La Bastida de Shalòssa (Labastide-Chalosse en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn. Perimètre deu territòri
Au sud-ouèst de la comuna, lo Lui de França que hè lo limit dab la comuna d'Argelòs.
Toponimia Burgum Regine (1288) : « Datum apud Burgum Regine, vij die Maii »(la) Charles Bémont, Rôles gascons, Vol. 2, Paris, Impr. nationale, 1885, 580 p. (léger en linha), p. 339, article 1097, nòta 1 colona dreta.. Ecclesia de Ponte reginæ (1335)(la) « Extrait du Livre rouge de l’évêché d’Aire », in Bulletin de la Société de Borda, 1885, (léger en linha), p. 280.. Bastida de Ponte de la Rayne (1340) : « Bastidas de Gene et de Ponte de la Rayne »(la) Rôles gascons, article 163, 29/07/1340, image C61/70 membrane 10 de 23 (léger en linha).. Loci de la Reyne (1358)(en) « The Gascon Rolls Project (1317-1468) » (consurtat lo 23/08/2016), Rôles gascons, 27/05/1358, image C61/70 membrane 5 de 21, ligne 51.(en) Guilhem Pépin, « Ramon Durand of Toulouse », in Fourteenth Century England VII, W. Mark Ormrod, 2012, 240 p., ISBN 978-1-84383-721-3, (léger en linha), pp.83-84, note 58.. La Bastide de la Reine (1653)(fr) P. Du val d'Abbeville, mapa de l'avescat d'Aira en Gasconha, éd. 1653, (véder en linha).. Labastide la Reyne annexe de Monsegur (1737)(fr) Libe parropiau de Labastide-Chalosse 1737 1792, Archius de las Lanas E dépôt 130 / GG 1, vista 2/133, (01/02/1737), (léger en lihna).. Municipalité de Labastide (1793)(fr) Estat-civiu de Labastide-Chalosse 1793 1831, Archius de las Lanas E dépôt 130 / E 1-3, vista 2/375, (01/01/1793),(léger en lihna).. Labastide (Chalosse) (1861)Libe de las deliberacions deu Conselh municipau de La Bastida de Shalòssa ; sesilha deu 20/05/1861.. Labastide Chalosse (1862)Libe de las deliberacions deu Conselh municipau de La Bastida de Shalòssa ; sesilha deu 16/02/1862..
La prononciacion qu'ei [labas'tiðə] Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 117-118.
Dauzat qu'explica lo nom bastida, deu latin bastita, participi passat substantivat, a l'origina ua petita fortificacion, puèi petitas vilas fondadas aus sègles XIII e XIV, dab franquessas peus poblants Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 57, a Bastia.
Bénédicte Boyrie-Fénié qu'ajusta lo vèrbe bastir vien deu francic *bastjan, « trenar », qui's refereish a las fortificacions trenadas dab paus a l'entorn d'un castèth. En 1327 que fondèn la bastida deu Pont de la Reina, qui prengó pendent la Convencion, lo nom de La Bastida de Shalòssa .
Istòria
Antiquitat Un site roman qu'estó reconeishut en 1986(fr) B. Boyrie-Fénié, Carte archéologique de la Gaule - Les Landes 40, 1994, 192 p., ISBN 2-87754-033-2, 130-Labastide-Chalosse, p.95.. L'endretParcèla n° 59, seccion A, , aperat deu nom revelator de "Glizia" (gleisiar), qu'a balhat sòbras d'ua paret (enterradas) e un chic de mobiliari (vertèlh, tròç de teula e de ceramica).
Edat Mejana Ua cavaria de Monbet (actuaument ostau de "Mombeigt" : Mont Bèth, sus la comuna de la Bastida), dab maison e molin nòbles, qu'es mentavuda entre 1262 e 1757(fr) Ph. Soussieux, Dictionnaire historique des Landes, Études landaises, 2012, 830 paginas, ISBN 978-2-9500625-5-0, p.520.. Tanbenh, que tròban mencion d'ua ecclesia de Montbet en 1335(la) Libe roge de l'avescat d'Aira, 1335. pròche de las de Casalon, Ponte reginæ, e Capra.
