vinheta|"Protegir los colons"; Illustracion per JR Browne per son trabalh "The Indians Of California", 1864
Lo genocidi de Califòrnia èra una seria de massacres dels pòbles indigènas de Califòrnia pels colons, soldats, e govèrns de Califòrnia e los Estats Units d'America al sègle XIX. Commencèt après la conquèsta americana de Califòrnia pendent la Guèrra Americanomexicana e l'afluéncia seguenta de colons americans a la region coma resultat de la Ronçada cap a l'aur de Califòrnia. Entre 1846 e 1873, s'estima que los colons tuèron entre 9 492 e 16 094 natius de Califòrnia; fins a qualques milièrs d'eles son tanben afamats o forçats de trabalhar fins a la mòrt. Lo trabalh forçat, los enlevaments, lo viòl, la separacion dels enfants, e lo desplaçament forçat son generalizats pendent lo genocidi e son encoratjats, tolerats, e quitament implementats pels foncionaris e comandants militars dels Estats Units.
Lo libre de 1925 Handbook of the Indians of California estima que la poblacion indigèna de Califòrnia declinèt d'aperaquí 150 000 en 1848 a 30 000 en 1870 e a 16 000 en 1900. Aquel declin foguèt causat per una combinason de malautiás, de naissenças bassas, de famina e genocidi. Entre 10 000 e 27 000 foguèron tanben someses a de trabalhs forçats pels colons americans, alara que las autoritats californianas promulgavan de leis que despossediguèron las populacions indigènas americanas.
Dempuèi las annadas 2000, los istorians an caracterizat lo periòde immediatament seguent la conquista de Califòrnia coma un dins la quala los minaires, los agricultors e los elevaires americans de la frontièra americana s'engatgèron dins lo genocidi sistematic dels indigènas californians. En 2019, lo governador de Califòrnia, Gavin Newsom, qualifiquèt los eveniments coma "genocidi", en apondent, "...es aital que deurián èsser descriches dins los libres d'istòria." Demandèt tanben de perdon per "la violéncia, la discriminacion e l'espleitacion condonadas pel govèrn de l'estat al cors de son istòria.". Dins un òrdre executiu de 2019, Newsom anoncièt la formacion d'un "Conselh de Vertat e de Guarison" per melhor comprene lo genocidi e informar las generacions futuras sus çò que se passèt..
Contèxte Pòbles indigènas vinheta|upright=1.6|Grops etnics e lingüistics indigènas (insert) de Califòrnia abans l'arribada dels Europèus vinheta|William Ralganal Benson, panieraire pomo que publiquèt un racònte pomo sul massacre de Clear Lake vinheta|Sally Bell, subreviventa del massacre de Needle Rock, de pè a costat de son òme Abans l'arribada dels espanhòls, Califòrnia abriguèt una populacion indigèna estimada de 300 000 abitants.. Lo grop mai grand èra los Chumash, amb una populacion d'aperaquí 10 000 personas.. La region es fòrça divèrsa, amb fòrça lengas distintas parladas. Malgrat qu'i a una granda diversitat dins la region, las descobèrtas arqueologicas mòstran pauc de pròvas de conflictes intertribals.
Referéncias
Categoria:Istòria de Califòrnia