«Марш Азербайджана» () — государственный гимн Азербайджанской Республики, один из главных государственных символов Азербайджана, наряду с флагом и гербом. Мелодия гимна написана в 1919 году азербайджанским композитором Узеиром Гаджибековым, слова принадлежат азербайджанскому поэту Ахмеду Джаваду. Гимн официально принят 27 мая 1992 года после восстановления независимости Азербайджана.
История гимна
В годы Азербайджанской Демократической Республики композитор Узеир Гаджибеков написал два марша. Оба этих произведения были опубликованы в книге турецкого музыковеда Этема Унгёра «Тюркские марши» (), опубликованной в 1965 году в Анкаре 20. Azerbeycan milli marşı Üzeyir Hacıbeyli21. Azerbeycan marşı Üzeyir Hacıbeyli. Их рукописи были доставлены в Турцию братом композитора Джейхуном Гаджибековым. Один из этих маршей называется «Азербайджанский национальный марш» (). В 1919 году это произведение было удостоено первой награды объявленной правительством АДР (об этом было сказано в газете «Азербайджан» от 14 ноября 1919). Рукопись этого марша, написанная У. Гаджибековым хранится в доме-музее композитора в Баку.
Про второй марш, называющийся «Марш Азербайджана» (), турецкий публицист даёт следующую информацию: «В те годы, когда Азербайджан ещё не потерял свою независимость, этот марш пели в военных школах перед началом занятий». Позднее этот марш в аранжировке для хора и оркестра композитора Айдына Азимова был принят в качестве государственного гимна Азербайджанской Республики. То, что этот марш был гимном Азербайджанской Демократической Республики подтверждается и документами, хранящимися в доме-музее Узеира Гаджибекова.
По решению Милли Меджлиса Азербайджанской Республики от 27 мая 1992 года «Марш Азербайджана», музыка которого была написана Узеиром Гаджибековым, а слова — Ахмедом Джавадом, был принят в качестве государственного гимна Азербайджанской Республики. По решению Милли Меджлиса Азербайджанской Республики от 2 марта 1993 года было утверждено положение о государственном гимне Азербайджанской Республики.
Текст гимна можно встретить на азербайджанской банкноте номиналом в 5 манат. Текст гимна из позолоченной бронзы также установлен на Площади государственного флага в Баку. В 2011 году в честь 20-летия независимости Азербайджанской Республики была выпущена почтовая марка с текстом гимна.
Текст гимна Азербайджанский текст На азербайджанской латиницеНа азербайджанской кириллицеНа азербайджанской арабицеAzərbaycan! Azərbaycan! Ey qəhrəman övladın şanlı Vətəni! Səndən ötrü can verməyə cümlə hazırız! Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadiriz! Üçrəngli bayrağınla məsud yaşa! Üçrəngli bayrağınla məsud yaşa!
Minlərlə can qurban oldu, Sinən hərbə meydan oldu! Hüququndan keçən əsgər, Hərə bir qəhrəman oldu!
Sən olasan gülüstan, Sənə hər an can qurban! Sənə min bir məhəbbət Sinəmdə tutmuş məkan!
Namusunu hifz etməyə, Bayrağını yüksəltməyə Namusunu hifz etməyə, Cümlə gənclər müştaqdır! Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! Azərbaycan! Azərbaycan! Azərbaycan! Azərbaycan!AZƏRBAYCAN MARŞI . Azərbaycan Respublikasının Dövlət himni haqqında. Retrieved 25 November 2017.Азәрбајҹан! Азәрбајҹан! Еј гәһрәман өвладын шанлы Вәтәни! Сәндән өтрү ҹан вермәјә ҹүмлә һазырыз! Сәндән өтрү ган төкмәјә ҹүмлә гадириз! Үчрәнҝли бајрағынла мәсʼуд јаша! Үчрәнҝли бајрағынла мәсʼуд јаша!
Минләрлә ҹан гурбан олду, Синән һәрбә мејдан олду! Һүгугундан кечән әсҝәр, Һәрә бир гәһрәман олду!
Сән оласан ҝүлүстан, Сәнә һәр ан ҹан гурбан! Сәнә мин бир мәһәббәт Синәмдә тутмуш мәкан!
Намусуну һифз етмәјә, Бајрағыны јүксәлтмәјә Намусуну һифз етмәјә, Ҹүмлә ҝәнҹләр мүштагдыр! Шанлы Вәтән! Шанлы Вәтән! Азәрбајҹан! Азәрбајҹан! Азәрбајҹан! Азәрбајҹан!АТРИБУТЫ АЗЕРБАЙДЖАНА . Сайт учителя начальных классов Тагиевой Сарии Сахибовны города БАКУ. Maxmuland.nethouse.ru.آذربایجان! آذربایجان! ای قهرمان اولادین شانلی وطنی! سندن اوترو جان ورمه‌یه جومله حاضریز! سندن اوتروقان توکمه‌یه جومله قادیریز! اوچرنگلی بایراقین‌لا مسعود یاشا! اوچرنگلی بایراقین‌لا مسعود یاشا!
مینلرله جان قوربان اولدو، سینن حربه میدان اولدو! حقوقوندان کچن عسکر، هره بیر قهرمان اولدو!
سن اولاسان گولوستان، سنه هرآن جان قوربان! سنه مین بیر محبت سینه‌مده توتموش مکان!
ناموسونو حیفظ اتمه‌یه، بایراقینی یوکسلتمه‌یه ناموسونو حیفظ اتمه‌یه، جومله گنجلر موشتاقدیر! شانلی وطن! شانلی وطن! آذربایجان! آذربایجان! آذربایجان! آذربایجان!
В других алфавитах Латиница (1991—92)Кириллица (1939—58)Яналиф (1933—39)Яналиф (1929—33)МФАAzärbaycan! Azärbaycan! Ey qähräman övladın şanlı Vätäni! Sändän ötrü can vermäyä cümlä hazırız! Sändän ötrü qan tökmäyä cümlä qadiriz! Üçrängli bayrağınla mäsud yaşa! Üçrängli bayrağınla mäsud yaşa!
Minlärlä can qurban oldu, Sinän härbä meydan oldu! Hüququndan keçän äsgär, Härä bir qähräman oldu!
Sän olasan gülüstan, Sänä här an can qurban! Sänä min bir mähäbbät Sinämdä tutmuş mäkan!
Namusunu hifz etmäyä, Bayrağını yüksältmäyä Namusunu hifz etmäyä, Cümlä gänclär müştaqdır! Şanlı Vätän! Şanlı Vätän! Azärbaycan! Azärbaycan! Azärbaycan! Azärbaycan!Азәрбайҹан! Азәрбайҹан! Эй гәһрәман өвладын шанлы Вәтәни! Сәндән өтрү ҹан вермәйә ҹүмлә һазырыз! Сәндән өтрү ган төкмәйә ҹүмлә гадириз! Үчрәнҝли байрағынла мәсуд яша! Үчрәнҝли байрағынла мәсуд яша!
Минләрлә ҹан гурбан олду, Синән һәрбә мейдан олду! Һүгугундан кечән әсҝәр, Һәрә бир гәһрәман олду!
Сән оласан ҝүлүстан, Сәнә һәр ан ҹан гурбан! Сәнә мин бир мәһәббәт Синәмдә тутмуш мәкан!
Намусуну һифз этмәйә, Байрағыны йүксәлтмәйә Намусуну һифз этмәйә, Ҹүмлә ҝәнҹләр мүштагдыр! Шанлы Вәтән! Шанлы Вәтән! Азәрбайҹан! Азәрбайҹан! Азәрбайҹан! Азәрбайҹан!Azərʙajçan! Azərʙajçan! Ej qəhrəman ɵvladьn şanlь Vətəni! Səndən ɵtry çan verməjə çymlə hazьrьz! Səndən ɵtry qan tɵkməjə çymlə qadiriz! Ycrəngli ʙajraƣьnla məsud jaşa! Ycrəngli ʙajraƣьnla məsud jaşa!
Minlərlə çan qurʙan oldu, Sinən hərʙə mejdan oldu! Hyququndan kecən əsgər, Hərə ʙir qəhrəman oldu!
Sən olasan gylystan, Sənə hər an çan qurʙan! Sənə min ʙir məhəʙʙət Sinəmdə tutmuş məkan!
Namusunu hifz etməjə, Bajraƣьnь jyksəltməjə Namusunu hifz etməjə, Çymlə gənçlər myştaqdьr! Şanlь Vətən! Şanlь Vətən! Azərʙajçan! Azərʙajçan! Azərʙajçan! Azərʙajçan!Azərbajcan! Azərbajcan! Ej kəhrəman ɵvladı̡n зanlı̡ Vətəni! Səndən ɵtru can verməjə cumlə hazı̡rı̡z! Səndən ɵtru kan tɵkməjə cumlə kadiriz! Uçrənƣli bajragı̡nla məsyd jaзa! Uçrənƣli bajragı̡nla məsyd jaзa!
