Xosé Ramón Pena

Xosé Ramón Pena (Betanzos, Galiza, 1956) é um escritor galego contemporâneo. Fez os estudos de Filologia Hispânica e Galego-portuguesa na Universidade de Santiago de Compostela, doutorando-se em Filologia. Professor nas universidades de Vigo e Califórnia (Sta. Barbara), Pena é, na actualidade, catedrático de Língua e Literatura Galega em Vigo, lecionando também na Universidad Nacional a Distancia (UNED, Madrid).

O seu labor ocupa os espaços da investigação na História da Literatura, a narrativa e o jornalismo. No primeiro deles, é especialista em literatura medieval e nas vanguardas galegas. Editor da obra de R. Cabanillas, Amado Carballo e Manuel Antonio, Pena é autor de volumes como Manuel Antonio e a vangarda (1996), Xograres do mar de Vigo (1998), História da literatura medieval galego-portuguesa (2002) Estudos sobre Os Eoas de Eduardo Pondal (2005)—com Manuel Forcadela—, Poesia galega completa de R. Cabanillas (2009) —com X.Mª Dobarro— , No desterro (2010) e da obra em quatro volumes, dos quais já foram publicados três:, Historia da literatura galega (I). Das orixes a 1853 (2013), Historia da literatura galega (II). O Rexurdimento (1853-1916) (2014), obra pela que ganhou o Prémio da Crítica Galega (2015), e Historia da literatura galega (III). De 1916 a 1936 (2016) obra pela que obtive o Prémio Losada Diéguez (2017) na modalidade de ensaio e investigação.

Como narrador, obteve o Prémio Gerais de romance e o Losada Diéguez na modalidade de criação literária por Para depois do adeus (1987). Ele é também autor de O reverso do espello (1984), Paixóns privadas (1991), A era de Acuario'''' (1997), Fado de princesa (2005), A batalha do paraiso triste (2008) —os acontecimentos narrados neste romance têm lugar na Lisboa dos anos 30 e da II Guerra Mundial-, Como en Alxeria (2012) e o o volume de relatos Todas as vidas (2020).

Colaborador habitual em jornais e revistas, Pena é colunista habitual no periódico Faro de Vigo, no qual dirige actualmente o suplemento "Faro da Cultura".

Obras

Narrativa

O reverso do espello (1984). Edicións Xerais de Galicia. También Biblioteca de Autores Galegos de Diario 16 de Galicia. Para despois do adeus (1987). Xerais. 200 págs. ISBN 978-84-7507-297-5. Para después del adiós (1993). Madríd: Ed. Libertarias-Prodhufi. Tradución de Carmen Pallares. 160 págs. ISBN 9788479541439. Paixóns privadas (1991). Xerais. 208 págs. ISBN 9788475075402. A era de Acuario (1997). Xerais. 160 págs. ISBN 9788483021750. Fado de princesa (2005). Galaxia. 228 págs. ISBN 978-84-8288-776-0 A batalla do paraíso triste (2008). Xerais. 264 págs. ISBN 978-8497829229. La batalla del paraíso triste (2017). Pulp Books. ISBN 9788415992158. A batalha do paraíso triste (2022). Edições Afrontamento – Teodolito. Tradución de Tiago Alves Costa. Como en Alxeria (2012). Xerais. 232 págs. ISBN 978-84-9914-435-1. Como en Argelia (2015). Books. ISBN 9788415992097. Todas as vidas (2020). Xerais. 384 págs. ISBN 978-84-9121-705-3. Relatos. Todas las vidas (2022). Madrid: De Conatus. Traducción de Moisés Barcia. ISBN 978-84-17375-74-4. En tempo de desconto (2022). Vigo: Galaxia. 232 págs. ISBN 978-84-9151-831-0. Relatos largos. A boca de krishna (2026). Allariz: Aira Ed. 192 págs. ISBN 979-13-991795-1-4.

Ensaio

A poesía de Manuel António nas literaturas galegas de vanguarda (1979). La Voz de Galicia. Literatura galega medieval (1986). Sotelo Blanco. Manual e antoloxía da literatura galega medieval (1992). Sotelo Blanco. 217 págs. Manuel Antonio e a vangarda (1996). Sotelo Blanco. ISBN 84-7824-277-5. Xograres do mar de Vigo (1998). Xerais. 128 págs. ISBN 978-8483022290. Historia da literatura medieval galego-portuguesa (2002). Sotelo Blanco. 340 págs. ISBN 9788478243990. Historia da literatura galega I. Das orixes a 1853 (2013). Xerais. 440 págs. ISBN 978-84-9914-551-8. Historia da literatura galega II. De 1853 a 1916. O Rexurdimento (2014). 440 págs. ISBN 978-84-9914-764-2. Historia da literatura galega III. De 1916 a 1936. A xeira das Irmandades (2016). Xerais. 520 págs. ISBN 978-84-9121-107-5. Historia da literatura galega IV. De 1936 a 1975. A "longa noite" (2019). Xerais. 544 págs. ISBN 978-84-9121-481-6. Martín Codax e os xograres do mar de Vigo (2017). Xerais. 152 págs. ISBN 978-8491212904.

Edições

Poesía, de Luís Amado Carballo (1982). Nós. Na noite estrelecida, de Ramón Cabanillas (1988). Xerais Da terra asoballada, de Ramón Cabanillas (1994). Xerais Martín Codax: cantor do mar de Vigo, de Xosé María Álvarez Blázquez (1998). Xerais. A esmorga, de Eduardo Blanco Amor (2001). Galaxia. Sempre en Galiza: antoloxía, de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao (2001). Galaxia. No desterro, de Ramón Cabanillas (2010). Xerais. Obra poética, de Florencio Delgado Gurriarán (2022). Xerais. Os Eoas, de Eduardo Pondal (2024). Galaxia.

Premios

Premio Xerais no 1987, por Para despois do adeus. Premio Antón Losada Diéguez de creación literaria no 1988, por Para despois do adeus. Premio Fervenzas Literarias ao mellor libro de ensaio/investigación de 2014, por Historia da Literatura Galega II. Premio da Crítica Galicia de Investigación no 2015 por Historia da Literatura Galega II. De 1853 a 1916. O Rexurdimento. Premio Antón Losada Diéguez de investigación no 2017, por Historia da Literatura Galega III. De 1916 a 1936''. Premio Ramón Cabanillas do concello de Cambados no 2017 polas súas investigacións sobre o escritor.

Categoria:Naturais de Betanzos Categoria:Escritores da Galiza