N'Arch a l'é na strutura architetònica curva, dovrà për soporté ël pèis ëd na costrussion (pont, pòrti, muraje) o për fin decorativ. A l'é stàit fondamental ant l'evolussion dl'architetura, da l'antichità al di d'ancheuj.

Stòria dl'Arch Antichità J'arch a nasso ant la Mesopotamia e an Egit (III mileni a.C.), ma ij Roman a-j përfession-o, costruend ij prim arch semicircolar ëd pera e ciman. An Piemont, j'arch roman as treuvo ant le ruin-e d'Augusta Taurinorum (Turin) e ant l'Arch d'Osta a Susa.

Medi Ev e Rinassiment Ant ël Medi Ev, j'arch a dvento pontù (gòtich) o a fer ëd caval (àrab). An Piemont, le catedral ëd Ast e d'Ivreja a mostro arch ogivaj. Ant ël Rinassiment, j'arch a pijo forma clàssica, com col ëd la Gran Madre ëd Turin, bele ch'a costa cesa sì a l'é dël 1831.

Età Contemporanea Ant l'Eutsent, j'arch a son dovrà ant le stassion ferroviarie e ant ij palass neoclàssich. An Piemont, l'arch monumental ëd la Pòrta Neuva a Turin a smon n'esempi dë stil Liberty.

Sòrt d'Arch Arch Roman (semicircolar): Tìpich dij pont e dj'aquedòt roman (es. Pont dël Diav an Val d'Osta). Arch Gòtich (pontù): Caraterìstich dle catedral medieval. Arch a fer ëd caval: Comun ant l'architetura àraba e norman-a. Arch Parabòlich: Dovrà ant l'architetura moderna për còse avansà (es. stassion ëd Turin Porta Susa). Arch Piat: Strutura ch'a smija a n'arch ma sensa curva, dovrà ant ël design contemporani.

Técniche ëd Costrussion Clàssica: Blòch ëd pera o mon butà an sima a na forma ëd bòsch. Ciman armà: Përfessionà dai Roman e dovrà ant ij viadòt modern. Metaj e Véder: Combinassion për arch trasparent o futurista (es. arch ëd la stassion ëd Porta Susa).

Ròl ant l'Architetura Piemontèisa Arch Religios: Arch trionfal ëd la Cesa ëd San Lorens a Turin. Arch Modern: La strutura curva dël Lingòt, ex-fàbrica trasformà an sènter cultural.

Desfide Contemporanie Conservassion: Restàuro dj'arch antich danegià da l'erosion o smòg (es. l'Arch d'Osta). Sicurëssa: Còl ëd struture veje an sij pont. Inovassion: Arch bioclimàtich për edifissi sostenìbij.

Vos Corelà Pont

Categorìa:Architetura Categorìa:Coltura piemontèisa Categorìa:Società piemontèisa Categorìa:Stòria Categorìa:Società Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI