direita|thumb|250px|Bíblia em Hinghwa (Xinghua) Romanisado (Gênesis), publicação “British and Foreign Bible Society”].

Pu–Xian ou Puxian Min (Hinghwa Romanizado: /莆仙語; ), também chamada Xinghua ou Hinghwa(/興化語; ) é um ramo das línguas min. Puxian é uma combinação de nomes de dois locais, cidade de Putian (莆田市) e condado de Xianyou (仙游县).

Fonologia Puxian tem 15 consoantes, incluindo a “consoante zero” (símbolo de consoante sem som usada em sílabas que só tem vogais), o mesmo que existe nas diversas variates Min varieties. Puxian tem a consoante lateral fricativa em lugar do de outras variantes Min. Puxian tem 40 Finais de sílabas e 6 tons fonêmicos.

Iniciais + Puxian Min - Iniciais   Bilabial Alveolar Lateral Velar Glotal Plosiva Não aspirada 巴 (b) 打 (d) 家 (g) 烏 Aspirada 彭 (p) 他 (t) 卡 (k) Nasal oclusiva 麻 (m) 拿 (n) 雅 (ng) Fricativa Surda 沙 (s) 下 (h) Sonora * Africada Não aspirada 渣 (c) Aspirada 査 (ch) Aproximante 拉 (l) só aparece em discurso conectado como resultado de mutação consonantal de [p]

Rimas Puxian Min tem 39 rimas. + Rimas Vogal Ditongo Nasal Glotal no glide 鴉 (a) 拗 (au) 王 (ang) 壓 (ah) 奥 (o̤) 用 (o̤ng) 屋 (o̤h) 科 (eo) 烏 (o) 温 (eong) 熨 (eoh) 裔 (a̤) 愛 (ai) 煙 (eng) 黑 (eh) 改 (e̤) 換 (e̤ng) 郁 (e̤h) 伓 (ng) /-i-/ 衣 (i) 油 (iu) 引 (ing) 益 (ih) 夜 (ia) 要 (a̤u) 鹽 (iang) 葉 (iah) /-u-/ 夫 (u) 位 (ui) 黄 (ng) 画 (ua) 歪 (oi) 碗 (uang) 活 (uah) /-y-/ 余 (ṳ) 恩 (ṳng) 役 (ṳh) 安 (io̤ⁿ) 羊 (io̤ng) 藥 (io̤h) Caracteres chineses黃 (ńg)方 (hng)漲 (dn̂g)幫 (bng)光 (gng)兩 (nn̄g)毛 (mńg)Putian ŋ̍ hŋ̍ tuŋ puŋ kuŋ nuŋ muŋXianyou ŋ̍ hŋ̍ tŋ̍ pŋ̍ kŋ̍ nŋ̍ mŋ̍

+ nasais – dialetos XianyouIPA ã ẽ ɛ̃ ĩ ỹ ɒ̃ iã yã uã aĩ aũ uĩ iũRomanização aⁿ a̤ⁿ e̤ⁿ o̤ⁿ iaⁿ io̤ⁿ uaⁿ oiⁿ a̤uⁿRomanização IPA ã ẽ ø̃ ɒ̃ iã yɒ̃ uã oĩ ɛũ

Caracteres chineses爭 (caⁿ)還 (há̤ⁿ)段 (dē̤ⁿ)三 (so̤ⁿ)鼎 (diáⁿ)張 (da̤uⁿ)看 (kua̍ⁿ)飯 (bōiⁿ)贏 (ió̤ⁿ)Xianyou tsã hĩ tỹ sɒ̃ tiã tiũ kʰuã puĩ yɒ̃Putian tsa hi tø sɒ tia tiau kʰua puai yɒ

Tons ToneYin Ping 陰平Yin Shang 陰上Yin Qu 陰去Yin Ru 陰入Yang Ping 陽平Yang Qu 陽去Yang Ru 陽入Putian ˥˧˧ (533) ˦˥˧ (453) ˦˨ (42) ʔ˨˩ (ʔ2) ˩˧ (13) ˩ (11) ʔ˦ (ʔ4)Xianyou ˥˦˦ (544) ˧˧˨ (332) ˥˨ (52) ʔ˨ (ʔ2) ˨˦ (24) ˨˩ (21) ʔ˦ (ʔ4)

Registros + Xianyou – registros dialetosCaracteres chineses買黃生領師兩火壁著Coloquial pe ŋ̍ ɬã, tsʰã nia ɬai nŋ̍ hoe pia tieuLiterary mai hɒŋ ɬɛŋ liŋ ɬo løŋ hɒ piʔ tøʔ

Assimilação 新婦房 ɬiŋ pu paŋ → ɬiŋ mu βaŋ

青草 tsʰɔŋ tsʰau → tsʰɔŋ nau

Comparação -- Putian Min c/ Quanzhou Min Nan Caracteres chineses埋 (lit.)萬 (lit.)人 (lit.)入危 (lit.)逆內諾PutianpaipaŋtsiŋtsiʔkuikiʔtuetɔʔQuanzhoubaibandzindzipɡuiɡiakluelɔk

Amostra de texto Tai̍-che̤ ū Dō̤, Dō̤ gah Siō̤ng-Da̤̍ dó̤ng-cāi, Dō̤ cuh sī Siō̤ng-Da̤̍. Ca̤̍ Dō̤ ta̍i-che̤ gah Sio̤ng-Da̤̍ dó̤ng-cāi. Māng-beo̍h sī ciā da̤u̍h I cho̤̍ ē; hang pī cho̤̍, beo̍ seo̍h-ā̤uⁿ ng-sī ciā da̤u̍h I cho̤̍ ē.

太初有道,道佮上帝同在,道就是上帝。這道太初佮上帝同在。萬物是借著伊造兮,含被造兮,無一樣呣是借著伊造兮。

Português - No princípio era o Verbo, eo Verbo estava com Deus, eo Verbo era Deus. Ele estava no princípio com Deus. Todas as coisas foram feitas por intermédio dele; e sem ele não era qualquer coisa que foi feita. (João 1: 1-3)

Ligações externas Motoki Makajima, Conversational Texts in Two Min Dialects, 1979

Categoria:Língua chinesa Categoria:Línguas da China Categoria:Línguas da Malásia Categoria:Línguas de Singapura