Білору́ськый язы́к () є выходославяньскый язык індоевропской языковой родины, народный язык Білорусів і єден з двох урядных языків Білоруси.
Історія Старовік і золотый вік Білоруськый язык мать сполочне походжіня з україньскым і вывинув ся з діалектів Кієвской і Полоцькой Руси. В 14.–16. сторочу ся на основі тых говорів сформовав писомный язык Литовского великокнязївства (старобілоруськый язык). Здобыв штатут штатного языка: в нём ся писали лїтопиcы, метрікы і штатуты Литовского великокнязївства (1529, 1566, 1588). Великый вклад к розвою языка мав першый тіпоґраф Франтїшек Скоріна, котрый в роцї 1517 выдав першу друковану книгу в тім языку.
Упадок і ренесанція Од конця 17. стороча, по приятю закона польскым Сеймом о переходї урядной корешпонденції на польскый язык (1696), старобілоруськый язык перешов твердов полонізаціёв і пізнїше русіфікаціёв у рамках Російской імперії. Жывый язык ся заховав переважно у сельскых областях.
Нове літературне ожывіня ся зачало на переломі 19. і 20. стороча вдяка чінности писателїв Франтїшка Богушевіча, Янкы Купалы, Якуба Коласа і кругу около новин „Наша Ніва“. В роцї 1918 выдав Броніслав Тарашкевіч першу комплексну ґраматіку, котра штандартізовала языка.
Сучасны правописны нормы В роцї 1933 перебігла в Білоруській совєтьскій соціалістічній републіцї політічно мотівована реформа правопису, котрой цїлём было умело приближіня білоруського языка к російскому („наркамавка“). В резултатї того дошло к розколу. Днесь екзістують паралелно два штандарты: Офіціалный правопис: поужывать ся в штатных інштітуціях і в освітї Білоруси. Класічный правопис („тарашкевіця“): заховала тіпічны фонетічны особливости (асімілачну мягкость), актівно го поужывать діаспора і незалежны медіумы..
Алфавіт і писмо Сучасный білоруськый язык офіціално поужывать кіріліцю (32 буквы). Єй характерістічным знаком є буква Ў (у нескладове), котре означує перово-перовый сонант [w]. В алфавітї тыж хыбать буква И, на місто котрого ся поужывать І. Історічно мали Білорусы унікатну скушеность з поужыванём трёх алфавітів: Кіріліця: главный ґрафічный штандарт. Білоруська латиніка (Łacinka): выходить з польского алфавіту з чеськыма управами (буквы č, š, ž, ў). Была популарна в 19. і на зачатку 20. стороча. Арабське писмо (Кітабы): поужывали го литовскы Татары в 15.–17. сторочу на записованя білоруськых текстів фонетічным способом.
Діалекты
Діалектална штруктура білоруського языка ся дїлить на два главны наріча, оддїлены переходнов зонов: Северовыходне наріча: характерізує ся дісімілачным аканём і мягкым звуком [р']. Южнозападне наріча: мать недісімілачне „аканя“, близше к україньскым говорам полїського тіпу. Середнёбілоруськы говоры: переходна зона, на основі котрой (конкретно на основі міньско-маладзєчнаньскых говорів) ся сформовала літературна норма.
Література Суднік М. Р. Беларуская мова // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. — Мн., 1984. Тарашкевіч Б. Беларуская граматыка для школ. — Вільня: Беларуская друкарня ім. Ф. Скарыны, 1929. Czekman V. З гісторыі беларускай мовы. — Мінск, 1999.
Поз. тыж Тарашкевіця Білоруська латиніка Трасянка
Референції
Катеґорія:Білоруськый язык Катеґорія:Выходославяньскы языкы Катеґорія:Языкы Білоруси