Ël trat gastrointestinal (o canal alimentar) a l'é ël sistema d'òrgan che a përmet la digestion dël mangé, l'assorbiment dij nutriment, e l'eliminassion djë scart. A l'é part essensial dël sistema digestiv e a comprend ij segment ch'a van da la boca a l'ano.
Part prinsipaj dël trat gastrointestinal Boca: Andoa a ancamin-a la digestion con la masticassion e l'assion dj'enzim salivar. Faringe e Esòfagh: Ël mangé a passa travers la faringe e a l'é smonù ant lë stòmi da l'esòfagh grassie a le contrassion muscolar (peristalsi). Stòmi: Ambelessì ël mangé a l'é mës-cià con àcid clorìdrich e enzim për formé ël chilo. Intestin cit: Compòst da duoden, digiun, e ìleon, a l'é andoa che la pì part dij nutriment a son assorbì. Intestin gròss: A comprend ël còlon, ël ret, e l'ano. A gestiss l'assorbiment d'eva e a forma le merde.
Fonsion Digestion mecànica e chìmica: Redussion dël mangé an molécole pì cite. Assorbiment: Traspòrt dij nutriment ant ël sangh. Eliminassion: Espulsion djë scart pa digerì.
Organ d'agiut Ël trat gastrointestinal a cooper-a con: Fìdich (produssion ëd fel për la digestion dij grass). Pàncreas (secreta enzim digestiv e insulin-a). Cistifelia (anmagasin-a la fel).
Maladìe comun-e Gastrite: Infiamassion dla mucosa dlë stòmi. Refluss gastroesofageo: Ritorn d'àcid ant l'esòfagh. Sìndrom dël còlon iritàbil: Disturb ant l'intestin gròss. ùlsera: Lesion ant la mucosa dlë stòmi o dùoden.
Curiosità An Piemont, la dieta tradissional, rica ëd polenta, carn, e formagg, a peul avèj n'impat sla salute dël trat gastrointestinal. Consum moderà e alimentassion equilibrà a son ciav për evité problem.
Referense Gray, H. (1918). Anatomia umana.
Categorìa:Biologìa Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI