мини|десно|Mlade muške rese obične leske (-{Corylus avellana}-)

Leska (-{Corylus}-) jest rod listopadnog drveća i velikog žbunja koje raste na severnoj hemisferi, u područjima sа umerenom klimom. Ovaj rod obično se svrstava u porodicu breza,Germplasm Resources Information Network: Corylus iako neki botaničari izdvajaju leske (zajedno sa grabovima i povezanim vrstama) u posebnu porodicu, -{Corylaceae}-.. Plod leske zove se lešnik.

Leske imaju jednostavne, zaobljene listove sa dvostruko nazubljenim rubovima. Cvetovi se razvijaju u vrlo ranoj fazi proleća, pre lišća, i jednodomni su, sa jednopolnim resama; muške rese su bledožute i duge 5–12 cm, a ženske su vrlo male i većim delom skrivene u pupoljcima; vidljivi su samo svetlocrveni delovi tučka dužine 1–3 mm. Plodovi su orasi dužine 1–2,5 cm i prečnika 1–2 cm, oko kojih je ljuska (involukrum), koja delomično ili potpuno zatvara orah.

Oblik i struktura ljuske, kao i tip rasta (da li je stablo ili žbun s izdancima) važni su u identifikaciji vrsta leske.

Polen vrsta leske, koji je često uzrok alergija krajem zime ili početkom proleća, može se identifikovati pod uvećanjem (600 puta) po karakterističnim egzosporijima, koji imaju tri primetne pore.

Vrste

-{Corylus}- ima 14–18 vrsta. Opis vrsta u istočnoj Aziji sporan je; -{WCSP}- i Flora Kine razlikuju se po tome koji su taksoni prihvaćeni; u okviru ove regije, samo one vrste koje prihvataju oba ova izvora navedene su na spisku ispod.Flora Sjeverne Amerike: Corylus Vrste su grupisane na sledeći način: Orah okružen mekim, lisnatim involukrumom, više stabljika, izdanci žbunja visine do 12 m Involukrum kratak, otprilike iste dužine kao orah -{Corylus americana}- – američka leska (istočna Severna Amerika) -{Corylus avellana}- – obična leska (Evropa i zapadna Azija).Den Virtuella Floran: mapTrees for Life Hazel species profile -{Corylus heterophylla}-Flora of China: Corylus heterophylla – azijska leska -{Corylus yunnanensis}- – junanska leska (srednja i južna Kina) Involukrum dug, dvostruko duži od oraha ili više, formira „kljun” -{Corylus colchica}-Corylus ibericaKew World Checklist of Selected Plant FamiliesAgroatlas Corylus colchica info – kolhidska leska (Kavkaz) -{Corylus cornuta}- – kljunasta leska (Severna Amerika) -{Corylus maxima}- – carigradska leska (jugoistočna Evropa i jugozapadna Azija) -{Corylus sieboldiana}- – azijska kljunasta leska (severoistočna Azija i Japan; sinonim: -{C. mandshurica}-) Orah okružen krutim, bodljikavim involukrumom, jedna stabljika visine 20–35 m Involukrum umereno bodljikav i sa žlezdastim dlakama -{Corylus chinensis}- – kineska leska (zapadna Kina) -{Corylus colurna}- – turska leska (jugoistočna Evropa i Mala Azija) -{Corylus fargesii}- – Fargesova leska (zapadna Kina) -{Corylus jacquemontii}- – Žakmontova leska (Himalaji) -{Corylus wangii}- – Vangova leska (jugozapadna Kina) Involukrum sa gustim bodljama, nalik na omotač ploda kestena -{Corylus ferox}- – himalajska leska (Himalaji, Tibet i jugozapadna Kina; sinonim: -{C. tibetica}-).

Postoji nekoliko hibrida; ukrštanje se može desiti između vrsta u različitim odjeljcima ovog roda, npr. -{Corylus × colurnoides}- (-{C. avellana × C. colurna}-). Najstarija potvrđena vrsta leske jeste -{Corylus johnsonii}-, pronađena kao fosil u stenama iz doba ipresijana u okrugu Feri (Vašington).

Upotrebe thumb|desno|Okresivanje leske u zimu u Babenholu (Vorikšir, Engleska)

Orasi svih leski su jestivi. Obična leska se najviše uzgaja od svih vrsta zbog svojih plodova. Beru se i plodovi drugih vrsta, ali nijedna nije od komercijalnog značaja osim carigradske leske.

Više kultivara ove dve vrste leske se uzgajaju kao ukrasne biljke u vrtovima, uključujući forme s iskrivljenim stabljikama (-{C. avellana}- „Kontorta”, poznata kao „štap Harija Laudera” zbog svog kvrgavog izgleda), „tužnim” granama (-{C. avellana}- „Pendula”) i purpurnim lišćem (-{C. maxima}- „Purpurea”).

Leska je tradicionalni materijal korišten za pleteno pruće, ograde od takvog pruća, košare i ramove pletenih čamaca. Stablo se može okresivati, a regenerirajući izdanci omogućuju njihovu žetvu svakih nekoliko godina.

Larve raznih vrsta iz reda leptira (-{Lepidoptera}-) koriste lesku za ishranu.

Galerija

Reference

Literatura

Bousquet, J., Strauss, S. H. & Li, P. 1992. Complete Congruence Between Morphological And Rbcl-Based Molecular Phylogenies In Birches And Related Species (Betulaceae). Molecular Biology And Evolution, 9, 1076-1088. Whitcher, I. N. & Wen, J. 2001. Phylogeny And Biogeography Of Corylus (Betulaceae): Inferences From Its Sequences. Systematic Botany, 26, 283-298.

Spoljašnje veze

-{Corylus avellana - information, genetic conservation units and related resources.}- Flora of North America: Betulaceae

Категорија:Јестиви орашасти плодови и семенке