vinheta|Dins lo tunèl dem Mur occidental vinheta|Lo pichob Kotel, “HaKatan” vinheta|Amassada devant lo Mur occidental pendent la benediccion sacerdotala
Lo Mur de las Lamentacions, tanben nomenat Mur occidental (ebriu : הכותל המערבי, translit. : HaKotel HaMa'aravi) o lo Kotel (« lo Mur »), e en arabi : il-Mabka e El-Burak, es un mur de sosten de l'esplanada del temple de Jerusalèm, situat dins lo quartièr josieu de la vielha vila de Jerusalèm datant del sègle I, a l'acabar la construccion del Temple d'Eròdes.
Integrat al sègle VII als murs de cencha de l'Esplanada de las Mosquetas pendent la construcccion de la copòla del Rocás puèi de la mosqueta al-AqsaQuelle est l'origine du mur des Lamentations à Jérusalem ? sur Futura Sciences., es venerat per una partida dels josieu coma mur del Mont del Temple e per sa proximitat amb lo Sant dels Saints del Temple d’Eròdes ; que n’es alara considerat coma sanctissim luòc per la preguièra.
Lo Mur occidental tanben venguèt un simbòl nacional israelian; de ceremonias civilas s'i debanan, coma pendent lo Jorn del sovenir.
Construccion del mur Lo Mur de las lamentacions es un rèste del mur de sosten bastit per agrandir lo plan ont lo Segond Temple de Jerusalèm foguèt auçat. Los grands blòts de pèire de la partida inferiora son d’estil erodian, analòg al mur de cencha del tombèl dels Patriarcas a Ebron .
Fins al començament del sègle XXI, los istorians pensavan qu’aqueste espandiment aviá estat realizat per Eròdes lo Grand en vista d'agrandir, o de tornar bastir, le temple d’Eròdes. Mas, en 2011 des recercas arqueologicas per l'equipa de Ronny Reich torna sus aquesta version. En efièch, la descobèrta, al pé de las fondacions del Mur, de pèças de moneda batudas per Valerius Gratus, prefècte de Judèa vèrs 17/18 de l'èra comuna, mostrariá que la construccion del mur aviá pas començat avant la mòrt d’Eròdes (en 4 AbC). Aquò poiriá far rason a l'istorian roman Flavi Josèp qu’afirma que las òbras del Mont del Temple avián estat acabadas sonque jol règne del rei Agrippa II ,.
Lo pan de de long visible es de fach pas qu'una partida de la muralha occidentala, de de long. Lo rèste del mur es ara situat per una partida dins lo quartièr arab de la vila, utilizat coma quatren mur dels ostals tenents, e per l'autre enterrat sus mai de . Aquesta partida sosterrenha pòt èsser vist passant pel tunèl sosterranh que seguís lo mur sus mai de .
Lo Mur de las lamentacions fa partit d'un mai grand site religiós de la vièlha vila de Jerusalèm, nomenat Har haBayit pels josieus, mont del Temple pels cretians eAl-Haram al-Qudsi al-Sharif (lo « Nòble Sanctuari ») pels musulmans. Existís una autra partida d’aqueste mur, un pauc mai al nòrd, qu’es nomenat lo Kotel HaKatan, le Pichon Kotel, considerat per unes coma mai pròche del Sant dels Sants que lo grand KotelPar une décision de la justice israélienne de 2012, il est interdit de sonner du shofar au petit Kotel. . Una pichona cambra sosterranha, nomenada « La Cauna », situada dins lo tunèl del Mur de las lamentacions, es encora mai pròche del Sant dels Sants, mas pòt èsser frequentada sonque per unes visitors a l’encòp.
Lo luòc sant josieu Lo Kotel es lo sanctissim de la religion josieva qu’es ara lo luòc mai pròche del Kodesh Ha'Kodashim (Sant dels Sants), sala dels primièr e second temples que sol lo Grand prèire d'Israèl podava accedir. Existís en fach un luòc mai pròche, dins lo sosterranh del Kotel, fasent dirèctament fàcia al Kodesh Ha'Kodashim (ont es uèi auçat la copòla del Rocàs). Segon la costuma, de josieus que van pregar al Mur occidental o Kotel, i pausan de vòts, mai sovent jos la forma de preguièra e de papierons plegats marcats de lors vòts, que son enseguida incerits dins las fendilhas que separan las diferentas pèiras del mur.
