As línguas campa (kampa) ou línguas pré-andinas são um grupo de línguas aruaques faladas no Peru.Ramirez, Henri (2019). Enciclopédia das línguas Arawak: acrescida de seis novas línguas e dois bancos de dados. (no prelo)Ramirez, Henri (2001). Línguas arawak da Amazônia Setentrional. Manaus: Universidade Federal do Amazonas. (PDF)
Línguas As línguas kampa são (Ramirez 2020: 255):
O nomatsiguenga (7.000 pessoas): distrito de Pangoa no Departamento de Junín O asháninca (30.000 pessoas): rio Ene-Tambo, no baixo rio Perené e no baixo rio Apurímac O ashéninca (40.000 pessoas), quatro ou cinco dialetos: Alto Perené: Departamento de Junín Pichis: distrito de Puerto Bermúdez, Departamento de Pasco Pajonalino: Gran Pajonal Apurucayali (Achininca): no rio Apurucayali, um afluente do rio Pichis, distrito de Puerto Bermúdez Ucayali: Departamento de Huánuco O kakinte (500 pessoas): os departamentos de Junín e Cusco (alto rio Poyeni) O matsiguenga (11.000 pessoas): entre o rio Urubamba (acima do rio Mishagua), o rio Pilcopata e a cordilheira dos Andes
Vocabulário Vocabulário comparativo das línguas kampa (Ramirez 2019: 752-753; 2020: 256-257):
Número Português Nomatsiguenga Asháninca Ashéninca Matsiguenga 1. cujubim kanari kanari kanari kanari 2. meu cujubim nʊ-ganari nʊ-janari nʊ-ganari nʊ-janari 3. olho -ʊki -ʊki -ʊʊki -ʊki 4. pupunha kə(i)ri kiri kiri kɨiri 5. excremento -tika -tia -tija / -tsija -tiga 6. ouvido -gemita -jeNpita / -jempita -jiNpita -geNpita 7. seco piria pirihata piriaa(t) -piriata 8. morcego pihiri pi(h)iri piiri pihiri 9. terra kipatsi kipatsi kipatshi kipatsi 10. pena -biti -witi -witi -witi 11. três maba maawa mawa mawa 12. minha coxa nʊ-bari nʊ-wʊri nʊ-wʊri / nʊ-pʊri nʊ-wʊri 13. casca -taki -taki -taki -taki 14. barba -sipʊtʊna -ʃipatʊna -ʃipatʊna -ʃipatʊna 15. unha -ʃata -seata-ki -seata-ki -ʃata 16. árvore aNtʃa- aNta- aNta- aNta- 17. aracuã (ave) marati marati ma(r)atsi marati 18. semente -gitsʊ -itsʊ-ki -kithʊ-ki -kitsʊ-ki 19. corda -tsa -tsa -tha -tsa 20. independentizador -tsi -tsi -tshi -tsi 21. urina -tsine -tsini -tshini -tsini 22. lua kaʃiri kaʃiri kaʃiri 23. vespa sani sani sani / hani sani 24. quati kopesi kapeʃi kapeʃi kapeʃi 25. peixe sima ʃima ʃima ʃima 26. pequeno (h)ani- hani- / hana- ana- 27. esposa -hina -hina -ina -hina 28. esposo -hime -hime -ime -(h)ime 29. rio -ha -ha -a -a 30. algodão (ome-gi) -ampe-hi -ampi ampe-i 31. dois pite- apite apite pite- 32. sal tibi tiwi tsiwi tiwi 33. mão -bakʊ -akʊ -akʊ -akʊ 34. espinho -tsei -tsee- -tʃee -tsei 35. 1pl (inclusivo) -ai -ae -ai -ai
Bibliografia Wise, Mary Ruth (1986). Grammatical characteristics of Preandine Arawakan languages of Peru. In Desmond C. Derbyshire & Geoff rey K. Pullum (eds.). Handbook of Amazonian Languages, vol. 1, pp. 567-642. Berlim: Mouton de Gruyter.
Reconstruções Matteson, Esther (1972). Proto Arawakan. In Esther Matteson, Alva Wheeler, Frances L. Jackson, Nathan E. Waltz & Diana R. Christian (eds.). Comparative studies in Amerindian languages, pp. 160-242. The Hague: Mouton. MICHAEL, Lev. La reconstrucción y la clasificación interna de la rama Kampa de la família Arawak. In: Memorias del V Congreso de Idiomas Indígenas de Latinoamérica, 6–8 de octubre de 2011, Universidad de Texas en Austin. Austin: University of Texas, 2011. MICHAEL, Lev; Robin ALCORN; Lisa FANN; Briana VAN EPPS; Mona ZARKA. Phonological reconstruction of the Kampan branch of Arawak. Trabalho apresentado em 1 de maio de 2010 no 13° Workshop on American Indigenous Languages. Santa Barbara: University of California, 2010.
Ver também Línguas aruaques
Ligações externas Vocabulário campa - Schuller (1911)
Campa