Maria Zofia Kłańska (ur. 12 maja 1951 w Krakowie) – polska germanistka, literaturoznawczyni, profesor zwyczajny, pracownik naukowy Instytutu Filologii Germańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Specjalizuje się w historii literatury niemieckojęzycznej i literaturoznawstwie germanistycznym. Autorka ok. 150 publikacji naukowych, których tematyka obejmuje m.in. literaturę austriacką XIX i XX wieku, Galicję i Bukowinę w literaturze niemieckojęzycznej, judaika, w szczególności dotyczące Żydów wschodnioeuropejskich, nowożytną recepcję Biblii i antyku oraz literaturę norweską.
Życiorys naukowy Studia magisterskie ukończyła na Uniwersytecie Jagiellońskim w roku 1973. Stopień doktora nauk humanistycznych uzyskała także w UJ w 1978, habilitację zaś w 1985 r. Tytuł profesora nadano jej w 1993 r. Od 2001 r. zajmuje stanowisko profesora zwyczajnego.
Pracę zawodową związała od 1973 r. z Katedrą Filologii Niemieckiej, przekształconą następnie w Instytut Filologii Germańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1988–1993 była wicedyrektorem tejże jednostki, w latach 1993–1999 oraz 2008–2012 jej dyrektorem. Ponadto w latach 1994-2021 sprawowała funkcję kierownika Zakładu Literatury Niemieckiej IFG UJ. W latach 2005–2008 członek Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Wypromowała 13 doktorów, spośród których 5 się habilitowało.
Osiągnięcia naukowe, nagrody i odznaczenia 1986/87 oraz 1991 – dwuletnie stypendium Fundacji Alexandra von Humboldta (pobyty na Uniwersytetach w Konstancji i we Frankfurcie nad Menem) 1998 i 2014 r. – pobyty na Wolnym Uniwersytecie Berlińskim w ramach stypendium Fundacji Humboldta 1997 – Złoty Krzyż Zasługi 2001 – niemiecko-austriacka nagroda im. Johanna Gottfrieda Herdera dla uczonych reprezentujących nauki humanistyczne i artystów z krajów słowiańskich oraz Grecji (wręczana w Wiedniu) 2006 – tytuł „Mistrza” i trzyletnie subsydium profesorskie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w ramach konkursu dla nauk humanistycznych i społecznych 2009 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 2013 – Medal Komisji Edukacji Narodowej 2016 – Złoty Medal za Długoletnią Służbę 2017 – Austriacki Krzyż Honorowy za Zasługi dla Nauki i Sztuki
Członkostwo w organizacjach naukowych 2007–2014 – przewodnicząca Komisji Historii i Kultury Żydów w Polsce Polskiej Akademii Umiejętności, obecnie członek tej Komisji Komisja Neofilologiczna Polskiej Akademii Umiejętności Komisja Historycznoliteracka Polskiej Akademii Nauk Stowarzyszenie Germanistów Polskich (SGP), Międzynarodowe Stowarzyszenie Germanistów (IVG), Międzynarodowe Towarzystwo im. Josepha Rotha (Austria) Societas Humboldtiana Polonorum
Wybrane publikacje
Monografie Mit Odyseusza w literaturze niemieckojęzycznej XX wieku, Kraków: Wydawnictwo UJ 1982 Problemfeld Galizien in deutschsprachiger Prosa zwischen 1846 und 1914, Kraków Wydawnictwo UJ 1985; wyd. zmien. Wien: Böhlau 1991 Daleko od Wiednia. Galicja w oczach pisarzy niemieckojęzycznej 1772–1918, Kraków: Universitas 1991 Aus dem Schtetl in die Welt 1772–1938. Jüdische Autobiographien in deutscher Sprache, Wien: Böhlau 1994 Die deutschsprachige Literatur Galiziens und der Bukowina von 1772 bis 1945. Część w: Deutsche Geschichte im Osten Europas. Galizien, Bukowina, Moldau, red. Isabel Röskau-Rydel, Berlin: Siedler Verlag 1999, wyd. 2 Berlin 2002; s. 379–482 Współautorstwo:„Cóż za księga!” Biblia w literaturze niemieckojęzycznej od Oświecenia po współczesność (współred. z Jadwigą Kitą-Huber i Pawłem Zarychtą), Kraków: homini 2010 Między pamięcią a wyobraźnią. Uniwersum poezji Rose Ausländer, Wrocław: ATUT 2015.
Redakcja i wybór Jüdisches Städtebild Krakau, Frankfurt am Main: Jüdischer Verlag im Suhrkamp Verlag 1994 Emilia Leibel: Wspomnienia Żydówki krakowskiej. Nagrała i oprac. Maria Kłańska, Kraków: PAU/Secesja 2010.
Współredakcja tomów zbiorowych Literatur und Politik in der Heine-Zeit. Die 48er Revolution in Texten zwischen Vormärz und Nachmärz (współred. z Hartmutem Kircherem), Köln: Böhlau 1998 Vielfalt der Sprachen. Festschrift für Aleksander Szulc zum 75. Geburtstag (współred. z Peterem Wiesingerem i Peterem Ernstem), Wien: Edition Praesens 1999 Avantgarden im Ost und West. Literatur, Musik, Bildende Kunst um 1900 (współred. z Hartmutem Kircherem i Erichem Kleinschmidtem), Köln: Böhlau 2002 Grenzgänge und Grenzgänger in der österreichischen Literatur (współred. z Katarzyną Jaśtal, Krzysztofem Lipińskim, Agnieszką Palej), Kraków: Wydawnictwo UJ 2004 Der Heiligen Schrift auf der Spur. Beiträge zur biblischen Intertextualität in der Literatur (współred. z Jadwigą Kitą-Huber i Pawłem Zarychtą), Dresden/Wrocław: Neisse/ATUT 2009.
Księgi jubileuszowe zadedykowane przez uczniów Variable Konstanten. Mythen in der Literatur, red. Katarzyna Jaśtal, Agnieszka Palej, Anna Dąbrowska, Paweł Moskała, Dresden/Wrocław: Neisse/ATUT 2011 Odysseen des Humanen. Antike, Judentum und Christentum in der deutschsprachigen Literatur. Festschrift für Prof. Dr. Maria Kłańska zum 65. Geburtstag, red. Katarzyna Jaśtal, Paweł Zarychta, Anna Dąbrowska, Frankfurt am Main: Peter Lang Edition 2016
Przypisy
Linki zewnętrzne Publikacje Marii Kłańskiej w Katalogu Biblioteki Narodowej Informacje o Marii Kłańskiej na stronie Societas Humboldtiana https://web.archive.org/web/20180707202206/http://www.humboldt.org.pl/pl/kongres-lodz-2016/10-zarzad/252-maria-klanska.html
Kategoria:Urodzeni w 1951 Kategoria:Polscy germaniści Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Polacy odznaczeni Odznaką Honorową za Naukę i Sztukę (Austria) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem za Długoletnią Służbę (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy literaturoznawcy