Minlərlə can kyrban oldy, Sinən hərbə mejdan oldy! Hukykyndan keçən əsƣər, Hərə bir kəhrəman oldy!
Sən olasan ƣulustan, Sənə hər an can kyrban! Sənə min bir məhəbbət Sinəmdə tytmyз məkan!
Namysyny hifz etməjə, Bajragı̡nı̡ juksəltməjə Namysyny hifz etməjə, Cumlə ƣənclər muзtakdı̡r! Зanlı̡ Vətən! зanlı̡ Vətən! Azərbajcan! Azərbajcan! Azərbajcan! Azərbajcan![ɑzærbɑjdʒɑ́n ɑzærbɑjdʒɑ́n ‖] [ej gæhræmɑ́n œvlɑdɯ́n ʃɑnlɯ́ vætæní ‖] [sændǽn œtrý dʒɑn vermæjǽ dʒymlǽ hɑzɯrɯ́z ‖] [sændǽn œtrý gɑn tœcmæjǽ dʒymlǽ gɑziríz ‖] [ytʃrænɟlí bɑjrɑɣɯnlɑ́ mæsúd jɑʃɑ́ ‖] [ytʃrænɟlí bɑjrɑɣɯnlɑ́ mæsúd jɑʃɑ́ ‖]
[minlærlǽ dʒɑn gurbɑ́n oldú ] [sinǽn hærbǽ mejdɑ́n oldú ‖] [hygugundɑ́n cetʃǽn æsɟǽr ] [hærǽ bir gæhræmɑ́n oldú ‖]
[sæn olɑsɑ́n ɟylystɑ́n ] [sænǽ hær ɑn dʒɑn gurbɑ́n ‖] [sænǽ min bir mæhæbbǽt] [sinæmdǽ tutmúʃ mæcɑ́n ‖]
[nɑmusunú hifz etmæjǽ ] [bɑjrɑɣɯnɯ́ jycsæltmæjǽ] [nɑmusunú hifz etmæjǽ ] [dʒymlǽ ɟændʒlǽr myʃtɑ́gdɯr ‖] [ʃɑnlɯ́ vætǽn ʃɑnlɯ́ vætǽn ‖] [ɑzærbɑjdʒɑ́n ɑzærbɑjdʒɑ́n ‖] [ɑzærbɑjdʒɑ́n ɑzærbɑjdʒɑ́n ‖]
Переводы Перевод на русский язык(дословный) Перевод на русский язык()Азербайджан! Азербайджан! Славное отечество сынов-героев
Мы готовы отдать за тебя наши сердца и наши жизни Все мы готовы пролить за тебя свою кровь Живи счастливо под трёхцветным знаменем Живи счастливо под трёхцветным знаменем
Тысячи душ пожертвованы во имя тебя Грудь твоя была полем сражений Солдаты отдавали жизнь во имя тебя Каждый из них стал героем
Стань цветущим садом Наша жизнь - вечная жертва В моём сердце Непередаваемая нежность
Хранить свою честь, Высоко держать твоё знамя, Хранить свою честь Вся молодёжь готова!
Славное Отечество, славное Отечество! Азербайджан! Азербайджан! Азербайджан! Азербайджан!Азербайджан, Азербайджан! О, колыбель святая славных сынов! Нет земли милей Отчизны, Нет ее родней От истока нашей жизни До скончанья дней!
Под знаменем Свободы верши свой путь! Тысячи нас, павших в бою, Защищавших землю свою. В час роковой встанем стеной В нерушимом ратном строю!
Пусть цветут сады, твои! Созидай, мечтай, твори! Сердце, полное любви, Посвятили мы тебе.
Славься, славься гордой судьбой, Край наш древний, край наш святой. Каждый сын твой движим мечтой Видеть мирный свет над тобой. О светлый край, заветный край, Азербайджан, Азербайджан!
См. также Гимн Азербайджанской ССР
Источники
Ссылки Музыка гимна (без слов) Гимн Азербайджана Азербайджан. Государственные символы и атрибуты
Категория:Государственные символы Азербайджана Азербайджан Категория:Патриотические песни Азербайджана Категория:Произведения Узеира Гаджибекова Категория:Песни 1919 года Категория:Песни на азербайджанском языке Категория:1992 год в Азербайджане