Istorija pismenosti prati razvoj izražavanja jezika slovima ili drugim oznakama,Peter T. Daniels, "The Study of Writing Systems", in , ed. Bright and Daniels, kao i studije i opise tih dešavanja.
U istoriji razvijanja sistema pisanja u različitim ljudskim civilizacijama, potpunijim sistemima pisanja prethodio je protopisanje, sistemi ideografskih ili ranih mnemoloških simbola (simbola ili slova koji olakšavaju pamćenje). Istinito pisanje, u kojem je kodiran sadržaj jezičke izreke, tako da drugi čitalac može da rekonstruiše sa priličnim stepenom tačnosti tačno zabeležene zapise, kasniji je razvoj. Ono se razlikuje od protopisanja, koje obično izbegava kodiranje gramatičkih reči i priloga, te je otežano ili čak nemoguće rekonstruisati tačno značenje koje je pisac imao na umu, osim ako se veći deo konteksta zna unapred. Jedan od najranijih oblika pismenog izražavanja je klinopis.. New York, St. Martin's Press.
Izumi pisanja мини|Sumer, drevna civilizacija južne Mezopotamije, veruje se da je mesto gde je pisani jezik prvi put izumljen oko 3100. godine p. n. e. мини|Krečnjačke tablice Kiša iz Sumera sa piktografskim zapisima; moguće je da su najranije poznate, iz 3500. p. n. e., Ešmolijen muzej
Dugo se smatralo da je izum pisanja imao jedinstveno poreklo, što je obuhvaćeno teorijom zvanom „monogeneza”. Učenjaci su verovali da je svo pisanje nastalo u drevnom Sumeru (u Mesopotamiji) i da se širilo svetom odatle putem procesa kulturne difuzije. Prema ovoj teoriji, koncept predstavljanja jezika korišćenjem pisanja, mada ne nužno i specifičnosti kako je takav sistem funkcionisao, prenosili su trgovci putujući između geografskih regiona.More recent examples of this include Pahawh Hmong and the Cherokee syllabaryPeter T. Daniels, "The First Civilizations", in , ed. Bright and Daniels,
Međutim, otkriće skripti drevne Mezoamerike i Perua, daleko od bliskoistočnih izvora, pokazalo je da pisanje moglo biti izmišljeno nezavisno. Naučnici sada smatraju da se pisanje verovatno nezavisno razvilo u najmanje pet drevnih civilizacija: Mesopotamiji (između 3400. i 3100. godine p. n. e.), Egiptu (oko 3250. godine p. n. e.),Wengrow, David. “The Invention of Writing in Egypt”, in , Oriental Institute, University of Chicago, Kini (2000. godine p. n. e.),James Legge, D.D., translator, "The Shoo King, or the Book of Historical Documents, Volume III, Part I, page 12]. Early Chinese Writing", in , ed. Bright and Daniels, nizijskoj Mezoamerici (do 650. godine p. n. e.), i Peruu (verovatno već 2700. godine p. n. e., mada verovatnije oko 200 godine).
U pogledu Egipta, nekoliko učenjakaJ. Baines (2004), “The earliest Egyptian writing: Development, context, purpose,” in The First Writing. Script Invention as History and Process (Cambridge, England: Cambridge University Press), 150–189;G. Dreyer (1998), Umm el-Qaab I. Das prädynastische Königsgrab U-j und seine frühen Schriftzeugnisse (Mainz, Germany: Philip von Zabern). je tvrdilo da se „najranija čvrsta evidencija egipatskog pisanja razlikuje po strukturi i stilu od mesopotamijskog, i stoga je njihovo pisanje moralo biti nezavisno razvijeno. Mogućnost difuzijske stimulacije iz Mesopotamije ostaje, ali uticaj nije mogao da pređe stepen prenošenja ideje.”Woods, Christopher. "Visible language: the earliest writing systems." Visible Language: Inventions of Writing in the Ancient Middle East and Beyond. The Oriental Institute of the University of Chicago, Chicago, 2010,
Drevni kineski znakovi su nezavisni izum, jer ne postoje dokazi o kontaktu drevne Kine i pismenih civilizacija Bliskog Istoka,David N. Keightley, Noel Barnard. The Origins of Chinese civilization Page 415-416 i zbog izrazitih razlika između mesopotamijskog i kineskog pristupa logografiji i fonetskoj reprezentaciji.Sex and Eroticism in Mesopotamian Literature. By Dr Gwendolyn Leick. Pg 3.
Rasprava okružuje indijsko pismo civilizacije doline Inda iz brončanog doba, Rongorongo pismo Uskršnjeg ostrva i vinčanske simbole od oko 5.500 godina pne. Svi su nedešifrovani, te nije poznato da li predstavljaju autentično pisanje, protopisanje ili nešto treće.
