Öyvind Axel Christian Fahlström (São Paulo, 28 de dezembro de 1928 — Estocolmo, 9 de novembro de 1976) foi um artista sueco-brasileiro da pop art que, em muitas de suas obras, chamou a atenção para os problemas dos países de Terceiro Mundo.
Filho de escandinavos, passou sua infância no Rio de Janeiro, onde foi educado em dois idiomas, o português e inglês.
Embora conhecido internacionalmente, no meio acadêmico das artes plásticas, a literatura a respeito de sua obra é bastante escassa no Brasil. Atuou também como jornalista, além de ter sido um artista muito versátil. Sua obra inclui poesia concretista, instalações, pinturas, desenhos, radionovelas, peças de teatro, vídeos, gravuras e painéis.
Uma das suas obras – o quadro Sitting … Six months later (Version A) – está incluída no Cânone Cultural da Suécia (Sveriges kulturkanon), uma lista oficial de obras e realizações particularmente importantes para a herança cultural do país.
Biografia Öyvind Axel Christian Fahlström era filho único de Frithjof Fahlström e Karin Fahlström, nascidos, respectivamente em 1886, na cidade norueguesa de Trondheim, e em 1900, na cidade de Estocolmo, Suécia. Öyvind passou a infância no Brasil, entre São Paulo, Rio de Janeiro e Niterói. Em julho de 1939, viajou para a Noruega, a fim de passar suas férias na casa da avó. No entanto, uma semana após a sua chegada, os alemães invadem a Polônia, dando início à Segunda Guerra Mundial, fato que o obriga a permanecer na Noruega, onde completará seus estudos básicos.
Em 1948, após o término da guerra, seus parentes se mudam para Estocolmo e passam a viver com ele. Após concluir o curso secundário, é obrigado a escolher entre o alistamento obrigatório para o exército brasileiro ou sueco. Ele escolhe a segunda opção. Em seguida, de 1949 a 1952, estuda arte clássica na Universidade de Estocolmo.
A partir de 1950, passa a publicar artigos em jornais suecos. Continuaria a produzir trabalhos jornalísticos até o ano de sua morte.
Em 1952 produz Opera, um de seus trabalhos mais notáveis. Trata-se de um painel gigantesco que ocupa toda uma sala. No mesmo ano, casa-se com Birgitta Tamm.
Nos anos seguintes, escreve alguns manifestos artísticos, entre eles um chamado de Manifesto da poesia concreta, em 1953, tendo sua teoria poética vários pontos de contato com a poesia concreta do grupo Noigandres, que havia sido formado na mesma época. Além disso, realiza exposições importantes. Divorcia-se de Birgitta em 1958 e, no mesmo ano, vai estudar arte na Itália.
O primeiro reconhecimento que recebe no Brasil acontece em 1959, quando foi homenageado na quinta edição da Bienal de São Paulo.
Em 1960 recebe uma nova bolsa de estudos, dessa vez em Paris. No mesmo ano, casa-se com Barbro Östlihn. Em 1961, muda-se para Nova York, onde receberia a influência da pop art, em parte devido à sua proximidade de artistas como Andy Warhol. A partir de 1965, inicia a exploração de diferentes formas de mídia, como o rádio e o cinema. Em 1968, produz dois documentários para a televisão sueca, sobre os movimentos antiguerra. Os trabalhos são um reflexo do posicionamento político de Fahlström. Ele também produziria trabalhos em defesa dos países pobres e críticos em relação à política externa dos Estados Unidos. Sua série de "mapas" merece destaque, assim como a série Monopoly, baseada no jogo Banco Imobiliário.
Em 1972, seu filme Du Gamla du Fria (Provocation, em inglês) é exibido no Festival de Veneza. No mesmo ano publica a obra Sketch for World Map Part I (Americas, Pacific), primeiro trabalho da série de "mapas". Sua produção cresce nos anos seguintes. Em 1975, separa-se de Barbro Östlihn (embora o divórcio só viesse no ano seguinte) e passa a viver com Sharon Avery, com quem viria a se casar no ano seguinte. Em setembro de 1976, descobre ser portador de um câncer intratável. Morre no dia 9 de novembro, em Estocolmo.
