thumb|Apie cinèise N'apia da bataja a l'é n'arma bianca a na sol man, formà da na lama curvà o drita fissà a n'asta curta, dovrà për colpì, tajé, e foré. A l'é stàita un-a dle prime arme a esse dësvlupà da l'òm e a l'é stàita dovrà da vàire popoj ant la stòria coma arma 'd combatiment, ma 'dcò coma utiss o sìmbol dë stat.
Descrission N'apia da bataja a l'é fàita da: Na lama: An pera, ram, bronz, o fer, motobin dur. A peul esse: Drita, për tajé con precision. Curvà, për dé 'd colp pì gròss e penetrant. Con un arpòch dal vers opòst, che a peul esse: Na ponta (për foré). Un martel (për dësblé). Un còrn (për ambranché le protession). N'asta (man): An bòsch, da curt a medi, generalment da 50 cm a 1 méter.
Stòria Preistòria Ij prim esse uman a l'han dovrà apie 'd pera. A l'era n'utiss e n'arma.
Antichità Mésopotamia e Egit: Apie 'd ram o bronz, motobin ràire. Grecia e Roma: Pì dovrà la spa o la lansa; l'apia a l'era pì d'utiss o për dë sbaruv. Pòpoj germànich e selt: A dovravo apie gròsse a doi man (francisca) da campé o da tajé.
Medi ev Vichingh: A l'han fama për soe apie daneise a doi man, gròsse e terìbij. Cavalié: A dovravo 'd cite apie da cavalié për ël combatiment ravisinà. Fantarìa: A l'era l'arma pì econòmica për ël soldà comùn.
Età Moderna e dëclin Con l'avnì dle còte 'd maja e dle piastre, l'apia a perd efetività. A resta n'arma cerimonial o dë stat. A compariss ancor ant le aràldiche e 'nt le tute da guèra 'd vàire nassion.
Sòrt d'àpie Për dimension Apia a na man: La pì comun, për ël combatiment man a man. Apia a doi man: Pì gròssa, dovrà për fé dë dànn gròss e contra le protession. Apia da campé (francisca): Për campela prima dl'assàut.
Për popolassion Apia vichinga: A doi man, con lama motobin larga. Apia d'India e dl'Asia sentral: Motobin decorà e curva. Apia dle tribù african-e: An fer, con forme motobin particolar.
Utilisassion an bataja Contra le còte 'd maja: A podìa tajé j'anej. Contra jë scù e le piastre: Ël martel a l'era bon për dësfé. Contra ij cavaj: A podìa tajé le gambe dij cavaj. Ant le formassion: A l'era bon-a për dësfé le linie nemise. A l'era n'arma motobin brutal, ch'a causava ferìe motobin gròsse.
Apia coma sìmbol Moltìssime colture a l'han dàit a l'apia un sens sìmbolich: Podèj e autorità: Coma l'apia dël censor roman. Liberassion e arvolussion: An sla bandiera dij partesan. Onor militar: Ant l'aràldica 'd vàire famije nòbij. Mitologìa e religion: L'apia a l'é l'arma 'd vàire dé (es. Perun slav, Thor norvegeis).
Apia ant lë spetàcol e 'nt la cultura 'd massa Cine e television: Motobin present ant ij film sui Vichingh e an sj'epopee medieval. Literatura fantàstica: Ant Il Signore degli Anelli, Conan, e 'nt ij gieugh ëd ròl. Gieugh e spòrt: An vàire gieugh ëd combatiment e dë spetàcol.
Modernité Ancheuj, l'apia a l'é dovrà: Ant le competission ëd lansé l'apia (axe throwing). Ant le rievocassion stòriche. Coma utiss da camp për ij dzor-vivent.
Vos corelà Vichingh Arma bianca Martel da guèra Spa Cavalìé Popoj germànich
Arferiment
Categorìa:Stòria militar Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI