Maximilian Hell () (nascido Rudolf Maximilian Höll; 15 de maio de 1720 – 14 de abril de 1792) foi um astrônomo e padre jesuíta ordenado do Reino da Hungria. A cratera lunar Hell foi batizada em sua homenagem.

Primeiros anos

Ele nasceu como Rudolf Maximilian Höll em Selmecbánya, Condado de Hont, Reino da Hungria (atual Eslováquia), mas posteriormente mudou seu sobrenome para Hell. Ele foi o terceiro filho do segundo casamento de seu pai Matthias Cornelius Hell (Matthäus Kornelius Hell) e sua mãe Julianna Staindl. O casal teve um total de 22 filhos. Registros indicam que a família era de ascendência alemã, enquanto sabe-se que Maximilian Hell, mais tarde em sua vida (), declarou-se húngaro. Sua língua materna era o alemão. Mesmo assim, Hell considerava-se um húngaro."Deus, Deus, quem acreditaria que encontraríamos irmãos do mesmo pai antigo no povo lapão! Húngaros, nossos irmãos, que falam nossa língua húngara, vestem nossas roupas húngaras, vivem de acordo com os costumes de nossos pais húngaros, em resumo: nossos irmãos." Carta de Maximilian Hell para o Padre Höller, escrita em Vardø, 6 de abril de 1769. Mais cartas de Hell em: (húngaro)

O local de nascimento do pai de Maximilian é desconhecido; os assentamentos de Körmöcbánya (hoje Kremnica), Schlagenwald (hoje Horní Slavkov) ou Schlackenwerth (hoje Ostrov nad Ohří) são os mais frequentemente citados. Nascido em uma cidade mista de alemães, húngaros e eslovacos, ele presumivelmente conhecia o eslovaco até certo ponto e provavelmente entendia o húngaro.

Carreira Hell, junto com outro padre jesuíta, János Sajnovics, tentou explorar a já amplamente discutida, porém insuficientemente documentada, afinidade entre a língua dos Lapões, Finlandeses e os Húngaros durante e após sua residência em Vardø. (Demonstratio idioma Ungarorum et Lapponum idem esse, Copenhague, 1770)

thumb|esquerda|160px|Página de rosto do Ephemerides Vindobonensem de 1781. Hell tornou-se diretor do Observatório de Viena em 1756. Ele publicou as tabelas astronômicas ("Efemérides para o Meridiano de Viena").

Hell e seu assistente János Sajnovics foram para Vardø no extremo norte da Noruega (então parte da Dinamarca-Noruega) para observar o trânsito de Vênus de 1769. Hell fez parte do primeiro grupo de astrônomos a observar o trânsito completo; ele assumiu o ponto de observação mais ao norte (na Lapônia), enquanto outros, incluindo o Capitão Cook e Joseph Banks, Guillaume Le Gentil e Jean-Baptiste Chappe d'Auteroche fizeram leituras ao redor do mundo.

Ele foi eleito membro estrangeiro da Academia Real Dinamarquesa de Ciências e Letras em 13 de outubro de 1769. Essa sociedade também financiou a publicação de seu relato de 1770 sobre a passagem de Vênus Observatio transitus Veneris ante discum Solis die 3. Junii anno 1769 (Copenhague, 1770).Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab 1742-1942 - Samlinger til Selskabets Historie, vol. 1, Copenhagen, 1942, p. 386.

Além da astronomia, Hell também tinha interesse na magnetoterapia (o suposto poder de cura dos ímãs), embora tenha sido Franz Anton Mesmer quem foi mais longe com isso e recebeu a maior parte do crédito.

Honrarias e prêmios Em 1771, Hell foi eleito membro estrangeiro da Academia Real das Ciências da Suécia. No entanto, acredita-se que ele não tenha aceitado a oferta, uma vez que seu nome não consta na lista oficial de membros.

Obras

Elementa Algebrae Joannis Crivelli magis illustrata et novis demonstrationibus et problematibus aucta. Vindobonae, 1745. (Book of Joannis Crivelli, updated by Maximilian Hell) Adiumentum Memoriae manuale chronologico-genealogico-historicum. München, 1750 és Ingolstadt, 1763. Compendia varia praxesque operationum arithmeticarum, itemque regulae aureae simplicis compositae etc. cumprimis ad usus mercatorum et civiles applicatae. Claudiopoli, 1755. Elementa mathematica naturali philosophiae ancillantia ad praefixam in scholis normam concinnata. I. Elementa Arithmeticae numericae et litteralis seu Algebrae. Claudiopoli, 1755. Exercitationum mathematicarum partes tres. Vindobonae, 1755. Ephemerides astronomicae ad meridianum Vindobonensem. Vindobonae 1756-1793.

Exercitationum mathematicarum partes tres, una cum Exercitationibus arithmeticis et regula Rabbatae, Anatocismi et iuris civilis de quarta Falcidia. Viennae, 1759. Elementa Algebrae Authore R. P. Maximiliano Hell e S. J. Posnaniae, typis S. J. 1760. Dissertatio complectens calculos accuratissimos transitus Veneris per discum Solis in tertiam Iuni 1769. praedicti, methodosque varias observationem hanc instituendi. Viennae, 1760. Kurzer Unterricht der Oster-Feyer für den ungelehrten, gemeinen Mann, samt der gründlichen Wiederlegung einer Schrift, welche Herr Christoph Sigismund Schumacher, Calender-Schreiber in Dresden unter den Innschrift: Untersuchung der Oster-Feyer von anno 1700 bis 2500 verfasst u. anno 1760 in Druck gegeben hat. Wien, 1760. Introductio ad utilem usum Magnetis ex chalybe. Viennae, 1762.

Transitus Veneris ante discum Solis anni 1761. die Astron. 5. Junii calculis definitus et methodo observandi illustratus a Max. Hell S. J. Vindobonae, é.n. Tabulae Solares ad Meridianum Parisianum, quas novissimis suis observationibus deduxit vir celeberrimus Nicolaus Ludovicus de Caille… Cum supplemento reliquarum tabularum solarium, quas supputavit Maximilianus Hell Astronomus Caesareo-Regius. Editio post primam Parisianam anni 1758 altera et auctior. Vindobonae, 1763. Tabulae lunares ad meridianum Parisianum, quas supputavit vir Cl. Tobias Mayer. - cum supplemento reliquarum tabularum Lunarium D. Cassini, de la Lande et P. Hell. Bécs, 1763. Tabulae planetarum Saturni, Jovis, Martis, Veneris et Mercurii ad Meridianum Parisianum, quas supputavit vir cel. D. Ioannes Cassini … correctis typi erroribus et adiectis tabulis perturbationum, aberrationum et nutationum D. de la Lande, D. Euleri, D. Mayer cum earumdem praeceptis concinnatis a P. Max. Hell. Viennae, 1763.

Dissertatio de satellite Veneris a pluribus Astronomis viso, illusione optica. Viennae, 1765.

Elogium Rustici Tyrolensis Petri Anich Oberperfuessensis coloni, tornatoris etc. Viennae, 1766. Observationes astronomicae ab anno 1717. ad annum 1752. a patribus Soc. Jesu Kögler etc. Pekini factae et a P. Augustino Hallerstein S. J. Tribunalis mathematici Praeside 1772 collectae, ac in Europam missae. Ad fidem autographi Manuscripti edidit P. Hell. Viennae, 1768. Observatio transitus Veneris ante discum Solis die 3. Junii anno 1769. Wardoëhusii etc. Hafniae, 1770. Dissertatio de parallaxi Solis ex Observationibus Transitus Veneris 1769. Viennae, 1772. Methodus astronomica sine usu Quadrantis vel Sectoris aut alterius cuiusvis instrumenti in gradus circuli divisi … elevationem cujusvis in continente siti loci accuratissime determinandi. Wien, 1775. Max Hell's Schreiben über die alhier in Wien entdeckte Magnetenkur, an einen seiner Freunde. Wien, 1775. Unpartheiischer Bericht der alhier gemachten Entdeckungen der künstlichen Stahlmagneten in verschiedenen Nervenkrankheiten. Wien, 1775. Erklärung über das zweite Schreiben Herrn D. Mesmers die Magnetenkur betreffend an das Publikum. Wien, 1775. Von der wahren Grösse, die der Durchmesser des vollen Mondes zu haben scheint, wenn man mit freyem Auge ansieht. (Beyträge zu den verschiedenen Wissenschaften, 1775.) Monumenta aere perenniora inter astra ponenda etc. Wien, 1789. Tabula geographica Ungariae veteris ex historia Anonymi Belae regi notarii. Pestini, 1801. Sacharum praeservativum adversus scorbutum cum Epistola D. Alberitz Med. Doctoris. (?)

Bibliografia

Ver também Lista de clérigos-cientistas católicos

Leitura adicional

Ligações externas Red Hill Observatory - biografia Astronomy Library of the Vienna University

Categoria:Membros da Academia Real das Ciências da Suécia Categoria:Astrónomos da Alemanha Categoria:Astrônomos da Hungria Categoria:Astrônomos do século XVIII Categoria:Astrónomos do século XIX Categoria:Cientistas da Hungria Categoria:Clérigos-cientistas católicos Categoria:Jesuítas da Alemanha Categoria:Jesuítas da Hungria Categoria:Católicos da Hungria Categoria:Católicos da Alemanha