__БЕЗКН__

-{Massive Attack}- je elektronski sastav iz Bristola, UK, osnovan 1988. godine od strane Granta "Dedi Dži" () Maršala, Endrua "Mešrum" () Voulsa i Roberta "3D" Del Naje. Bend se smatra jednim od rodonačelnika trip-hop žanra.

Debitantski album grupe Blue Lines, objavljen je 1991. godine, a singl Unfinished Sympathy dospeo je na top liste i često se visoko kotira na listama najboljih pesama svih vremena. Albumi Mezzazine, objavljen 1998. godine, na kome se nalazio singl Teardrop i 100th Window, iz 2003. godine, bili su na vrhu britanskih top lista. Albumi Blue Lines i Mezzazine nalaze se na Roling Stounovoj listi najboljih 500 albuma svih vremena.

Bend je tokom svoje karijere osvojio mnogobrojne nagrade, od kojih su najznačajnije Brit nagrada za najbolji britanski plesni sastav, dve MTV evropske muzičke nagrade i dve Kju nagrade.

Istorijat

1988-1989 Počeci i Any Love

Didžejevi Grant Maršal i Endru Vouls i grafiti umetnik koji je postao reper, Robert Del Naja upoznali su se kao članovi kolektiva Vajld Banč (), koji su činili bristolski reperi i didžejevi, koji su bili lokalne legende zahvaljujući svojim, kako legalnim, tako i ilegalnim žurkama. Massive Attack nije formiran kao klasična grupa, već je u početku više funkcionisao slično kao kolektiv iz koga je nastao, kao grupa ljudi slične muzičke orijentacije okupljena oko navedenog trija, koji je činio jezgro grupe.

1988. godine, ovaj trio je izdao singl "Any Love", na kome je pevao Karlton MekKarti, a producirao ga je bristolski duo Smit & Majti. Iste godine Nena Čeri i njen tadašnji producent Kameron "Buga ber" Mekvej su preko Nelija Hupera, jednog od bivših članova Divlje družine, upoznali 3D, koji je napisao delove Nenine pesme Menčajld. Posle toga, Mašrum je glumio didžeja na izvođenju Nenine pesme Bafalo stens u emisiji Top of d pops. Nakon što su se upoznali sa njihovom muzikom i zbližili sa članovima benda, Nena i Kameron su počeli da, preko svoje "Čeri Ber organizacije", finansiraju, između ostalih i Massive Attack. Ovo prijateljstvo se pokazalo kao krucijalno za nastanak prvog albuma benda. Mekvej je postao menadžer benda i potpisali su ugovor sa Circa rekordsom, koji je kasnije postao deo Virdžina, a kada je Virdžin prodat i deo Emija. 1990-1992: Blue Lines i Unfinished Sympathy Neli Huper i Džezi Bi su trebali da produciraju prvi album, ali zbog prevelikog odugovlačenja došlo je do promene i album su koproducirali Džoni Dolar i Mekvej. Pored Dedi Džija, Mašruma i 3D, članovi grupe bili su i Šara Nelson i Triki, koji su takođe nekad bili članovi Vajld Banča. Prvi singl "Daydreaming" objavljen je 15. oktobra 1990. godine. Album Blue Line, koji je delom sniman u Neninoj i Mekvejovoj kući u Londonu, objavljen je pola godine kasnije, u aprilu 1991. godine, distribuiran je preko Virdžin rekordsa i dočekan je sa hvalospevima kritike. Album je bio prototip za žanr koji će kasnije biti poznat kao trip-hop. Pored pesama na kojima su vokali Šara i Triki, tu su i pesme sa Endijem Horesem, a gostovali su i Vili Vi, takođe nekadašnji član Vajld Banča i Toni Brajan. Singl "Unfinished Sympathy" je proglašen za 10-i najbolji svih vremena, sa čuvenim spotom, snimljenim u Los Anđelesu, koji je postao standard u modernoj produkciju muzičkih spotova. U jednom momentu privremeno su, na nagovor menadžmenta i izdavačke kuće skratili ime na Massive, da izbegnu kontroverze vezano za zalivski rat (Massive Attack - frontalni napad), ali su se vratili na staro već sledećim singlom Safe from Harm.

Sledeće godine objavljen je Massive Attack EP, na kome se pored 3 remiksa, našla i nova numera "Home Of The Whale", koju je otpevala Karolajn Lavel.

1993-1996: Protection i Melankolic etiketa Saradnja sa Mekvejem i Dolarom nije nastavljena, jer su obojica bili fokusirani na snimanje drugog albuma, tada već Mekvejove žene Nene Čeri, a i sam Mekvej je imao stav da nije moguće dostići uspeh prvog albuma.

