiva d'animals de companhiá e de personas potencialament expausadas al virus de la ràbia (quiropterològs, veterinaris, eca) e per un plan de vigiléncia d'aquela malautiá al nivèl nacional.
Un vaccin preventiu contra la ràbia existís e demora recomandat en França pels viatjaires, professionals e quiropterològs riscant d'èsser expausats al virusHaut Conseil de la santé publique (2013), Avis relatif à la vaccination antirabique préventive, traitement post-exposition et suivi sérologique des personnes régulièrement exposées au virus de la rage (voyageurs, professionnels, chiroptérologues), Avis publié le 22/02/2013 et rapport Vaccination antirabique préventive, traitement post-exposition et suivi sérologique des personnes régulièrement exposées au virus de la rage (voyageurs, professionnels, chiroptérologues) publié le 22/02/2013. Es inoculat a las personas que l'activitat es un factor de risc d'infection. Los veterinaris o las personas anant dins unes païses coma Índia per exemple. Aquel vaccin preventiu empacha pas una vaccinacion curativa.
La malautiá se pòt prevenir a condicion de s'i prene abans qu'aparescan los primièrs signes, es a dire pendent lo periòde d'incubacion, aplicant una vaccinacion curativa. Aquela idèa deguda a Pierre Victor Galtier fuguèt aplicada pel primièr còp per Louis Pasteur en 1885. Entre lo moment ont lo virus penètra dins l'organisme (mai frequentament per nhac, mas a vegadas per lecada d'una nafra o per arpada) e aquel ont la malautiá se declara, se passa mai sovent entre dos e uèit setmanas, çò que dona un temps de reaccion. De fach la durada de l'incubacion depend de la dòsi de virus inoculada, de la localizacion del nhac (mai es pròche d'una zona rica en terminasons nerviosas, mai aviat la malautiá se declara) e de la gravetat de la plaga.
De tornadas se devon far regularament per que la vaccination demora eficaça. Es utile de recomençar tant que possible lo material infectat après lo nhac se cal.
Longtemps se preparèt los vaccins contra la ràbia a partir dels tissuts nervioses, mas, en 1991, lo tractat de G. M. Baer(en) I. Vodopija et H.F Clark, Human vaccination against rabies., CRC Press, 1991, 2e éd., p. 577-578 et 580-585 reservava la plaça de causida, d'un costat als vaccins obtenguts per culturas sus embrions de guits (PDEV: « purified duck embryo vaccine ») e, d'un autre costat per tres tipes de vaccins preparats sus cultura de cellulas: los vaccins sus cellulas diploïdas umanas (HDCV, « Human diploid cell culture rabies vaccine ») (RabivacMR) los vaccins purificats sus cellulas VERO (PVRV, « purified Vero cell rabies vaccine ») VerorabMR, ImovaxMR, Rabies veroMR, TRC VerorabMR los vaccins purificats sus cellulas embrionàrias de poulet (PCECV, purified chick embryo cell vaccine). Aqueles vaccins son fòrça superiors als vaccins preparats sus teissuts nervioses, que siá al vejaire de l'eficacitat coma de l'innocuitat.
L'OMSOrganizacion panamericana de la santat (OMS), « Guide actual de l'OMS pel tractaement antirabic uman abans e après exposicion », sus new.paho.org (consultat lo 16 février 2010),OMS, « Rage », sur www.who.int/fr, décembre 2008 (consulté le 16 février 2010) recomanda l'abandon complèt dels vaccins antirabics suls teissuts nervioses.
Tractament