Spisak proizvođača svemirskih letelica

Spisak proizvođača svemirskih letelica obuhvata kompanije, državne agencije, istraživačke ustanove i druge organizacije koje učestvuju u razvoju, proizvodnji, integraciji, lansiranju ili opremanju svemirskih letelica i njihovih podsistema. U širem smislu, pojam proizvođača svemirskih letelica ne odnosi se samo na organizacije koje izrađuju kompletne satelite, sonde, lendere ili rovere, već i na subjekte koji proizvode lansirna vozila, pogonske sisteme, električne instalacije, komunikacionu opremu, strukture, senzore i druge ključne komponente neophodne za rad letelica u svemiru.

Razvoj ove oblasti prvobitno je bio vezan gotovo isključivo za nacionalne svemirske programe i državne institucije, jer su razvoj svemirskih letelica, lansirnih sistema i prateće infrastrukture zahtevali velike finansijske, tehnološke i organizacione resurse. Vremenom su se, uz širenje komercijalnih lansirnih usluga i razvoj privatnih svemirskih kompanija, u proizvodnju i upotrebu svemirskih sistema uključile i brojne privatne firme, industrijski konzorcijumi, specijalizovani dobavljači i univerzitetski ili istraživački centri.

Spisak je podeljen prema osnovnoj oblasti delovanja organizacija. Posebno su navedeni proizvođači satelita, proizvođači lansirnih vozila i pružaoci lansirnih usluga, proizvođači lendera, rovera i sondi, kao i proizvođači komponenti, pogonskih sistema, električnih instalacija i druge opreme za svemirske letelice. Pojedine organizacije mogu se pojaviti u više kategorija ukoliko učestvuju u više faza razvoja svemirskih sistema, od izrade komponenti i platformi do lansiranja, upravljanja misijama ili proizvodnje kompletnih letelica.

Istorija

Tokom prvih godina svemirskih letova samo su nacionalne države imale resurse za razvoj i lansiranje svemirskih letelica. I američki svemirski program i sovjetski svemirski program su vođeni koristeći uglavnom vojne pilote kao astronaute. Tokom ovog perioda, nijedno komercijalno lansiranje u svemir nije bilo dostupno privatnim operaterima, pa zbog toga nijedna privatna organizacija nije bila u mogućnosti da ponudi lansiranja u svemir.

Osamdesetih godina prošlog veka, Evropska svemirska agencija je stvorila Arianespace, prvu svetsku komercijalnu kompaniju za svemirski transport, a nakon katastrofe Čelendžera, američka vlada je deregulisala i američko tržište svemirskog transporta. Tokom 1990-ih ruska vlada je prodala svoj većinski udeo u RSC Energia privatnim investitorima (pa je ponovo renacionalizovala ruski svemirski sektor 2013–2014.) Ovi događaji su po prvi put omogućili privatnim organizacijama da kupuju i razvijaju usluge lansiranja u svemir; započevši period privatnih svemirskih letova krajem 1980-ih i početkom 1990-ih.

Proizvođači satelita

Postoji 10 velikih kompanija koje grade velike, komercijalne, geosinhrone satelitske platforme:

Kompanija Lokacija Broj lansiranih satelita Komentari Airbus Defence and Space Evropa (Francuska/Nemačka/Španija/Ujedinjeno Kraljevstvo) ranije Astrium OHB SE Evropa (Nemačka/Italija/Luksemburg/Švedska/Francuska/Belgija) Boeing Defense, Space & Security SAD ranije Boeing Integrated Defense Systems INVAP Argentina 6 INVAP razvija nove satelite ARSAT-3 SAOCOM SABIA-Mar JSC Information Satellite Systems Rusija 1200 bivši NPO PM Lockheed Martin Space SAD Northrop Grumman SAD ranije Orbital ATKRaytheonSADJedan od najvećih svetskih dobavljača svemirskih senzora. Maxar Space SAD 285 ranije Space Systems Loral, formalno SSL, pridružnica kompanije Maxar Technologies Thales Alenia Space Evropa (Francuska/Italija/Ujedinjeno Kraljevstvo/Španija/Belgija/Nemačka/Poljska) ranije Alcatel Alenia Space

Pored navedenih, sledeće kompanije su uspešno izgradile i lansirale (manje) satelitske platforme:

Kompanija Lokacija Broj lansiranih satelita Komentari AeroAstro, Inc. SAD Zatvoreno Argotec Italija CubeSats i mali sateliti British Aerospace Velika Britanija kupio je Marconi Electronic Systems, da bi formirao BAE Systems CBERS Brazil, Kina 5 EnduroSatEvropa (Bugarska)CubeSats i nanosateliti Fairchild Space and Electronics Division SAD prodat kompaniji Matra Marconi Space, a zatim ponovo prodat kompaniji Orbital Sciences Corporation Fokker Space & Systems Holandija tada Dutch Space, a sada EADS Astrium Satellites GAUSS Srl Italija 9 CubeSats i mali sateliti (<50 kg) General Electric SAD spojena u Martin Marietta, a sada deo Lockheed Martin Hawker Siddeley Dynamics Velika Britanija sada deo EADS Astrium Satellites Dhruva Space Indija Nano sateliti (>8 to <35 kg) GomSpace Danska, Luksemburg, Švedska Nano i mikro sateliti () za globalno praćenje i posmatranje Zemlje, za nauku, komunikacije, sazvežđa, internet stvari, odbranu i bezbednost i misije u dubokom svemiru. Hughes Aircraft SAD kupio je Boeing IHI Corporation Japan In-Space Missions Velika Britanija Lansiranje prvog satelita u drugom kvartalu 2020 Inovativna rešenja u svemiru Holandija 490 CubeSats Fondacija Libre Space Grčka 3 CubeSats, PocketQubes NPO Lavochkin Rusija Mitsubishi Heavy Industries Japan Northrop Grumman Space Technology SAD NanoAvionics SAD90 CubeSats i Small Sats Pumpkin, Inc. SAD CubeSat Kit OneWeb Velika Britanija 394 OneWeb satellite constellation Planet Labs SAD 298 Sazvežđe satelita za posmatranje Zemlje Philco Ford SAD ranije Ford Aerospace, sada Space Systems/Loral QinetiQ Space N.V. Belgija 3 Verhaert Space Rockwell SAD kupio je Boeing RKK Energiya Rusija proizvodi Sputnik 1 Satrec Initiative Koreja 5 SPAR Aerospace Kanada 8 kupio MacDonald Dettwiler Sierra Space SAD ranije SpaceDev, sada u vlasništvu Sierra Space SpaceX SAD 1848 najveći komercijalni operater satelitske konstelacije na svetu sa sazvežđem Starlink Spectrum Astro SAD kupio je General Dynamics Surrey Satellite Technology Ltd Velika Britanija sada deo Airbus Defence & Space Swales Aerospace SAD kupio je Alliant Techsystems, sada Orbital ATK TRANSPACE Technologies Indija Izrada, testiranje i analiza pouzdanosti satelitskih sistema na vozilu TRW SAD sada deo Northrop Grumman Space Technology TsSKB-Progress Rusija proizvođač Bion-M, Foton-M, Resurs-P i Persona Xovian Indija Nanosat i usluge York Space Systems SAD 1 Usluge proizvodnje i lansiranja svemirskih letelica do Yuzhnoye Design Bureau Ukrajina

Proizvođači lansirnih vozila i pružaoci usluga trećih strana

Kompanija Lokacija Broj lansiranih satelita Komentari Arianespace Evropa (Francuska/Nemačka/Italija/Belgija/Švajcarska/Švedska/Španija/Holandija/Norveška/Danska) 244/256 Ariane (rocket family) Delft Aerospace Rocket Engineering Holandija Suborbitalne sondažne rakete koje su napravili studenti ISRO Indija 65/72 PSLV, GSLV, GSLV III COSMOS International Rusija/Nemačka komercijalizuje lanser Kosmos-3M Eurockot Launch Services Evropa (Nemačka/Francuska/Velika Britanija/Španija/Holandija/Rusija) 29/31 u vlasništvu EADS Astrium International Launch Services SAD Rusija 97/100 Iranian Space Agency Iran 4/15 ISC Kosmotras Rusija/Ukrajina/Kazahstan Mitsubishi Heavy Industries Japan 81/85 Northrop Grumman SAD 81/90 proizvođač Antares, Minotaur i Pegasus PLD Space Spain proizvođač Miura 1 i Miura 5Rocket Lab Novi Zeland/SAD 20/23 proizvođač rakete-nosača Elektron SpaceX SAD / Falcon 1, Falcon 9 i Falcon Heavy Sea Launch SAD/Rusija/Ukrajina/Norveška 32/36 pružalac uslug Sea Launch i Land Launch Makeyev Rocket Design Bureau Rusija komercijalizuje lansere Volna i Shtil' NPO Mashinostroyeniya Rusija komercijalizuje lansere Strela Starsem Evropa (Nemačka/Francuska/Velika Britanija/Španija/Holandija/Italija/Belgija/Švajcarska/Švedska/Norveška/Danska/ i Rusija) komercijalizuje lansere Soyuz The Spaceship Company SAD Svemirski brod za višekratnu upotrebu lansiran iz aviona White Knight (Beli vitez) za svemirski turizam i eksperimentisanje TsSKB-Progress Rusija proizvođač rakete- nosača Soyuz United Launch Alliance SAD147/148 Vaya Space SAD ranije poznat kao Rocket Crafters, proizvođač Dauntless United Start Launch SAD Rusija komercijalizuje lanser Start-1 Virgin Galactic SAD Svemirski turizam pomoću svemirske letelice kompanije Spaceship Company spacecraftVirgin Orbit SAD / Velika Britanija3/4 proizvođač lansirne rakete LauncherOne sa vazdušnim lansiranjemBlue Origin SAD proizvođač suborbitalne rakete New Shepard i New GlennIndependence-X Aerospace Malezija proizvođač DNLV lansirne raketeBorneo SubOrbitals Malezija proizvođač neimenovane suborbitalne raketeSpace Philic Private LimitedIndija proizvođač rakete-nosača

