Hipokaliemijska metabolička alkaloza spada u spektar poremećaja uzrokovanih mutacijama gena za različite proteinske prenosioce uključene u reapsorpciju natrijuma, kalijuma i hlorida u bubrežnim kanalićima.... 4:iv63–71.Urbanová M, Reiterová J, Stěkrová J, Lněnička P, Ryšavá R. DNAanalysis of renal electrolyte transporter genes among patients sufferingfrom Bartter and Gitelman syndromes: summary of mutation screening.Folia Biol (Praha) .. u koje se tradicionalno svrstavaju u dva sindroma: Baretov i Gitelmanov sindrom. Istorijat Barterov sindrom (BS) prvi put je opisan 1962. godine,. a Gitelmanov sindrom (GS) 1966. godine..
Etiopatogeneza bolesti Bolesnici sa hipokaliemijskom metaboličkom alkalozom, tradicionalno se svrstavaju u dva sindroma: Baretov i Gitelmanov sindrom. Danas su jasno određeni geni i njihovi izmenjeni produkti odgovorni za nastanak ovih bolesti, na osnovu kojih se u dijagnostici razlikuje više podtipova bolesti.
U patogenezi, osim direktnih tubularnih gubitaka soli zbog smanjene reapsorpcije, ulogu ima i sekundarno povećano stvaranje prostaglandina E2 (PGE2) u maculi densi i jukstaglomerularnom aparatu. To je posebno izraženo kod smanjene funkcije NKCC2- -prenosioca koji se nalazi i u maculi densi. Povišena koncentracija PGE2 uzrokuje povećanje glomerularne filtracije i aktivaciju renin-angiotenzin-aldosteronskog sistema, a zbog direktne inhibicije reapsorpcije NaCl )kuhinjske soli) i vode pojačava se poliuriju i gubitak tečnosti i elektrolita.
Barterov sindom (BS) BS se, u odnosu na to koji je gen mutiran, u pet podtipova. Kod tipova od I do IV radi se o autosomno recesivnim bolestima, a kod tip V autosomno dominantnim naslednim bolestima.
Barterov sindom se sa podjednakom učestalošću javlja: užena i muškaraca i svim rasama sa prevalencijom od 1,2 : 1.000.000 stanovnika,3 stim što je olest češća u porodicama sa konsangvinitetom. Gitelmanov sindrom (GS) GS je autosomno recesivna nasledna bolest koja se u praksi javlja češće od Barterov sindom . Njena prevalencija (najverovatnije) iznosi 1 : 40.000. <center> Podela Barterovog i Gitelmanovog sindroma na različite podvrste na osnovu gena uključenih u proces mutacije {|class = "wikitable" ! Entitet !! Tip Barterovog sindroma !! Mutacija kodiranog gena !! Oštećenje |- | Barterov sindrom novorođenčeta || <center> tip 1 || <center> NKCC2 || Na-K-2cl simporter |- | Barterov sindrom novorođenčeta || <center> tip 2 || <center> Romka || K + kanali rastuće debljine od kolena Henleove petlje |- | Klasični Barterov sindrom || <center> tip 3 || <center> CLCNKB || Cl - kanali |- | Barterov sindrom sa gubitkom sluha || <center> tip 4 || <center> BSND, ||Cl - pojedini delovi kanala |- | Barterov sindrom povezan sa autosomno dominantnom hipokalcemijom || <center> tip 5 ||<center> CASR,|| Aktiviranje mutacija kalcijum-senzitivnih receptora |- | Gitelmanov sindrom || <center> - || SLC12A3 (NCCT) || Natrijum-hloridni simporter
Klinička slika Zajednička klinička obeležja bolesnika sa Barterovim sindom i Gitelmanovim sindromom su: normalan ili snižen krvni pritisak, normalna bubrežna ekskrecijska funkcija u početku bolesti, teška hipokaliemija, metabolička alkaloza, smanjena sposobnost koncentrisanja mokraće hiperreninemični hiperaldosteronizam. Zbog elektrolitske i acidobazne neravnoteže bolesnici su skloni srčanim aritmijama, sinkopama i nagloj srčanoj smrti.
Dijagnoza Zbog relativno velike različitosti u ostaloj kliničkoj slici jedino genetičko testiranje može bolesnika da svsrta u određeni podtip bolesti.
U diferencijalnodijagnostičkom razmatranju hipokaliemijskih metaboličkih alkaloza nužno je uzeti u obzir i nasledne tubulopatije – Barterov i Gitelmanov sindrom, koje se manifestiraju hipokaliemijom i alkalozom, Iako su te bolesti i njihovi podtipovi genski dobro određeni, klinička slika i fenotipski obliici mogu jako varirati i tada u dijagnostici pomažu nalazi laboratorijske obrade. Na osnovu tih nalaza, posebno odnosa kalcijuma i kreatinina u mokraći i koncentracije magnezijuma u serumu, može se bolesnik relativno dobro svrstati u pojedini sindrom i njegov podtip i na vreme započeti lečenje
Diferencijalna dijagnoza Budući da je hipokaliemija čest nalaz u kliničkoj praksi, Barterov sindom i Gitelmanov sindrom su potencijalni diferencijalno dijagnostički problemi o kojima treba uvek voditi računa kod hipokaliemijskih alkaloza, a posebno kod dece.
Terapija U lečenju BS-a i GS-a primjenjuju se: hrana bogata kalijumom i natrijumom, dodaci sa kalijumom, a u GS-u i dodaci sa magnezijumom. zbog istovremeno prisutnog deficita hlorida, preporučuju se, kalijum hlorid odnosno magnezijum hlorid. Od ostalih lekova primjenjuju se inhibitori renin-angiotenzin-aldosteronskog sistema i to spironolakton i ACE-inhibitori ili antagonisti angiotenzinskih receptora. S obzirom na njihovo antihipertenzivno dejstvo, primena je donekle ograničena kod bolesnika sa hipotenzijom.
Također se primjenjuju i diuretici koji štede kalijum: triamteren i amilorid. S obzirom na prisutnu hiperprostaglandinemiju, korisnim su se pokazali i nesteroidni antireumatici kao što su ibuprofen i naproksen. Mada kod njih treba voditi računa o potencijalnim neželjenim dejstvima.
Kod bolesnika sa zaostajanjem u rastu primjenjuje se hormon rasta.
Prognoza Hipokaliemijske metaboličke alkaloze ako se ne leče, rezultuju znatnim mortalitetom i morbiditetom. Na prognozu bolesnika sa BS-om i GS-om utiče i stepen disfunkcije tubularnih prenosilaca.
Vidi još Barterov sindrom Gitelmanov sindrom
Reference
Spoljašnje veze
Категорија:Наследне болести Категорија:Нефрологија