Nakon odlaska Šare Nelson, navodno zbog visine honorara i želje da radi na solo projektu, bend je kao gostujuće vokale angažovao Trejsi Torn iz Everything But The Girl i Nikolet, a ponovo su sarađivali i sa Endijem Horesem.

Novi album, Protection, koji su većinom producirali Neli Huper i Mašrum, objavljen je 1994. godine. Pesme "Karmacoma" i "Eurochild" koproducirali su članovi benda Insekti sa 3D i Trikijem. Album je bio uspešan, a sledeće godine objavljena je i dub remiks verzija No Protection potpisana od strane Med Profesora, koja je prodana u više od milion primeraka. Negde nakon izdavanja Protectiona Triki je napustio Massive Attack, kako bi se fokusirao na solo karijeru.

U periodu 1994-95, kada su objavljeni debitantski albumi Portisheda (Dummy) i Trikija (Maxinquaye) - nastao je i termin trip-hop, a zbog bristolskog porekla ovih muzičara, kao i Massive Attacka, počeo je da se koristi i izraz "Bristolski zvuk".

1995. godine, Massive Attack je osvojio MTV evropsku muzičku nagradu, za najbolji video, za pesmu Protection. Negde u to vreme 3D je upoznao Nila Davidža, relativno anonimnog producenta, koji je originalno trebalo da bude inženjer zvuka na novom albumu, ali je sticajem okolnosti postao producent. Iste godine bend je sarađivao sa Madonom na obradi pesme Marvina Geja "I want you", koja je na albumu koji je objavljen u njegovu čast, a snimili su i pesmu "Free The Aroma" (alternativna verzija numere "Karmacoma"), koja se našla na dobrotvornoj kompilaciji Help, u organizaciji Ratnog deteta.

1996. godine osvojili su Brit nagradu za najbolji britanski plesni sastav. Iste godine snimljena je obrada pesme "The Hunter Gets Captured By The Game", koju je otpevala Trejsi Torn, za potrebe saundtreka za film Betmen Zauvek i to je bila prva saradnja benda sa Davidžom.

1997. godine Massive Attack su osnovali Melankolik etiketu u okviru EMI izavačke kuće, držeći se filozofije nemešanja, omogućavajući umetnicima slobodu u pravljenju albuma. Neki od izvođača koji su za nju izdavali albume su: Endi Hores, Alfa, Suna i Dej One. Iste godine bend je snimio numere "Superpredator" za film Šakal i "Wire", koja se nalazi na saundtreku filma Dobrodošli u Sarajevo.

1997-2001: Mezzanine, odlazak Mašruma i odsustvo Dedi Džija Trio je počeo da se razilazi u idejama a posebno što se tiče produkcije. Mašrumu se nije dopadao pravac u kome se band kretao. Dok je 3D želeo da novi album ima više elemenata novog talasa, koji je na njega imao uticaj kao i hip-hop, Mašrum je želeo da bend ostane više privržen soulu, fanku i hip hopu. Odnos između članova benda se toliko pogoršao, da su odbijali da budu intervjuisani zajedno, a i na snimanju novog albuma, svaki član benda je radio individualno sa Davidžom, koji je bio koproducent. Prvi singl sa novog albuma bio je "Risingson", objavljen je u julu 1997. godine. Album radnog naziva "Damaged Goods" objavljen je 20. aprila 1998. godine pod nazivom Mezzanine i debitovao je na prvom mestu britanske top liste.

Mezzanine je bio mračniji i teži sa više gitarskog zvuka, dočekan je se podeljenim mišljenjima kritike, mada je kasnije dobio epitet remek dela. Massive Attack je postao više bend okrenut živim nastupima pored semplova. Nakon "Risingson", sledeći singl bio je "Teardrop", verovatno najpristupačnija numera na albumu, otpevana od strane Elizabet Frejzer iz Kokto Tvinsa, sa spotom u kome animirani fetus peva. Endi Hores je učestvovao u tri numere, uključujući epsku "Angel", dok je "Dissolved Girl" otpevala Sara Džej. Ovo je bio prvi album koji je bio dostupan za striming preko interneta. Massive Attack je za Mezzazine dobio Kju nagradu u kategoriji najboljeg albuma, a na dodeli MTV evropskih muzičkih nagrada, od dve nominacije (Mezzanine za najbolji album i Teardrop za najbolji spot) osvojili su jednu nagradu, u istoj kategoriji kao i tri godine ranije, za najbolji spot. Pored toga, bend je bio nominovan i za Merkjuri nagradu. Krajem godine objavljena je kompilacija "Singles 90/98", kolekcija od 11 diskova, koja je sadržala do tad objavljene singlove sa remiksima i ponekom neobjavljenom pesmom ili remiksom.

