Predislamska Arabija trajala je do pojave islama u 7. vijeku naše ere. Arabijsko poluostrvo je mesto koje je izrodilo semitske narode, civilizaciju koja je, pored grčke i rimske, bitno uticala na razvoj kulture Mediteranskog basena. Ne možemo sa sigurnošću reći da je Arabijsko poluostrvo prapostojbina semitske zajednice, zato što se ona kao civilizacija razvila izvan granica Arabijskog poluostrva, u delu poznatom pod nazivom Plodni polumesec (niz teritorija u Mesopotamiji, Siriji i Palestini). Ali, i pored ove nesigurnosti, Arabijsko poluostrvo se smatra izvornim područjem Arapa, kao i kolevkom islama.
Geografija Arabijskog poluostrva мини|десно|300п|Распоред важнијих племена на Арапском полуострву у доба настанка ислама. Arabijsko poluostrvo se na zapadu, jugu i istoku graniči sa Crvenim morem, Adenskim zalivom, Arapskim morem, Omanskim i Persijskim zalivom. Poluostrvo najvećim delom nije gostoprimljiva teritorija; to je pustinjsko - planinski region, mestimično ispresecan oazama. Postoje četiri velike doline - Sirhan, Ruma, Davasir i Hadramaut.
Razlikuju se tri vrste pustinjskog tla: veliki Nufud, područje belog i crvenkastog peska koji vetar nanosi na peščane dine i koji pokriva ogromna prostranstva severne Arabije, Al - Dahna (crvena zemlja), površina crvenog peska, pruža se od velikog Nufuda, na severu, do Rub al - Halija, na jugu i Harah, površina valovite i napukle lave koja pokriva peščaru. Vulkanska područja ovog tipa nalaze se u obilju u zapadnim i centralnim predelima Poluostrva. Poslednja vulkanska erupcija koju je zabeležio jedan arapski istoričar dogodila se 1256. godine.
Takozvana Sirijska pustinja, Badiyat aš - Šam, kao i Mesopotamijska, najvećim delom su stepe. Južni deo Sirijske pustinje se u običnom govoru naziva al - Hamad. Južni deo Mesopotamijske pustinje se obično naziva Badiyat al - Irak ili Samaua.
Središnji i severni deo poluostrva Arapi dele na tri tradicionalne zone: Tihama - semitska reč koja znači „ nizija”, a koristi se za valovite ravnice i padine uz obalu Crvenog mora, Hidžaz („greben”) - naziv se prvobitno upotrebljavao za planinski lanac koji odvaja priobalnu ravnicu od visoravni Nedžd i Nedžd - istočno od Hidžaza; velika unutrašnja visoravan; najviše se sastoji od pustinje Nufud.
Klimatski uslovi su jako složeni i nepovoljni - hidrosferu predstavljaju izvori podzemnih voda i retke poplave. Indijski okean donosi kiše ali vruć pustinjski vetar sezonski provaljuje u zemlju i ostavlja vrlo malo vlage u unutrašnjosti.
U Hidžazu sušne sezone, koje traju možda i po 2-3 godine, ne predstavljaju nikakvu novinu. Kratkotrajne kišne oluje povremeno zadese Meku i Medinu preteći da unište i samu Kabu.
U Jemenu i Asiru ima dovoljno periodičnih kiša koje omogućuju obradu zemlje. Površinu Hadramauta karakterišu duboko utonule doline, u čijim se donjim slojevima nalazi ogromna količina vode. Oman, najistočnija pokrajina, ima dovoljnu količinu kiše, a naročito su tople i vlažne Džeda, Hudajda i Maskat.
Arabija ima mrežu stenovitih dubokih korita (wādī) koja odvode bujice kad nastupe kiše. Ta korita nisu služila samo u te svrhe.
Još od davnih vremena, Arabija je bila tranzitno područje između zemalja Sredozemlja i zemalja Dalekog istoka. Prvi je hidžaski put koji se pruža od crvenomorskih luka i pograničnih mesta Palestine i Transjordanije unutrašnjom stranom obale uz Crveno more i vodi u Jemen. Tim putem se u različitim periodima vršila karavanska trgovina između carstva Aleksandra Velikog i njegovih naslednika na Bliskom istoku i daljih azijskih zemalja. Drugi put prolazi kroz Wādī ad - Dawasir, a kreće iz krajnjeg severoistočnog dela Jemena u Srednju Arabiju, gde se nadovezuje na put, Wādī ar - Rumma, za južnu Mesopotamiju. U stara vremena ovaj put je bio glavna veza između Jemena i asirske i vavilonske civilizacije. Napokon, Wādī as - Sirhān povezuje srednju Arabiju s jugozapadnom Sirijom kroz centralne oaze.