Sumersko arhaično (preklinasto) pisanje i egipatski hijeroglifi generalno se smatraju najranijim istinskim sistemima pisanja, oba od kojih izviru iz svojih predačkih protopismenskih simboličkih sistema iz 3400–3100. p. n. e., sa najranijim koherentnim tekstovima od oko 2600. p. n. e..
Sistemi pisanja
Simbolički komunikacioni sistemi se razlikuju od sistema pisanja po tome što se za razumevanje teksta obično mora razumeti nešto iz povezanog govornog jezika. Suprotno tome, simbolički sistemi, kao što su informativni znakovi, slike, mape i matematika, često ne zahtevaju prethodno poznavanje govornog jezika. Svaka ljudska zajednica poseduje jezik, svojstvo koje mnogi smatraju urođenim i određujućim stanjem čovečanstva (pogledajte poreklo jezika). Međutim, razvoj sistema pisanja i njihova delimična zamena tradicionalnih oralnih komunikacionih sistema bili su sporadični, neujednačeni i spori. Jednom uspostavljeni, sistemi pisanja se u celini menjaju sporije od svojih govornih pandana i često očuvavaju obeležja i izraze koji više ne postoje u govornom jeziku.
Postoje tri kriterijuma pisanja za sve sisteme pisanja. Prvo je da pisanje mora biti kompletno. Ono mora da ima svrhu ili neku vrstu značenja. Tekstom se mora naglasiti ili saopštiti neka poenta. Drugo, svi sistemi pisanja moraju imati neku vrstu simbola koji se mogu napraviti na nekoj vrsti površine, bilo fizičke ili digitalne. I na kraju, simboli koji se koriste u sistemu pisanja moraju oponašati govorne reči/govor, kako bi komunikacija bila moguća.
Najveća korist od pisanja je u tome što pruža alat pomoću kojeg društvo može dosledno i detaljno beležiti podatke, nešto što se ne može postići jednako dobro govornim jezikom. Pisanje omogućava društvima da prenose informacije i razmenjuju znanje.
Zabeležena istorija
Drevna mesopotamijska poema daje prvu poznatu priču o pronalasku pisanja:
Učenjaci opravdano prave razliku između praistorije i istorije ranog pisanja,Shotwell, James Thomson. An Introduction to the History of History. Records of civilization, sources and studies. . ali se razilaze po pitanju vremena kad praistorija postaje istorija, i kada protopisanje postaje „istinsko pisanje”. Ta definicija je u velikoj meri subjektivna.Smail, Daniel Lord. On Deep History and the Brain. An Ahmanson foundation book in the humanities. . Pisanje je, u najopštem smislu, metoda zapisivanja informacija i sastoji se od grafema, koji mogu biti sastavljeni od glifa.Bricker, Victoria Reifler, and Patricia A. Andrews. Epigraphy. Supplement to the Handbook of Middle American Indians, v. 5. .
Pojavu pisanja na određenom području obično prati nekoliko vekova fragmentarnih natpisa. Istoričari obeležavaju „istoričnost” kulture prisustvom koherentnih tekstova u sistemu pisanja kulture. Izum pisanja nije bio jednokratni događaj, već je bio postepeni proces iniciran pojavom simbola, možda prvo u kultne svrhe.
Reference
Literatura
Lambert, J.L.F. (2014-2017). Termcraft: The emergence of terminology science from the Vinčans and Sumerians to Aristotle. Lulu Press. The Idea of Writing: Writing Across Borders. Edited by Alex de Voogt, Joachim Friedrich Quack. BRILL, Dec 9, 2011.
Steven R. Fischer , Reaktion Books 2005 CN136481 Hoffman, Joel M. 2004. In the Beginning: A Short History of the Hebrew Language. New York University Press. Chapter 3. JHU Press. Thames & Hudson 1995 (second edition: 1999). . University of Chicago Press. University of Texas Press. Denise Schmandt-Besserat, , . Saggs, H., 1991. . Chapter 4.
Otto Neugebauer, Abraham Joseph Sachs, Albrecht Götze. Pub. jointly by the American Oriental Society and the American Schools of Oriental Research Smith, William Anton. Chisholm, Hugh. Encyclopædia Britannica. A Dictionary of Arts, Sciences, Literature and General Information. Cambridge, Eng: University Press, 1911. "Writing". Clodd, Edward. The Story of the Alphabet. Library of useful stories.
Spoljašnje veze -{cdli:wiki: Assyriological tools for specialists in cuneiform studies}- -{History of Writing. historian.net}-
-{The New Post-Literate}-
-{Children of the Code: A Brief History of Writing – Online Video}- -{Cracking the Maya Code. NOVA, Public Broadcasting Service. (Timeline (flash))}- -{BBC on tortoise shells discovered in China}- -{Fragments of pottery discovered in modern Pakistan}- -{Egyptian hieroglyphs c. 3000 BC}-
Категорија:Историја књижевности