1999. godine Massive Attack je imao čak 5 nominacija za Brit nagrade (najbolji bend, najbolji britanski plesni sastav, Mezanin za najbolji album, Teardrop za najbolji singl i za najbolji spot), ali na kraju nisu osvojili nijednu nagradu.

Mašrumovo odsustvo na turneji pokrenulo je glasine da je napustio Massive Attack, što je bend negirao. Ipak to se i desilo, što je i zvanično potvrđeno u septembru 1999.

Nakon okončanja turneje 3D se sa Devidžom i članovima benda Lupine Haul smestio u Ridž Farm studiju, gde su počeli snimanje novog albuma. Nakon 6 meseci snimljeno je nekih 80 sati materijala, ali pošto bend nije uspeo da ga uobliči u pesme, odlučeno je da se sa snimanjem krene ispočetka. Od snimljenog materijala, iskorišten je samo mali deo u pesmi "What your soul sings".

U međuvremenu sve lošiji odnos između dva preostala originalna člana benda, doprineo je odluci Dedi Džija da faktički napusti bend i posveti se odgajanju kćerke.

U aprilu 2001. objavljen je DVD "Eleven Promos" sa 11 do tada snimljenih spotova, uključujući i neobjavljeni spot za "Angel". Iste godine bend je sa Dejvidem Bouijem obradio pesmu "Nature Boy", koja se nalazi na saundtreku za film Mulen Ruž!. Iste godine snimljena je i numera "I Against I" nastala u saradnji sa Mos Defom, koja je objavljena sledeće godine i korišćena je u filmu Blejd 2.

U to vreme je i njihova etiketa Melankolic počela da stagnira. Nije bilo izdanja posle 2002, da bi se 2003 konačno rasformirala.

2002-2006: 100th Window i Collected, povratak Dadi Džija

Bez Dedi Džija u studiju, Davidž i 3D su radili na četvrtom albumu. Tokom snimanja ovog albuma, 3D je čak razmišljao, kao jedini originalni član, da penzioniše ime Massive Attack. Novi album 100th Window je snimljen u avgustu 2002. godine i objavljen u februaru 2003. godine, sa Šinejd O'Konor, kao gostujućim vokalom na tri pesme i dugogodišnjim saradnikom Endijem Horesom. Više zvučno konceptualan od prethodnih izdanja, bez semplova i obrada drugih izvođača, album je dobio ime kao referencu na knjigu o internet sigurnosti. I pored toga što ga je kritika ocenila lošije u odnosu na prethodnike, album je debitovao je na vrhu britanske top liste.

Nakon objavljivanja albuma, a pred početak turneje u februaru 2003, 3D je uhapšen pod optužbom za dečju pornografiju, kada je u okviru policijske istrage otkriveno da je njegovom kreditnom karticom izvršeno plaćanje na porno sajtu. Mesec dana kasnije oslobođen je optužbi. Čitava situacija dovela je do zbližavanja 3D i Dadi Džija, koji se nakon tri godine vratio u bend i uključen je u promotivnu turneju. Hapšenje je uticalo na početak 100th Window turneje. Turneja, imala je vrlo pažljivo odabrane vizuelne efekte, koje su napravili Junajted Vižual Artists u saradnji sa bendom i bila je toliko tehnički kompleksna, da je bend imao veće rashode od prihoda. Manje ambiciozno, turneja je nastavljena sledeće godine.

2004. godine 3D i Davidž su uradili kompletnu muziku za film Luisa Leterijea Verni Deni, koja je objavljena pod nazivom Deni pas (), po glavnom liku u filmu, a nakon toga su uradili saundtrek za film "Bullet boy".

Početkom 2005. godine 3D i Davidž su pokrenuli produkcijsku kompaniju "100 Sans", sa namerom da preko nje rade muziku za filmove, a i zajedno su otvorili i studio (poznat kao 100 sans studio, a ponekad i kao Massive Attack studio).

2006. godine objavljuju "Collected" kompilaciju najvećih hitova, koju je najavio singl "Live With Me", sa gostujućim vokalom Terijem Kalijerom. Turneja ovog izdanja uključivala je i severnu Ameriku, prvi put nakon skoro 8 godina.

2007-2012: Heligoland era

2007. godine 3D i Davidge su učestvovali na tri saundtreka: "In Prison My Whole Life" (na kome se našla i numera sa Snup Dogom "Calling Mumia"), Bitka u Sijetlu i "Trouble the Water".