Produção Obras de arte 1952-1953, Opera 1953, Kalas på motiv ur Opera 1954, Edlund 1954, Åtta permutationer 1955, Rytmisk Monomanometer 1955, Ade-Ledic-Nander 1 1955-1957, Ade-Ledic-Nander 2 1959, La culla del boia 1960, Dr. Livingstone, I presume 1962, Sitting … Six months later (Version A) 1962, Sunrise 1963, The Planetarium 1963-1965, The Cold War 1964-1966, Dr. Schweitzer's Last Mission 1967, ESSO-LSD 1967-1968, The Little General-Pinball Machine 1969, Green power 1970, Pentagon Puzzle 1971, World Bank 1972, World Map
Prosa e Poesia 1949, Trumpeten i stjärten 1950, Borborygmernas fall 1953, Det Stora Och Det Lilla 1953, Moa (1) 1961, Bobb (livsföreståndaren)
Artigos 1950, D.A.F. de Sade; en introduktion 1952, Miniatyrmåleri in “Konstrevy”, n. 4-5, 1952Ampollini Giulia, L'opera di Öyvind Fahlström (1928-1976): strumenti per la manipolazione della realtà. Università degli Studi di Genova, 2016, p. 16. 1953, Opera 1954, Hätila ragulpr på fåtskliaben, Manifest för konkret poesi 1955, Protelegram: SI ME MO in Öyvind Fahlström: Målningar och teckningar 1956, Capogrossi in “Konstrevy”, n.4, 1956 1958, Målare I Rom in “Konstrevy”, n. 4, 1958Ampollini Giulia, L’opera di Öyvind Fahlström (1928-1976): strumenti per la manipolazione della realtà, tesi di laurea discussa il 14 marzo 2016 presso l'Università degli Studi di Genova, p. 17. 1959, Två banbrytare – Riopelle och Arnal in “Konstrevy”, n. 5-6, 1959 1960, Wols, in “Konstrevy”, n. 2, 1960 1960, Hur länge till? In “Konstrevy”, n. 4, 1960 1960, Deckare om människan: Om Alain Robbe-Grillet 1961, Bris in “Rondo”, n.3, 1961 1961, Levande teken in “Konstrevy”, n. 2, 1961 1963, Olle Ängkvist in “Konstrevy”, n. 1, 1963 1964, A game of character in "Art and Literature", n. 3, 1964Ampollini Giulia, L'opera di Öyvind Fahlström (1928-1976): strumenti per la manipolazione della realtà. Università degli Studi di Genova, p. 42. 1964, Manipulating the world in "Art and Literature", n. 3, 1964Ampollini Giulia, L'opera di Öyvind Fahlström (1928-1976): strumenti per la manipolazione della realtà. Università degli Studi di Genova, p. 61 1965, Spel 1965, Måleri i rum – ny teater och danse in “Konstrevy”, n. 4-5, 1965 1966, Sausages and Tweezers — A Running Commentary 1966, Det extatiska huset in “Konstrevy”, n. 4, 1966 (ripubblicato poi in “Art international”, n.3, 1968)Ampollini Giulia, L’opera di Öyvind Fahlström (1928-1976): strumenti per la manipolazione della realtà. Università degli Studi di Genova, p. 19 1967, Brev från Öyvind Fahlström: Bygg nöjeshus istället för kulturhus 1971, On Monopoly games 1971, Some Of My Basic Assumptions 1973, Historical Painting 1975, Take Care of the World
Teatro 1953, Det Harda Och Det Mjuka - boord; konkret teaterstycke i två akter 1965, Hammarsjöld om Gud
Happenings 20 de outubro de 1962, Aida, på Moderna Museet 13 de setembro de 1964, Mellanöl, på Moderna Museet 1964, Fahlströms hörna 13 de outubro de 1966, Kisses Sweeter than WineAmpollini Giulia, L’opera di Öyvind Fahlström (1928-1976): strumenti per la manipolazione della realtà. Università degli Studi di Genova, p. 55.
Rádio 1963, Fåglar i Sverige 1966, Den helige Torsten Nilsson 1972, Cellen, collage för radio
Filmes 1966, Mao-Hope March 1968, U-barn 1968, East Village 1968, Revolution Now 1971, Du gamla, du fria
Ver também Cânone Cultural da Suécia
Ligações externas
Categoria:Brasileiros de ascendência norueguesa Categoria:Brasileiros de ascendência sueca Oyvind Fahlstrom Categoria:Pintores do estado de São Paulo Fahlstrom, Oyvind Fahlstrom, Oyvind Oyvind Fahlstrom Categoria:Poetas do estado de São Paulo Fahlstrom, Oyvind Fahlstrom, Oyvind Categoria:Autores de obras da Herança Cultural da Suécia