Origina del nom de « mur de las Lamentacions » Lo tèrme de « Mur de las Lamentacions » es introdusit al sègle XIX pels mandataris britanics, que lo traduson de l'arabi il-Mabka. Aqueste tèrme agrada pas los mitans josieusHillel Halkin, Western Wall or Wailing Wall, Philologos, The Forward, 2001 e tanpauc los arabs, que lo nomenan El-Burak, lo nom de la montura de Mahomet per son viatge nocturn.
Uèi, l'usatge dels tèrmes « Mur occidental » o « Mur de las Lamentacions » o « El-Burak » es un enjòc de la guèrra dels mots dins lo conflicte israelopalestinianUne recherche sur Google Books montre que « Mur occidental » est utilisé dans ce sens précis dès 1853 par Félicien de Saulcy (voir recherche sur Google Books de « Jérusalem et "mur occidental" ») et dès 1840 par les Archives Israélites de France (voir Archives israélites de France(1840)) et que « Mur des Lamentations » est utilisé pour la première fois en 1856 par Armand de Mestral dans son « Commentaire sur le livre des Psaumes » (voir une recherche sur Google Books des livres publiés avant 1870 mentionnant le mur des Lamentations)..
Lo Mur per l'islam Lo Mur a tanben un sens important pels musulmans que servís de sosten a l'esplanada ont son bastits la copòla del Rocàs e la mosqueta al-Aqsa, tresen luòc sant de l'Islam.
Segon la tradicion islamica, pendent lo viatge nocturn del profèta Moamet pendent que montava sul buraq, que lo menèt de La Mèca cap a Jerusalèm., Moament liga li buraq al mur occidental, avant de pregar sus l'Esplanada e de vitjar amb l'àngel Jibril (Gabrièl) cap al Cèl, ont encontrèt d’autres profètas (Adam, Jèsus, Joan Batista, Josèp filh de Jacòb, Enòc, Aaron, Moïses e Abraam)Religion and the Arts, Volume 12. 2008. ,.. Al luòc precís ont liga lo buraq, una mosqueta pichona foguèt bastida e nomenada « mosqueta del buraq »https://web.archive.org/web/20150907014953/http://www.islamiclandmarks.com/palestine/jerusalem/buraq_masjid.html. Se situa al caire sud-oèst de l'Esplanada de las mosquetas, just al dessús del Mur occidental.
D’escrich del sègle XIV d'Ibn Furkah contan que la montura de Moamet aviá estat ligada al mur occidental pendent lo viatge del Profeta a Jerusalèm . Aquesta tradicion reviscolèt amb los Jordanian après la creacion de l'Estat d'Israèl per far balanç a l'interés dels josieus pel site.
En 2013, d’òbras israelianas près de la pòrta Al-Magharbeh (escavament, desencombrament de las vias sosterranhas e destruccions) provòcan una polemica e l'inquietud del musulmanshttps://web.archive.org/web/20140714194636/http://www.ism-france.org/analyses/Israel-s-empare-du-dernier-secteur-musulman-restant-pres-de-la-mosquee-Al-Buraq-article-18046 Israël s'empare du dernier secteur musulman restant près de la mosquée Al-Buraq ; 13 avril 2013.
Istòria Segon la Bíblia, lo Temple de Salamon seriá estat lo primièr Temple de Jerusalèm, que la construccion se seriá realizada vèrs lo sègle X AbC sus un sitemegalitic. Sa destruccion pels Babilonians data de 586 AbC. Los arqueològs pasmens trobèron pas cap de rèstes d’aqueste bastit mas la conjonctura politica empacha las escavacions sistematicas. Le nombre d'abitants de Jerusalèm a aquesta epòca, unes centenats, fa improbabla la construccion d'una granda estructuraLehmann, G. (2003) The United Monarchy in the Contryside : Jerusalem, Judah and the Shephelah during the Tenth Century BCE. In Jerusalem in the Bible and Archaeology : The First Temple Period, edited by A.G. Vaughn ans A.E. Killebrew (Atlanta : Society of Biblical Literature) : 117-162. Lo segond temple foguèt erigit en 515 AbC., la cinquena annada del règne de Darius lo Grand (Esdras 6:15), plan agrandit e abeit par Eròdes le Grand, inaugurat en 63 ApC es arroïnat per las armadas romanas en 70, après la primièra guèrra judeoromana. Lo mur actual sembla posterior a l'agrandiment erodian e datariá del començament de sègle I.