Tako surovi uslovi života su uticali na pojavu tri primerka izdržljivosti - drvo palme, kamila i Beduin.
Stanovništvo Arabije Shodno dvostrukoj prirodi zemljišta, stanovnici Arabije se dele na dve glavne grupe: nomadske Beduine i sedelačko stanovništvo. Beduin predstavlja najbolju adaptaciju ljudskog života u uslovima pustinje - promena i napredak ne nalaze se među zakonima kojima se on brzo pokorava, otporan je prema prodiranju egzotičnih ideja i običaja. Način na koji su Beduini dolazili do sredstava za život je bilo pljačkanje (ġazw) okolnih plemena i sedelačkog stanovništva južnih gradova. Zaštita se mogla kupiti plaćanjem jačem plemenu ono što se danas naziva hūwah.
Prema nacionalnoj arapskoj tradiciji, arapski narodi se dele u dve grane: severnu i južnu. Južnoarapski jezik se razlikuje od severnoarapskog koji je konačno postao klasični jezik. On je pisan drugačijom azbukom, a u srodstvu je sa etiopskim, koji su u Abisiniji razvili kolonisti iz Južne Arabije.
Kasnijim naučnim istraživanjima i otkrićima ustanovljeno je da semitska jezička porodica obuhvata brojne, međusobno veoma bliske jezike. Porodicu čine sledeći ogranci: najstariji sloj, severoistočni jezici, tj. jezici drevne Mesopotamije: akadski (2500 – 2000.g.p.n.e.), koji se podelio na: severni, asirski (2000 – 500.g.p.n.e.) južni, vavilonski (2000 – 600.g.p.n.e.) severozapadni ogranak čine jezici Palestine i današnje Sirije: stariji kanaanski jezici, odnosno jezici II milenijuma: hebrejski fenički sa punskim moavitski (moabitski) mlađi, aramejski jezici, jezici I milenijuma: aramejski (X – II vek p.n.e.) nabatejski (I vek p.n.e. – III vek n.e.) palmirski (I vek p.n.e. – III vek n.e.) judeo – palestinski (prvi vekovi n.e.) hrišćansko – palestinski (V – VII vek n.e.) samarićanski (IV vek n.e.) sirijački (III – XIII vek n.e.) vavilonski aramejski (V – VIII vek n.e.) mandejski (III – VIII vek n.e.) najmlađi, jugozapadni jezici, jezici Arabljanskog poluostrva: etiopski jezici: geez (prvi vekovi n.e.) moderni dijalekti arapski jezici (južni i severni)
Plemenski sistem Beduina
Temeljna jedinica toga društva nije pojedinac nego grupa. Pojedinac je imao prava i dužnosti samo kao član klana. Više klanova, bratstava je činilo porodicu, a više porodica – pleme. Osnovna društvena jedinica beduinskih Arapa je pleme. U ovoj plemenskoj organizaciji postoji krvna veza po muškoj lozi, što je temeljna društvena veza. Međuplemenski sukobi su najčešće bili prouzrokovani pitanjima kao što su krvna osveta, prostori za ispašu, pljačka susednih zemalja i karavana i drugo.
Briga o rodoslovu je postojala kod arapskih plemena i pre pojave islama, te je za pitanja o korenu i poreklu plemena bila zadužena osoba koja je o tome više znala nego ostali pripadnici plemena.
Čast je zauzimala prvo mesto u plemenskom društvu na lestvici vrednosti. Nisu verovali u život posle smrti, te su želeli do maksimuma iskoristiti ovozemaljski život. Bili su preosetljivi na uvrede te su sukobi često prerastali u ratove. Prolivena krv je morala biti osvećena drugom krvlju koju je opet trebalo osvetiti. Bitke su bile prilike za junaštvo i pojedinačnu smelost.
Na čelu plemena bio je sejjid ili šeik, izabrani vođa, koji je retko bio nešto više no prvi među jednakima. On je više sledio nego vodio plemensko mišljenje. Nije mogao nametnuti dužnosti niti izvršiti kazne. Prava i dužnosti su se odnosile na pojedinačne porodice unutar plemena, ali ni na koga izvan. Funkcija šeikove vlasti bila je više posredovanje nego zapovedanje. On nije imao nikakve prinudne vlasti, pa su i sami pojmovi vlasti, kraljevstva, javnih kazni itd. bili nepoznati arapskom nomadskom društvu. Šeika su birale starešine plemena, obično među članovima samo jedne porodice, koja je bila neka vrsta šeičke kuće, poznata kao Ahl ul Bayt - „Ljudi od kuće”. Njega je savetovalo veće starešina zvano Medžlis, koje se sastojalo od poglavara porodice i predstavnika rodova u plemenu. Medžlis je bio tumač javnog mišljenja. Vreme trajanja šeikove vlasti zavisilo je od naklonosti izbornog tela.