Komercijalna krila nacionalnih svemirskih agencija: Aerospace Industrial Development Corporation (AIDC) i Taiwan Aerospace Industry Association (TAIA) Tajvan Antrix Corporation Indija China Aerospace Science and Technology Corporation Kina Aerockets

Proizvođači lendera, rovera i sondi

Kompanija Lokacija Broj lansiranih satelita Komentari Brown Engineering Company Huntsville, AL United States Rover za Apolo lunarni program China National Space Administration Kina za program Chang'e 3 u 2013 Deep Space Industries Mountain View, CA United States Lavochkin Rusija roveri za Lunokhod 1 NASA JPL SAD za lunarne misije ATHLETE, Mars Pathfinder, Opportuniti i Spirit rover ISRO Indija Chandrayaan-1, Chandrayaan-2, Mars Orbiter Mission Planetary Resources Redmond, WA United States Arkyd-100 za pretragu asteroida.

Proizvođači komponenti za svemirske letelice

Kompanija Lokacija Proizvodnja NapomeneOrbital Machines ASTrondhajm, Norveška i Berlin, NemačkaElektrične pogonske pumpe za rakete i svemirske letelice Astro- und Feinwerktechnik Adlershof GmbH Berlin, Nemačka Dizajn, proizvodnja, montaža, integracija i verifikacija malih satelitskih autobusa (TET-1, lansiran jula 2012). Komponente za kontrolu položaja (žiro sistem, GPS prijemnik, magnetometar) Dobavljač svemirskih sistema i ISS nosivosti NightPodBradford SpaceNjujork, NjujorkDobavljač zelenih pogonskih sistema, raketnih motora, senzora za sunce, reakcionih točkova, jedinica za merenje ubrzanja i radnih stanica astronauta.Preko 100 potisnika u svemiru Dynetics Madison, AL United States koristi se na Sundancer i Ares I Tethers Unlimited, Inc. Seattle, WA United States Uređaji za deorbitiranje, solarni nizovi koji se mogu postaviti, pogonski sistemi, radio komunikacije i robotika RUAG Space Švajcarska Strukture, oklopi, mehanizmi, opto-elektronika AB 360 Space SAD proizvođač CLEPS-C100 kombinovanih električnih pogonskih sistema, podesivih potisnih motora za putovanje do Marsa GAUSS Srl Rim, Italija Kompletne svemirske platforme, nanosatelitske strukture i uređaji, OBDH, EPS, radio komunikacije, solarni paneli i sistemi zemaljskih stanica GomSpace Danska, Luksemburg, Švedska Platforme i strukture od 1U do 16U, pogonski sistemi, softverski definisani radio, S-/X-/VHF band antene, ADCS paket, sistemi električne energije, solarni paneli, računari na vozilu, zemaljska oprema itd. Andrews Space Seattle, WA United States Jena-OptronikJena, NemačkaSenzori sistema za kontrolu položaja i orbite (AOCS): zvezdani senzori, senzori sunca i senzori za pristajanje; Optički svemirski instrumenti i komponente: multispektralni snimač (npr. JSS 56 za satelitsku konstelaciju RapidEye), efikasan radiometar (npr. METimage), elektronski kao i opto-mehanički podsistemi i komponente za operativno posmatranje Zemlje (npr. za misije Copernicus Sentinel). Pumpkin, Inc San Francisko, SAD CubeSat Kits Mynaric Minhen, Nemačka Laserska komunikaciona oprema za vazdušne i svemirske komunikacione mreže, takozvane konstelacije. Kongsberg Defence & Aerospace Kongsberg, Norveška Kongsberg sklop adaptivnog rotacionog mehanizma [KARMA] u konfiguraciji kao mehanizam za pogon solarne mreže (SADM), koji se koristi na Rosetta (spacecraft), Mars Express, Venus Express, Sentinel 1, Sentinel 3 i BepiColombo MTM. Pogonska elektronika za Sentinel 1 i BepiColombo MTM.