Testimoniatge de la destruccion del Temple pels Romans Flavi Josèp, testimòni de la casudavde Jerusalèm presa per Titus en 70, conta dins La Guèrra dels josieus, Libre VII, que sola demora la partida occidentala del Mur:
Destruccion de Jerusalèm vèrs 135 Après la desfacha de la revòlta de Bar Kokhba (vèrs 135), Jerusalèm es destrucha. La novèla vila qu’es nomenadaÆlia Capitolina tornèt èsser bastida sul plan d'una colònia romanaSimon Claude Mimouni, Le judaïsme ancien du VIe siècle avant notre ère au IIIe siècle de notre ère, París, 2012, ed. PUF, P.522..
Interdiccion de la vila als Josieus - levat un jorn per an per s'i « lamentar » alt=|vinheta|Gravadura (v. 1880) representant lo Mur per Bida venent de Jewish Encyclopedia. Los Josieus, quinas que siá las tendéncias son fòrabendits de la vila coma de l'ensemble de la ChòraSimon Claude Mimouni, Le judaïsme ancien du siècle avant notre ère au IIIe siècle de notre ère, París, 2012, ed. PUF, P.522., tanben los josieus nazorèus que reconeissavan Jèsus coma MessiasIls se replient vers le nord et s'implantent en Galilèa, . Segon Epifàni de Salamina, sols los crestians de la « Glèisa Granda » son autorizats a viure e anar a JerusalèmÉpiphane de Salamine, Traité des poids et mesures, 14.. La populacion d'Aelia Capitolina es ara subretot compausada de veterans de la Va legion <i id="mwsA">Macedonia</i> e de la Xa legion romana que torna bastir son camp e forma tanben lo còr de la populacion de la vila, mas tanben de Grècs e de Sirians en general.
Unes istorians penson que l'interdiccion de venir dins l'anciana Jerusalèm auriá estat assoplida a l'epòca d'Antonin lo Pietós, quitament se sembla aver contunhada après la conversion de l'emperaire Constantin al cristianisme.
Al sègle IV, Jeròni d’Estridon, un dels quatre Paires de la Glèisa latina, violentament antijosieu, menciona dins un comentari de libre de Sofonias 1.15 « Aqueste jorn es un jorn de furor, Un jorn de destresa e d'ància, Un jorn de ravatge e de destructcon, Un jorn de tenèbras e de sornièras, Un jorn de nèblas e de tubas,... », puèi utiliza l'accuzacion de deicidi formulada dins lo corpus patristic: « Fins a aqueste jorn, aquestes logadaires ipocritas son enebits de venir a Jerusalèm, que son los murtrièrs dels profètas e mai lo darrièr d'entre eles, lo Filh de Dieu; al mens que vengan per plorar que se lor foguèt donada la permission de se lamentar sus las roïnas de la vila, contra pagament ». vinheta|Fotografia del Mur en 1894. Jeròni indica donc que los Josieus interdits de ciutat lo rèste de l'annada, venián « se lamentar » un jor particular, contra pagament. Es lo 9 Ab du calendièr ebraïc « quand an le drech de venir se lamentar sus las roïnas del Temple per ne remembre la casuda o sas casudas successivas (Tisha Beav). » Quitament se Jeròni menciona pas explicitament lo « Mur », mena a la formulacion « Mur de las lamentacions » que lo mond crestian utiliza per designar lo mur Oèst del Temple, que foguèt pas aclapat en 70.
Es tanben possible que a partir dels Sevèrs de josieus « tornèron demorar a Jerusalèm, quitament se l'interdiccion foguèt pas anullada que la populacion d'Ælia es atestat dins la literatura rabinica per de mencions fasent estat d'una « santa sinagòga de Jerusalèm ». »
En 637, après la conquista musulmana de Jerusalèm, los Josieus recebon l'autorizacion de tornar viure e de practicar lor religion liurament dins la vila. La conquista auriá tanben provocat la signatura de la Convencion d'Omar en 637, que descriu los drechs e las restriccions dels Crestians e dels Josieus vivent jos l'autoritat musulmana.
A l’Edat Mejana drecha|vinheta|Lo Kotel sus una gravadura estampada en 1850 Lo mur es ja un luòc de preguièra coma ne fa lo testimoniatge Benjamin de Tudèla al sègle XII: « A l'opausat d’aqueste luòc, a l'occident es une muralha qu’es un rèste d’aquesta del Temple e tanben del Sant dels Sants. Se nomena la pòrta de Misericòrdia. Totes los josieus van pregar a aqueste luòc ont èra la plaça ».
Jos l'Empèri otoman