Kāhin je bio osoba koja se bavila gatanjem i proricanjem, vrsta plemenskog vrača koji je bio konsultovan u svim važnijim pitanjima (otpočinjanje rata, funkcionisanje plemena i šire zajednice). Bio je i tumač snova. Smatran je natprirodnim bićem koje ima tajnu snagu i moć, što je smatrano posledicom njegovog druženja sa džinima. Svako pleme je moralo imati po jednog kahina, jer je tako osigurano dalje postojanje plemena. Kāhin posle dobija naziv ša‛ir (onaj koji zna, a kasnije i pesnik), a način na koji izgovara svoja proročanstva (alegorično, često prilično čudnim rimovanim rečenicama) smatra se prototipom arapske proze i poezije. Arapi su osećali veliko strahopoštovanje prema znanju i nadarenosti proroka ili pesnika i verovali su da bi njihova umešanost u ubistvo takve osobe mogla doneti neku nesreću.
Stvaranje država мини|Грифон из краљевске палате у Шабви, престоници Хадхрамаута. Prve organizovane države nastale su na jugu Arabije u toku druge polovine I milenijuma p.n.e. i to su Saba', Ma‘īn, Katabān i Hadramaut.
Kao jedna od najranijih spominje se Kraljevina Saba, koja se nalazila južno od Nedžrana, u jemenskoj oblasti. Možda je postojala već u X veku p.n.e. (postoje i neki izvori iz VIII veka p.n.e.), a postoje dokazi da je u VI veku p.n.e. bila potpuno razvijena. Oko 750.g.p.n.e. jedan od sabejskih kraljeva je podigao čuveni nasip Ma'rib, udaljen nekih istočno od Sane, koji je bio prestonica u periodu od 610 – 115.g.p.n.e. Bio je stecište trgovinskih puteva koje je povezivalo zemlje tamjana sa mediteranskim lukama. Trgovinske veze su se održavale i sa afričkim zemljama na suprotnoj obali. Izgleda da su se Sabejci uveliko naseljavali u Africi, gde su osnovali Kraljevinu Abisiniju. Krajem V veka p.n.e. Kraljevina Saba je uveliko propadala – uspešna etiopska invazija je dokrajčila Sabejsko kraljevstvo, ali etiopska vlast u Jemenu nije dugo potrajala.
Minojska civilizacija je cvetala u Džaufu, u Jemenu (VII – III vek p.n.e.). Minojska prestonica Karnau današnji je Main (u južnom Džaufu, severoistočno od Sane). Minojci su govorili istim jezikom kao i Sabejci, samo sa dijalekatskim razlikama.
Kataban se nalazio istočno od Adena, a Hadramaut pored Katabana, južno od Rub al - Halija. Monarhija Kataban, čiji je glavni grad bio Tamna‛ (sada Kuhlan), trajala je otprilike od 400 – 50.g.p.n.e.; a monarhija Hadramaut, čiji je glavni grad bio Šabvah, trajala je od sredine V veka p.n.e. do kraja I veka n.e.
Od 115.g.p.n.e. čitava oblast došla je pod vlast novih gospodara – ovo obeležava početak prvog Himjaritskog kraljevstva, koje je trajalo otprilike sve do 300.g.n.e. Himjariti su bili naslednici minejsko – sabejske kulture i trgovine. Njihov jezik je bio isti kao i jezik Sabejaca i Minejaca. Glavni grad himjaritske dinastije bio je Zafar, čije se ruševine mogu videti na vrhu jednog brega blizu današnjeg grada Jarima. Oko 300.g.n.e. južni arabljanski vladari imaju titulu ,,kralj Sabe, du – Rajdāna, Hadramauta i Jemenata”. Uz ovu titulu dodato je ,,i njihovih Arabljana koji su u planinama i Tihāmi”. Posle invazije iz Abisinije, što je imalo za posledicu kratku abisinsku vladavinu, domaći himjaritski kraljevi ponovo su uzeli svoju drugu titulu i držali su svoje položaje sve do otprilike 525.g.n.e.,kada su Abisinci ponovo stupili na vlast i vladali sve do 575.g., kada je u zemlju provalila persijska ekspedicija.