A ua data de mau precisarDens la literatura que tròban datas de totas, mes nada hont n'es pas jamei balhada : "avant 1297" (Les Bastides d’Aquitaine, du bas-Languedoc et du Béarn, collectif, Bruxelles, 1985, p.125) ; "1307" (fiche Mérimée de l’église St-Vincent à Labastide-Chalosse consurtada lo 24/08/2016) ; "1326" (site Bastides d'Aquitaine consurtat lo 24/08/2016) ; "1327" (Landes & Chalosses, sous la direction de Serge Lerat, 1984, éd. Cairn, 2010, tome 2, p.1087) ; "1342" (site Centre d'étude des bastides consurtat lo 24/08/2016). (fin deu sègle XIII o debuta deu XIV), ua bastida qu'es edificada dens la vath deu Lui de França. Qu'es aperada "la bastida de Pont la Reina". Çò de segur, la vila qu'èra dejà fortificada en 1333 quan lo Ramon Durand e's hasò tuar au cors de l'assaut que lançà dab lo senescau de Gasconha contra la bastida on s'èran embarrats los bastards de Caupena e de Podens.
En junh de 1467, la parròpia de La Bastida de Pont la Reina e la d'Audinhon qu'estón unidas a la baronia de Haget au benefici d'Odet d'Aidia, baron de Haget(fr), Charles Samaran, La Gascogne dans les registres du Trésor des chartes, V. 4, 1966, p. 191, segon JJ226A n°8 fol.3, (léger en linha)..
Epòca modèrna Segon la legenda, la Bastida que seré estada arroeinada per la Joana de Labrit. Pr’amor d’un escarni que l’aurén hèit lo monde de pr’aquiu, la reina que demandà : – « Quin s’apèra aquera vila ? – La Bastida ! ce’u responón. – Que serà viste desbastida »(fr) J.A. Costedoat, Benearnum, drame historique en quatre actes prose et vers, écrit en français aquitain espagnol, Veirias, 1940, 56 paginas, p. 7..
Mantuas publicacions que disen (shens balhar nada hont) que la bastida seré estada abatuda en 1569 preus Huganauts, mes lo verbau deu Carles IX (1572), ne mentau pas sonque la glèisa e ua maison cresmadas : arren mei que per las autas parròpias de l'avescat d'Aira(fr) « Procès-verbal de l’état des églises du diocèse d’Aire au XVIe siècle », in Bulletin du Comité d'histoire et d'archéologie de la province ecclésiastique d'Auch, 1860, p.462, (léger en linha)..
La parròpia de « Labastida la Reina » qu'èra un annèx de Montsegur e que depenè de l'archiprestat de Shalòssa (que lo sièti n'èra Aulès) dens la diocèsi d'Aira. Quenha que sii l'epòca de destruida o d'abandon de la bastida, a l'entrada deu sègle XIXauCadastre napoleonian de Labastide-Chalosse, Achius de las Lanas 286 W 130, seccion C, debut sègle XIXau, (véder en linha). n'i damora pas sonque la glèisa de Nosta Dauna de Labastida entornejada deu son cemitèri de las estelas discoïdaus.
Epòca contemporanèa
Tanlèu començat lo sègle XIX, la parròpia que vad annèx de CasalonArchius de las Lanas 70V156/6-8, p.217 (1809) ; Achius de las Lanas 70V95/1 p.176 (1895). (uei en Momui). La glèisa de Sent Vincenç de Labastida qu'es bastida en 1873(fr), « L'église St-Vincent », sus Mairie de Labastide-Chalosse (consurtat lo 24/08/2016).. La glèisa vielha qu'es despitada entà n'arrecaptar las pèiras de talha e auts materiaus tà bastir la glèisa nava. Que l’arcastavan d’estar de tròp mau-sana, desanada e estremiada au sud de la comunaLibe de las deliberacions deu Conselh municipau de La Bastida de Shalòssa ; sesilhas deu 13/02/1870, 30/03/1873, 12/03/1874.. Lo cemitèri vielh qu'es enqüèra utilizat en 1873Data sus ua pèira tombau, mercada suu panèu d'information de la "Société landaise des amis de St-Jacques et d'études compostellanes", suu site d'implantacion de la bastida..
Administracion
Demografia
Lòcs e monuments Lo site d'implantacion de la bastida. Coneisheder en vista aeriana, que s'i pòt véder enqüèra varats e tarrèrs de proteccion. La hont de sent Pèir de Beugòs, suu camin de Haget a La Bastida, mes suu territòri de MomuiCadastre de Momui, seccion A, n°417. La glèisa de sent Vincenç, bastida en 1873.
Personalitats ligadas dab la comuna
Véder tanben
Comunas de las Lanas
Ligams extèrnes Comunautat de comunas de Shalòssa Tursan Lo site de la bastida, vista aeriana, Géoportail.
Nòtas
Categoria:Comuna de Shalòssa Categoria:Comuna de las Lanas Categoria:Lanas Categoria:Comuna de Gasconha