La teorìa dij nùmer, mincatant ciamà ëdcò aritmética superior, a l'é un-a dle pì vèje branche dla matemàtica, armontand andaré a vàire milen-e d'agn. Le prime chestion considerà a j'ero gropà ai problema ëd fé ëd cont e ai concèt elementar dl'aritmética. Tra j'àotri problema considerà ant la teorìa dij nùmer clàssica a-i son vàire rompatesta matématich e ij problema dla paròla.
Ant sò sust pì grand, la teorìa dij nùmer as anteressa dle proprietà dij nùmer naturaj, lòn ch'a comprend la divisibilità, lë studi dij nùmer prim e ëd coj compòst. Ëd sòlit, ij problema e le congeture dla teorìa dij nùmer a son franch bel fé a enonsié e fòrt mal fé a dimostré: a-i son ëd problema ch'a resto ancora duvert dòp senten-e d'agn dë sfòrs, coma l'avosà congetura ëd Goldbach.
Ant ij darié temp la teorìa dij nùmer a l'ha avù d'amportante aplicassion a le comunicassion an rèj e a la complessità computassional.
Përsonage amportant ant la stòria dla teorìa dij nùmer Pitàgora (585-501 aGC) Euclid (323-285 aGC) Archimede (287-212 aGC) Eratòstene (anviron 276-anviron 194 aGC) Diofant (anviron 250) Sun Zi (anviron 300) Aryabhata (anviron 476-anviron 550) Brahmagupta (598-anviron 660) al-Karaji (anviron 1090) Bhaskara (1114-anviron 1185) Leonardo Fibonacci (anviron 1180-anviron 1250) Ch'in Chiu-shao (anviron 1202-1261) Rafael Bombelli (1526-1572) Claude-Gaspard Bachet (1581-1638) Marin Mersenne (1588-1648) Pierre de Fermat (1601-1665) Bernard Frenicle de Bessy (anviron 1602-1675) John Pell (1610-1685) John Wallis (1616-1703) William Brouncker (1620-1684) Christian Goldbach (1690-1764) Leonhard Euler (1707-1783) Edward Waring (1734-1798) Joseph-Louis Lagrange (1736-1813) John Wilson (1741-1793) Adrien-Marie Legendre (1752-1833) Carl Friedrich Gauss (1777-1855) Gabriel Lamé (1795-1870) Carl Gustav Jacob Jacobi (1804-1851) Peter Gustav Lejeune-Dirichlet (1805-1859) Ernst Eduard Kummer (1810-1893) Pafnouti Lvovitch Cebicev (1821-1894) Ferdinand Gotthold Max Eisenstein (1823-1852) Édouard Lucas (1842-1891) David Hilbert (1862-1943) Axel Thue (1863-1922) Jacques Salomon Hadamard (1865-1963) Charles Jean de la Vallée-Poussin (1866-1962) Godfrey Harold Hardy (1877-1947) Ivan Matveevič Vinogradov (1891-1983)
Categorìa:Teorìa dij nùmer